Ξανθό αγγελούδι, μελαχρινό διαβολάκι

Να μπει το μαχαίρι στο κόκαλο. Αφήστε με να ολοκληρώσω. Βάλτε μια άνω τελεία. Πέφτω απ’ τα σύννεφα. Με κομμένη την ανάσα παρακολουθούμε. Λαμπερές παρουσίες στην πρεμιέρα. Δεν είχε δώσει δικαιώματα στη γειτονιά. Βιβλική καταστροφή, βουτιά θανάτου, ανατριχιαστικές εξελίξεις. Ποιος θα αποφύγει τον μουντζούρη των εκλογών. Ας πούμε τα πράγματα με το όνομά τους. Εγώ δεν σας διέκοψα. Ο καλός συνάδελφος. Δεν μπορώ να μπω στην ουσία της υπόθεσης. Ο εντολέας σας.

Στα δελτία ειδήσεων των 100 – άντε 200 λέξεων – όλα τα κλισέ στην πίστα! Οπου γυρίσεις, όπου στραφείς, θα ακούσεις κόπι πέιστ φράσεις να ανακυκλώνονται με βασανιστική εμμονή.

Μέχρις ενός σημείου, κάνεις πλάκα. Μουρμουρίζεις μέσα απ’ τα δόντια σου ένα “ψάξατε πολύ για να το πείτε αυτό;” – και η ζωή συνεχίζεται. Οταν όμως γίνεται καραμέλα το “ξανθό αγγελούδι”, τότε ο χαβαλές σταματάει: σε σταματάει ο ρατσισμός τής φαινομενικά αθώας έκφρασης!

Το ξανθό αγγελούδι κόντρα στο μελαχρινό διαβολάκι; Πες τώρα εσύ πως η μικρή Μαρία δεν ήταν ένα ξανθό αγγελούδι: πράσινα μάτια, αλαβάστρινο δέρμα ΚΑΙ κούκλα στο καπάκι. Πες ότι η μικρή Μαρία ήταν καταμελάχρινο. Κοντούλι. Παχουλό. Πες πως είχε ίσως κάποια σωματική ατέλεια…

Θα πούλαγε τόσο πολύ; Θα γινόταν πρώτο θέμα; Θα δίνανε τέτοια έκταση τα ΜΜΕ; Θα ήταν ένα “ξανθό δράμα” ισότιμο με ένα “μελαχρινό”. Ενα σκουρόχρωμο παιδάκι κακοποιείται λιγότερο; Υποφέρει, πονάει λιγότερο; Πάνε ασορτί με τις φυλές οι τραγωδίες; Το αφρικανάκι είναι πιο χοντρόπετσο; Αμα το χτυπήσεις, πονάει λιγότερο; Γι’ αυτό πεθαίνουν κατά εκατοντάδες απ’ την ασιτία και δεν ιδρώνει τ’ αυτάκι μας;

Δεν μου κάνει τόσο μεγάλη εντύπωση ο ρατσισμός της έκφρασης “ξανθό αγγελούδι”. Μου κάνει εντύπωση πως κανένας δεν τον επισημαίνει. Μου κάνει εντύπωση πως το θεωρούμε λογικό. Ενα ξανθό αγγελούδι έχει περισσότερα δικαιώματα από ένα μελαχρινό διαβολάκι.

Κάντε μια παλικαριά. Πληκτρολογήστε την ιστοσελίδα topdocumentaryfilms.com “A class Divided”. Εκεί θα δείτε και θα διαβάσετε για ένα μοναδικό πείραμα που έκανε κάποτε η Αμερικανίδα δασκάλα Jenny Elliott. Σας μεταφράζω το κείμενο για να πάρετε μια ιδέα:

Η Ελιοτ χώρισε μια τάξη του δημοτικού με βάση το χρώμα των ματιών. Από τη μια μεριά τα παιδάκια με γαλανά μάτια, από την άλλη με καστανά.  

Την πρώτη μέρα συγκέντρωσε όλα τα γαλανομάτικα και τους είπε πως αυτά είναι πιο έξυπνα, πιο καλά, πιο καθαρά και γενικά ανώτερα από αυτά με τα καστανά μάτια. Τα παίνευε. Τους παρείχε έξτρα προνόμια: τους έδινε μεγαλύτερο χρόνο για διάλειμμα ή τα έβαζε μπροστά στην ουρά για το κολατσιό τους.

Αντίθετα, υποχρέωσε τα καστανομάτικα παιδάκια να φοράνε κολάρο στον λαιμό τους, ενώ παράλληλα τα μάλωνε, τα κριτικάριζε και τα γελοιοποιούσε με κάθε τρόπο.

Ολα αυτά την πρώτη μέρα. Τη δεύτερη αντέστρεψε τους ρόλους. Τα γαλανομάτικα μπήκαν στην «κατώτερη ομάδα» και τα καστανομάτικα στο κυρίαρχο γκρουπ.

Τα αποτελέσματα αυτού του πειράματος άφησε άναυδους δασκάλα και παιδιά: και στις δύο αυτές μέρες τα παιδιά που κατηγοριοποιήθηκαν ως κατώτερα αυτόματα υιοθέτησαν τη συμπεριφορά του κατώτερου. Τη στάση του υποδεέστερου. Αντίστοιχα, οι σχολικές επιδόσεις τους ήταν εξαιρετικά χαμηλές:

Κατά τα άλλα, «εγώ δεν είμαι ρατσιστής, αλλά…».

Πριν λοιπόν πιάσουμε μικρόφωνο στα χέρια μας, πριν αγγίξουμε πληκτρολόγιο, πριν ανοίξουμε το στοματάκι μας, ας θυμηθούμε ένα πράγμα. Πως η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο «ξανθό αγγελούδι» και στο «μελαχρινό διαβολάκι» είναι o δικός μας ρατσισμός. Είναι η μισαλλοδοξία ενός τάχαμ’ δήθεν προοδευτικού ενήλικα.

Α, συνάδελφε, σου έχω νέα. Επειδή σε κόβω αγχωμένο/η με το politically correct, να σε ενημερώσει κάποιος πως «Ρομά, γύφτοι, κατσίβελοι, τσιγγάνοι, αθίγγανοι» δεν είναι πέντε διαφορετικές φυλές. Είναι μία βρε! ΟΚ; Συνεννοηθήκαμε; Α γεια σου, πιάσ’ το πάλι απ’ την αρχή!

ΥΓ: «Ολα τα ζώα είναι ίσα. Αλλά μερικά είναι πιο ίσα από τα άλλα». (Τζορτζ Οργουελ
«Η Φάρμα των Ζώων».) Τι δεν καταλαβαίνεις;