Οξφόρδη – Κουκάκι με χιπ-χοπ

Ο σύρος μαθητής Αμπντούλ φοιτά στο Διαπολιτισμικό Γυμνάσιο Αθηνών και δυσκολεύεται να μάθει το ποίημα «Οσο μπορείς» του Κ.Π. Καβάφη. Αίφνης κι ενώ έχει κομπλάρει απέναντι στη δασκάλα, ένα παράξενο, πολυφωνικό των υπόλοιπων μαθητών αρχίζει να το απαγγέλλει εμψυχώνοντάς τον στη μεγάλη αίθουσα. Το ποίημα του μεγάλου Αλεξανδρινού γίνεται ενοποιητικό στοιχείο του πολυπολιτισμικού παζλ των παιδιών και η παραπάνω εικόνα είναι το σεναριακό εύρημα της παιδοψυχιάτρου και ψυχολόγου Σοφίας Βγενοπούλου για τη μικρού μήκους ταινία «Οσο μπορείς» σε σκηνοθεσία Γρηγόρη Ρέντη.

Το οκτάλεπτο φιλμ θα προβληθεί σε σχολεία και κινηματογραφικές αίθουσες και είναι μία μόνο στιγμή από μια παλέτα 19 δράσεων για τον ποιητή που ανακοίνωσε το Ιδρυμα Ωνάση – την οποία προλόγισε η καμπάνια στα μέσα μεταφοράς που πυροδότησε και ένταση για την «αποσπασματική» παράθεση στίχων.

Σχετικά πρόσφατα το Αρχείο Καβάφη περιήλθε στην κατοχή του Ιδρύματος και ο στόχος που από την αρχή είχε τεθεί – δηλαδή η δημιουργία συνθηκών πρόσβασης για μελετητές και κοινό – τώρα φαίνεται να μπαίνει σε εφαρμογή.

«Ο Καβάφης πάνω από όλα είναι πεδίο», είπε με νόημα ο καθηγητής Ιωάννης Δ. Μεταξάς, που επίσης είναι ακαδημαϊκός σύμβουλος των δράσεων για τον ποιητή. Και όντως, εκτός του ποιητικού του μεγέθους, ο Αλεξανδρινός αποτέλεσε και αποτελεί πηγή έμπνευσης για όλες τις εκδοχές της τέχνης. Ετσι, μόνο πολυθεματικά θα μπορούσε να γίνει πράξη το «άνοιγμα» του Αρχείου Καβάφη στον κόσμο και μάλιστα εκτός των κλασικών τρόπων. Για παράδειγμα, οι Εικαστικοί Διάλογοι από τις 7 Νοεμβρίου μεταμορφώνουν το πάρκο αναψυχής της Ακαδημίας Πλάτωνος με έργα εμπνευσμένα από το καβαφικό σύμπαν και με τη χρήση νέων τεχνολογιών. Η σύμπραξη με το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και με την έκθεση «Ιδανικές μορφές και αγαπημένες» από τις 27 Νοεμβρίου συγκεντρώνει το ενδιαφέρον.

Επίσης, μια σειρά καλλιτεχνών (από τον Αγγελάκα μέχρι τον Νικήτα Κλιντ) κλήθηκαν να συνθέσουν μονόλεπτα θέματα εμπνευσμένα από τα ποιήματα του Καβάφη. Ακόμη πιο πρωτότυπη και μέσα στον καιρό μας είναι η δράση «Ο Καβάφης πάει σχολείο» με μια σειρά εκπαιδευτικών δράσεων (εικονογράφηση, θεατροποίηση κ.ά.). Εδώ κεντρίζει το ενδιαφέρον πάντως μία: η Στέγη και το Αρχείο προσκαλούν μαθητές και καθηγητές από σχολεία (από Κουκάκι μέχρι Νίκαια) να αποδώσουν ή να διασκευάσουν ποιήματα του Καβάφη σε ιδίωμα… χιπ-χοπ.

Από την άλλη, στο πεδίο της έρευνας και του αναστοχασμού πάνω στον ποιητή προγραμματίζονται ένα Συνέδριο για το Αρχείο τον Ιούνιο με τίτλο «Να μένει εδώ» ενώ και η συνεργασία του Αρχείου με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης έχει ως αποτέλεσμα να «τρέχει» για όλο το 2014 το διεθνές διεπιστημονικό σεμινάριο «Cavafy in Oxford». Ο κύκλος μαθημάτων για ενηλίκους, ημερίδες και μια συζήτηση (21 Ιανουαρίου 2014) με τον αμερικανό πανεπιστημιακό και ακαδημαϊκό Ντανιέλ Μέντελσον που έχει μεταφράσει στα αγγλικά το σύνολο του καβαφικού έργου είναι το καλύτερο επιστέγασμα για τις δράσεις του Αρχείου.