Ονειρα γλυκά, κ. Σάντος

Με το που τελειώνει ένας ποδοσφαιρικός αγώνας υψίστης σημασίας αμέσως εγείρονται πλείστα φιλοσοφικά ερωτήματα… Και ενώ όλα φθίνουν απαλά προς τη λήθη, το μοναδικό φιλοσοφικό πρόβλημα που αξίζει σοβαρής συζήτησης έπειτα από ένα αγωνιώδες 90λεπτο είναι: θέλουμε θέαμα ή αποτέλεσμα; Θέλουμε τελικά μια ομάδα να παίζει ποδόσφαιρο που θα γοητεύει ή προτιμούμε την ομάδα που παίζει αντιποδόσφαιρο, αλλά στο τελευταίο σφύριγμα αυτή πανηγυρίζει; Τέτοιoι διχασμοί είναι οι φοβεροί ταραχοποιοί των ύπνων των φιλάθλων. Θα πείτε, εύλογα θα θέλαμε και τα δύο: και γοητευτικό ποδόσφαιρο και αποτέλεσμα. Αυτό θα ήταν το ιδανικό, κι όταν αυτό συμβαίνει άπαντες οι ποδοσφαιρόφιλοι ανά τον κόσμο εκστασιάζονται, όπως μπροστά από έναν πίνακα του Μαξ Ερνστ. Ξέρουν ότι βρίσκονται απέναντι από ένα αριστούργημα που όμως δεν μπορούν να το κατανοήσουν!

Ας πούμε η 11άδα της Εθνικής Βραζιλίας του 1970. Ηταν το απόλυτο του ποδοσφαίρου! Κάθε μονάδα και ένα σύνολο και όλοι μαζί ύψωσαν στον μουχλιασμένο ουρανό του Μεξικού το τελευταίο Ζιλ Ριμέ. Οι άνθρωποι έπαιζαν μπάλα! Και ακόμα τέσσερις δεκαετίες μετά, όλοι τους θυμούνται γιατί, κακά τα ψέματα: οι αιώνιες αξίες επιπλέουν στα έκπληκτα μάτια των θεατών πάνω από οποιαδήποτε κοσμική ταραχή!

Η Ρεάλ της δεκαετίας του ’50. Με Ντι Στέφανο και Πούσκας. Υπερομάδα που σάρωνε στην Ευρώπη. Ποδόσφαιρο μαγικό. Αξίες μοναδικές – διαμάντια δεμένα αριστοτεχνικά σε ένα πανάκριβο περιδέραιο. Και ο Αγιαξ του Κρόιφ και των άλλων παιδιών του Ρίνους Μίχελς και της θεωρίας του Τotaalvoetbal (ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου) μάγεψε. Και η Μπαρτσελόνα του Μέσι στις ημέρες μας δείχνει να έχει κάτι από τις παλιές εκείνες ομάδες που τρόμαζαν τους αντιπάλους στο άκουσμά τους και μόνο. Παραδείγματα που επιβεβαιώνουν την ύπαρξη ταλέντων που πρόσφεραν (και προσφέρουν) θέαμα αλλά και έφθαναν στα επιθυμητά αποτελέσματα πάντα στην ώρα τους, όπως το μετρό του Λονδίνου, είναι λίγα στην ιστορία του ποδοσφαίρου.

Αντε τώρα να δούμε τους άλλους, αυτούς που ήταν οι ιδανικοί και έμειναν στην ιστορία σαν αυτόχειρες. Η ομάδα του Πούσκας, η ομάδα-σύμβολο στα χρόνια του ’50, έφτασε ανίκητη στον τελικό του Μουντιάλ του 1954 και εκεί παραδόθηκε στη μοίρα της. Ο Πούσκας γελούσε σε όλη τη διάρκεια του τουρνουά, ο Φριτς Βάλτερ όμως γέλασε τελευταίος. Πού πήγαν τεχνική, μαγιάρικο πάθος, ουράνια ψυχολογία; Ο πλούτος της ομάδας των Ούγγρων έγινε σε μια στιγμή η ένδειά τους που τους στοιχειώνει ακόμα και τώρα…

Και πάμε πιο μπροστά, στην προέκταση του Αγιαξ, στην Πορτοκαλί ομάδα της Εθνικής Ολλανδίας. Ιδιος προπονητής μ’ αυτόν που ρύθμιζε τις βαλβίδες στη Μηχανή του Αμστερνταμ, ο Ρίνους Μίχελς. Ιδια ομάδα με εκείνη του Αγιαξ που οιστρηλατούσε στα ευρωπαϊκά γήπεδα. Ο αρχηγός αυτός που ξεσήκωνε θύελλες με την μπάλα στα πόδια, ο Νο 14 Γιόχαν Κρόιφ, αυτός και στον Αγιαξ, αυτός και στην Εθνική. Και όμως, η ομάδα που μάγευε, στον τελικό με τους Γερμανούς δέθηκε από τα μάγια της. Ηττήθηκε! Και η Εθνική Βραζιλίας του ’82. Με Σόκρατες και Ζίκο. Αποκλεισμός μετ’ επαίνων…

Και ανάμεσα σ’ αυτούς εκείνες οι ομάδες που έφτασαν στην κορυφή χωλαίνοντας σε βασικά σημεία, όμως έφτασαν, και μάλιστα πρώτοι. Κορυφαίο παράδειγμα η Εθνική Ελλάδος του Ρεχάγκελ. Την κατηγόρησαν για αντιποδόσφαιρο, όμως στο τέλος άπαντες τη χειροκρότησαν.

Η ομάδα του Σάντος, τώρα, σε ποια κατηγορία ανήκει; Σε καμία από τις προηγούμενες! Η ομάδα του Σάντος δεν παίζει καν αντιποδόσφαιρο. Η ομάδα του Σάντος, αν και κατά την ταπεινή μας άποψη έχει μονάδες εξαιρετικές, δεν είναι ομάδα. Είναι κοιμώμενος δεινόσαυρος… Τι κι αν κάποτε ξυπνήσει, δεινόσαυρος θα παραμείνει, να θαυμάζει τους άλλους που παίζουν μπάλα. Στα γήπεδα της Βραζιλίας καταρχήν. Ονειρα γλυκά…