Τείχη στα σύνορα της Ευρώπης

Το πιο μακρύ τείχος, εδώ και 15 χρόνια, θα υψωθεί στην Ευρώπη μέσα σε λίγους μήνες. Το μήκος του θα φθάνει τα 30 χιλιόμετρα κάνοντας απροσπέλαστο αυτό το κομμάτι των συνόρων που χωρίζουν τη Βουλγαρία από την Τουρκία. Το τείχος της Βουλγαρίας θα είναι το τρίτο που θα κατασκευαστεί στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Το πρώτο είναι αυτό που χωρίζει τους ισπανικούς θυλάκους της Θέουτα και της Μελίγια από τη μαροκινή επικράτεια. Ανεγέρθηκε το 1998, ενώ το ύψος του διπλασιάστηκε από τα τρία στα έξι μέτρα το 2005. Το δεύτερο φθάνει τα 12,5 χλμ., κατασκευάστηκε το 2012 και χωρίζει τα ελληνοτουρκικά σύνορα.

Και στις τρεις περιπτώσεις, ο στόχος είναι να αναχαιτιστεί η παράνομη είσοδος μεταναστών. Οπως και στις προηγούμενες δύο, τίποτα δεν φαίνεται ικανό να σταματήσει την κατασκευή του ύψους τριών μέτρων βουλγαρικού φράχτη. Οι βουλγαρικές Αρχές έκαναν γνωστή την πρόθεσή τους να κατασκευάσουν τον φράχτη στα μέσα του περασμένου Οκτωβρίου.Η επίσημη δικαιολογία είναι ότι θέλουν να «προστατεύσουν» τους μετανάστες επειδή η περιοχή σε εκείνο το σημείο είναι επικίνδυνη.

Σε κάθε περίπτωση, ο συμβολισμός είναι ισχυρός. Εως και πριν από 25 χρόνια τα συρματοπλέγματα ήταν ένα τμήμα του Σιδηρού Παραπετάσματος που χώριζε τον κομμουνιστικό κόσμο από τη Δυτική Ευρώπη εμποδίζοντας τους Βούλγαρους να ξεφύγουν από τη σοβιετική σφαίρα. Το σημερινό τείχος έχει ακριβώς την αντίθετη λειτουργία: αντί για την έξοδο, εμποδίζει την είσοδο.

Τα απομεινάρια του παλιού παραπετάσματος είναι ορατά ακόμη και σήμερα στο πέρασμα που χρησιμοποιούν οι περισσότεροι μετανάστες. Η βουλγαρική Αστυνομία δεν έκανε τίποτα για να τους εμποδίσει στις 5 Νοεμβρίου, ημέρα που είχαν επισκεφθεί την περιοχή πολλοί ξένοι δημοσιογράφοι. Τη δουλειά αυτή θα κάνει από τον προσεχή Μάρτιο το τείχος. Η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν χρηματοδοτεί την κατασκευή του (το κόστος υπολογίζεται να φθάσει τα 5 εκατομμύρια ευρώ). Από την άλλη πλευρά, όμως, δεν φαίνεται να διαφωνεί με το σχέδιο. «Γενικά, προτιμούμε να ρίχνουμε τα τείχη που χωρίζουν τους ανθρώπους. Για να λάβει σάρκα και οστά ένα τέτοιο σχέδιο πρέπει να υπάρχει ένας σοβαρός λόγος», επισήμανε ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας της ΕΕ στη Σόφια διευκρινίζοντας ότι «οι Βούλγαροι είναι πλέον αρμόδιοι να αξιολογήσουν τις ανάγκες τους». Οι περισσότεροι μετανάστες που επιχειρούν να περάσουν τα βουλγαροτουρκικά σύνορα είναι οικονομικοί. Ο εμφύλιος στη Συρία περιέπλεξε την κατάσταση. Από τα 3 εκατομμύρια των Σύρων που έχουν εγκαταλείψει τη χώρα τους, μόνο οι 50.000 έχουν ζητήσει άσυλο στην Ευρώπη. Το άτυπο κέντρο υποδοχής στη Βουλγαρία είναι το Ελχοβο, μια πόλη 10.000 κατοίκων όπου οι μόνοι επισκέπτες είναι οι αστυνομικοί.