[Ενστάσεις] Ακούει Ξυλούρη ο χρυσαυγίτης;

Μετά τις συλλήψεις των χρυσαυγιτών το περασμένο Σάββατο, οπαδοί του ναζιστικού κόμματος συγκεντρώθηκαν έξω από τα γραφεία τους στη Μεσογείων, όπου από τα μεγάφωνα παιάνιζε ένα έντεχνο τραγούδι, από εκείνα που λάτρεψε η Μεταπολίτευση, με τον Ξυλούρη. Ο ταξιτζής με τον οποίο περνούσαμε, αναρωτήθηκε αν το τραγούδι ταιριάζει με την ιδεολογία της Χρυσής Αυγής – «δεν είναι αυτά τραγούδια της Αριστεράς;», ρώτησε. Ωραία αφορμή να μιλήσουμε για ιδεολογίες.

Ο φιλομαθής ταξιτζής με άκουσε υπομονετικά όταν έλεγα ότι υπάρχουν κάποια κοινά συστατικά στην ιδεολογία τμημάτων της Αριστεράς (όχι όλης) με τη Χρυσή Αυγή. Οτι η παγκοσμιοποίηση έκανε έννοια περιζήτητη και στην Αριστερά το έθνος, η υπεράσπιση του οποίου οδηγεί στο κλείσιμο, στα σύνορα, στην ταυτότητα – και όταν η συζήτηση για την ταυτότητα αρχίζει να σοβαρεύει, τα εθνολαϊκά θούρια ενώνουν πολλούς (και διαφορετικούς). Η διεκδίκηση της ταυτότητας έγινε κίνημα τα χρόνια του Χριστόδουλου και πίσω του συντάχθηκαν πολλοί – ανάμεσά τους ο Καρατζαφέρης, ο Σαμαράς, ο Αλαβάνος, ο Καμμένος… Ο ιδεολογικός δυϊσμός: εθνοκεντρισμός – κοσμοπολιτισμός (ή, εξωστρέφεια ή Ευρώπη) είναι βαθύ δίλημμα της ελληνικής κοινωνίας και διαπερνά σχεδόν όλα τα κόμματα. Κατά τη γνώμη μου, όλη η Μεταπολίτευση σημαδεύεται από αυτή τη διαίρεση. Ο Καραμανλής, ο Ράλλης, ο Κύρκος, ο (παραδοσιακά διεθνιστής αλλά και ευπροσάρμοστος) Φλωράκης, ο Μητσοτάκης, ο Σημίτης ήταν με την εξωστρέφεια. Ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο Ακης, η Παπαρήγα, ο Κώστας Καραμανλής, ο Βαγγέλης Βενιζέλος πολιτεύθηκαν με αναφορά στην ταυτότητα.

Με εντάσεις και με υφέσεις στην ιδεολογική διαπάλη, η Ελλάδα πορεύτηκε ανέφελα επί δεκαετίες, μέχρι την κρίση. Παρότι η εσωστρέφεια κυριάρχησε, εκτός των άλλων διότι ήταν η κυρίαρχη ιδεολογία της εκπαίδευσης και της πλειονότητας των μέσων ενημέρωσης, η χώρα προσκολλήθηκε ακόμα περισσότερο στη Δύση, κυρίως επειδή είχε κατοχυρωθεί θεσμικά η ευρωπαϊκή κατεύθυνση, ο δε Ανδρέας Παπανδρέου την κρίσιμη περίοδο αποδείχθηκε περισσότερο ευέλικτος από τα μετέπειτα ορφανά στελέχη του λεγόμενου «πατριωτικού ΠΑΣΟΚ».

Ολα τα παραπάνω προφανώς περιγράφουν τα μεγάλα ιδεολογικά ρεύματα μιας κοινωνίας, στο πλαίσιο της οποίας οι ιδέες συγκρούονται δημοκρατικά. Σε δύο περιπτώσεις, όμως, ο ιδεολογικός εξτρεμισμός, όχι τυχαία μόνο από την περιοχή των εθνοκεντρικών, αριστερών και ακραίων ναζιστών, οδήγησε στην ακραία βία. Στην περίπτωση της αριστερής τρομοκρατίας της 17 Νοέμβρη και στην περίπτωση της Χρυσής Αυγής.

«Φταίνε λοιπόν οι ιδέες;», ρώτησε ο ταξιτζής. Φταίει κυρίως η χρησιμοποίηση των ιδεών, ισχυρίστηκα, συχνά και των ιδεολόγων, από εξτρεμιστές. Αλλά, προφανώς, η Δικαιοσύνη της δημοκρατίας δεν ερευνά τα ιδεολογικά κίνητρα. Τα υπόλοιπα έχουν να κάνουν με το γράμμα του νόμου, που αδιαφορεί για τις ιδεολογίες και ασχολείται με τις εγκληματικές πράξεις…