Ανησυχία των επιστημόνων για τις επισκέψεις των αστεροειδών

Οταν τον περασμένο Φεβρουάριο έπεσε στο Τσελιαμπίνσκ της Ρωσίας ένας αστεροειδής που προκάλεσε τον τραυματισμό περισσοτέρων των 1.000 ανθρώπων και τη θραύση τζαμιών σε ακτίνα χιλιομέτρων, πολλοί ειδικοί εκτίμησαν ότι επρόκειτο για ένα σπάνιο γεγονός που παρατηρείται κάθε 100 ή 200 χρόνια.

Ωστόσο, όπως προκύπτει από νέες έρευνες, τέτοια φαινόμενα δεν είναι σπάνια αλλά μπορεί να συμβούν με πολύ μικρότερη συχνότητα κάθε 10 ή 20 χρόνια.

«Πρόκειται για μια διαπίστωση που σίγουρα θα κάνει πολλούς ανθρώπους να νιώσουν άβολα», λέει ο Πίτερ Μπράουν, καθηγητής Φυσικής και Αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο του Δυτικού Οντάριο και επικεφαλής δύο ερευνών για αστεροειδείς που δημοσιεύθηκαν στην επιθεώρηση Nature.

Μέχρι σήμερα έχει εντοπιστεί το 95% των μεγάλων αστεροειδών που ακολουθούν τροχιές σχετικά κοντινές με τη Γη. Αυτοί οι αστεροειδείς έχουν μέγεθος από ένα χιλιόμετρο και άνω και η ανάλυση των τροχιακών δεδομένων τους υποδηλώνει ότι επί του παρόντος δεν συνιστούν κίνδυνο για τη Γη.

Ωστόσο, η ανησυχία των ειδικών εντοπίζεται σε μικρότερου μεγέθους αστεροειδείς που δεν έχουν εντοπιστεί ακόμη. «Ενας αστεροειδής με μέγεθος ενός χιλιομέτρου είναι κάτι περισσότερο από επικίνδυνος. Μπορεί να σημάνει το τέλος του ανθρώπινου πολιτισμού», λέει ο πρώην αστροναύτης της NASA Εντουαρντ Λου, ο οποίος διευθύνει το Ιδρυμα B612, μια ιδιωτική πρωτοβουλία για την αποστολή στο Διάστημα ενός τηλεσκοπίου ικανού να ανιχνεύει μικρότερους αστεροειδείς, όπως εκείνος που έπεσε στη Ρωσία και είχε μέγεθος 20 μέτρα.

Ο αστεροειδής προσέκρουσε στη Γη με ταχύτητα 64.000 χιλιομέτρων την ώρα και απελευθέρωσε ενέργεια ισοδύναμη με 500.000 τόνους ΤΝΤ.

Ενας μεγαλύτερος αστεροειδής από αυτόν, με μέγεθος διπλάσιο ή τριπλάσιο, είχε εκραγεί πάνω από τη Σιβηρία το 1908 και απελευθέρωσε – όπως εκτιμάται – ενέργεια ίση με 5 εκατομμύρια έως 15 εκατομμύρια τόνους ΤΝΤ. Ισοπέδωσε μία τεράστια έκταση.

Το τηλεσκόπιο που επιδιώκει να κατασκευάσει το Ιδρυμα Β612 θα επιχειρήσει να εντοπίσει αστεροειδείς με μέγεθος περίπου 130 μέτρων. «Ενας τέτοιος αστεροειδής θα απελευθέρωνε ενέργεια 150 εκατομμυρίων τόνων ΤΝΤ», λέει ο Λου. «Δεν θα εξαφάνιζε την ανθρωπότητα, αλλά θα μπορούσε να επιφέρει τον θάνατο 50 εκατομμυρίων ανθρώπων ή να καταστρέψει την παγκόσμια οικονομία για έναν ή δύο αιώνες».

Ο ίδιος λέει ότι μόνο ένα ποσοστό 10% με 20% από τους αστεροειδείς με τέτοιο μέγεθος έχουν εντοπιστεί έως τώρα.
Ο Πίτερ Μπράουν και οι συνεργάτες του μελέτησαν δεδομένα της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ από τις δεκαετίες του 1960 και του 1970 και δεδομένα επόμενων ετών από αισθητήρες, όταν είχαν απαγορευτεί οι υπέργειες πυρηνικές δοκιμές.

Οι καταγραφές αποκάλυψαν τη χαμηλής συχνότητας βοή που προκλήθηκε από περίπου 60 εκρήξεις αστεροειδών. Οι περισσότερες εξ αυτών προέρχονταν από μικρούς αστεροειδείς. Ωστόσο, τα δεδομένα που συνέλεξαν υποδείκνυαν ότι και μεγαλύτεροι αστεροειδείς χτυπούν συχνότερα απ’ ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα τη Γη.

Ο ΟΗΕ ήδη προωθεί τη δημιουργία ενός Διεθνούς Δικτύου Ειδοποίησης για Αστεροειδείς και καλεί τις χώρες που διαθέτουν Υπηρεσίες Διαστήματος να συστήσουν ομάδες ειδικών, οι οποίες θα διερευνήσουν τις κατάλληλες τεχνολογίες για την αποφυγή σύγκρουσης με ένα τέτοιο ουράνιο σώμα.

Η αλήθεια είναι ότι ο αστεροειδής που χτύπησε τη Ρωσία δεν θα μπορούσε λόγω του μικρού μεγέθους του να αναχαιτιστεί, οι κάτοικοι όμως θα μπορούσαν να είχαν επωφεληθεί από τη λειτουργία ενός δικτύου έγκαιρης ειδοποίησης ώστε να απομακρυνθούν από τα σπίτια τους ή έστω από τα παράθυρα των σπιτιών τους.

Στη Χαβάη, πάντως, αστρονόμοι που επιχορηγήθηκαν με 5 εκατομμύρια δολάρια από τη NASA αναπτύσσουν ένα σύστημα ανίχνευσης «κουκίδων φωτός» στον ουρανό, που κινούνται γρήγορα, ώστε σε περίπτωση που πρόκειται για κάποιον αστεροειδή ο οποίος κατευθύνεται στη Γη να δοθεί εντολή εκκένωσης περιοχών. Το σύστημα αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2015.