Πινγκ Φου: Θύμα του Μάο, δεξί χέρι του Ομπάμα

Μιλάει σήμερα στην εκδήλωση του TEDx, στο Μέγαρο Μουσικής. Ενσαρκώνει τέλεια το αμερικανικό όνειρο. Το βιογραφικό της έχει μια σκληρή παιδική ηλικία επί Πολιτιστικής Επανάστασης, ένσημα ως μπέιμπι σίτερ και σερβιτόρα στις ΗΠΑ, την πώληση μιας εταιρείας για δεκάδες εκατ. δολάρια. Το κυριότερο; Εχει να διηγηθεί ένα προσωπικό αφήγημα που εμπνέει

Το success story της κινέζας μετανάστριας, που σήμερα έχει αμερικανικό διαβατήριο, είχε ξεκινήσει πολύ πριν γίνει σύμβουλος του Ομπάμα (στον τομέα Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας του Λευκού Οίκου). Είχε κερδίσει αρκετές διακρίσεις για την επιχειρηματική της καριέρα. Οπως, φέρ’ ειπείν, τον τίτλο Επιχειρηματίας της Χρονιάς, που της απένειμε το 2005 το γνωστό επιχειρηματικό περιοδικό «Inc». Οι ρίζες του όμως βρίσκονται στη μακρινή πρώτη της πατρίδα και στα δύσκολα μαθήματα ζωής που της προσέφερε.

Γεννήθηκε στην πόλη Ναντσίνγκ το 1958. Μεγάλωσε κατά τη διάρκεια της Πολιτιστικής Επανάστασης. Τότε που ο Μεγάλος Τιμονιέρης αποφάσισε να εφαρμόσει πλήρως τις πολιτιστικές αξίες του κομμουνισμού, με αποτέλεσμα περίπου 36 εκατομμύρια άνθρωποι να πέσουν θύματα διωγμού. Ηταν άλλωστε μία περίοδος που η συνήθης πρακτική επέβαλλε διανοούμενοι και δάσκαλοι να καταγγέλλονται στο Κόμμα, να τιμωρούνται και ενίοτε να εκτελούνται. Το έγκλημά τους; Οι προαναφερθείσες ιδιότητές τους.

ΟΙ ΕΡΥΘΡΟΦΡΟΥΡΟΙ. Ως κόρη καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Αεροναυπηγικής και Αστροναυτικής της Ναντσίνγκ είχε τη μοίρα αρκετών παιδιών προνομιούχων οικογενειών της εποχής. Οκτώ ετών την πήραν από τους γονείς της και την έστειλαν να ζήσει σε έναν κοιτώνα του πανεπιστημίου, μαζί με τη μικρή αδελφή της. Ωστε να μάθει, όπως επιθυμούσε ο πατερούλης Μάο για κάθε κινεζόπαιδο, από τους εργάτες, τους στρατιώτες και τους εργάτες. Στα 10 της τη βίασε μία ομάδα Ερυθροφρουρών.

Το 1972 ξανάρχισε το σχολείο. Διάβαζε ασταμάτητα και το 1978 έδωσε εισαγωγικές. Το 1978 έγινε δεκτή για να σπουδάσει Κινεζική Φιλολογία. Παρότι, όταν λειτούργησαν ξανά τα πανεπιστήμια, μόλις 5% των αιτούντων εξασφάλισαν μια θέση. Δεν είναι τυχαίο πως η οικογένεια της της είχε κολλήσει το παρατσούκλι «το κορίτσι που δεν σβήνει ποτέ το φως».

Μια μέρα, καθώς περπατούσε στο πανεπιστήμιο, βρέθηκε με μια μαύρη σακούλα στο κεφάλι στο πίσω κάθισμα ενός αυτοκινήτου. Είχε συλληφθεί. Της ζήτησαν να εγκαταλείψει «ησύχως» τη χώρα και να μην ξαναγυρίσει. Δεν κατόρθωσε ποτέ να αποφοιτήσει. Η ίδια υποθέτει ότι ευθύνεται το θέμα της πτυχιακής της εργασίας για τη δημογραφική «πολιτική του ενός παιδιού». Είχε ταξιδέψει στην ενδοχώρα και είχε ανακαλύψει ότι οι εκτρώσεις ακόμη και σε προχωρημένη εγκυμοσύνη ήταν πάγια τακτική. Οπως και η βρεφοκτονία των κοριτσιών.

Ετσι, στα 26 της πάτησε το πόδι της στις ΗΠΑ, με σπουδαστική βίζα. Δεν ζήτησε πολιτικό άσυλο, όπως αρκετοί συνομήλικοι συμπατριώτες της, γιατί οι κινεζικές Αρχές της είχαν ξεκαθαρίσει ότι δεν πρέπει να «τραβήξει την προσοχή». Σπούδασε υπολογιστές στο Πανεπιστήμιο Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνιας και μετά έκανε μεταπτυχιακά στο ίδιο αντικείμενο στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 εργάστηκε ως ερευνήτρια στο δεύτερο και σύμφωνα με τον επιβλέποντά της ήταν μία από αυτούς που πρωτοσκέφθηκαν την ιδέα για τον διάσημο σήμερα web browser, το πρόγραμμα πλοήγησης στο Διαδίκτυο.

Το 1997 ίδρυσε με τον τότε σύζυγο της την Geomagic, που εξειδικεύεται στο 3D λογισμικό. Η εταιρεία καθιερώθηκε πουλώντας τεχνολογικές εφαρμογές στα κινηματογραφικά στούντιο του Χόλιγουντ. Ανέλαβε διευθύνων σύμβουλος. Το 1999 παρέδωσε τα καθήκοντα της σε επαγγελματία CEO. Ομως μέσα σε δύο χρόνια η εταιρεία έφτασε στο χείλος της χρεοκοπίας. Το 2001 επέστρεψε στη θέση της, επένδυσε χρήματα από την προσωπική της περιουσία και εργάστηκε χωρίς αμοιβή για να μπορεί να πληρώνει τους μισθούς των υπαλλήλων.

Εμεινε στα ηνία μέχρι το 2003 κι όχι απλά έσωσε την επιχείρηση, αλλά τριπλασίασε και τις πωλήσεις. Τον περασμένο Φεβρουάριο η Geomagic πουλήθηκε προς 55 εκατ. δολάρια στην 3D Systems Corporation, που ασχολείται με 3D εκτυπώσεις. Η σιδηρά κυρία τής παλιάς εταιρείας έγινε αντιπρόεδρος στη νέα.

Τον Δεκέμβριο του 2012 δημοσίευσε τα απομνημονεύματά της υπό τον τίτλο «Λύγισε, μη σπας: μια ζωή σε δύο κόσμους».  Αν και είχε αποφασίσει να γράψει το στόρι της επιχειρηματικής της ζωής, σύντομα κατάλαβε ότι για να εξηγήσει πώς έγινε η γυναίκα που είναι σήμερα έπρεπε να μιλήσει για το κορίτσι που ήταν στην Κίνα. Ο τίτλος προέρχεται από μια διδακτική φράση που συνήθιζε να λέει ο πατέρας της: το μπαμπού λυγίζει στον δυνατό άνεμο αλλά ποτέ δεν σπάει.

Εναν μήνα μετά, στην ιστοσελίδα της Amazon, κάποιοι χρήστες, κυρίως κινεζικής καταγωγής, την κατηγορούσαν πώς γράφει ψέματα. Την ίδια περίπου περίοδο μια συνέντευξή της εμφανίστηκε στο «Forbes» της Κίνας. Ενα λάθος στη μετάφραση (ο κοιτώνας όπου έμενε παρουσιάστηκε ως στρατόπεδο εργασίας) ήταν αρκετό για την περιλάβουν ένας διάσημος κινέζος μπλόγκερ και μια κινεζική εφημερίδα. Ηταν η αρχή μιας απίστευτης ιντερνετικής επίθεσης που διήρκεσε μήνες.

Το κατηγορητήριο ήταν συνοπτικό: Εσχάτη προδοσία. Ψεύδεται και διαβάλλει τη Λαϊκή Δημοκρατία παγκοσμίως. Η συγγραφέας αναγκάστηκε να απαντήσει στις κατηγορίες μία προς μία με ένα κείμενο στη «Huffington Post». Παραδέχθηκε πως κάποιες αναμνήσεις ίσως ήταν ανακριβείς. Ισως να ήταν αποκύημα της φαντασίας ενός παιδιού που είχε χωριστεί βίαια από τους γονείς του. Οπως π.χ. ο διαμελισμός μιας δασκάλας μπροστά στα μάτια μαθητών από Κόκκινους Φρουρούς, που έδεσαν κάθε άκρο της σε ένα άλογο κι έδωσαν ταυτόχρονα εντολή στα ζώα να τρέξουν προς διαφορετικές κατευθύνσεις.

ΕΚΟΥΣΙΑ ΑΜΝΗΣΙΑ. Αναγκάστηκε όμως να απαντήσει και σε δεκάδες παράλογες αιτιάσεις, που τάχα αποκάλυπταν πως είναι ψεύτρα. Οπως ότι αν και είχε δηλώσει πως έφτασε στις ΗΠΑ γνωρίζοντας μόλις τρεις λέξεις στα αγγλικά, σε συνεντεύξεις σε διαφορετικά ΜΜΕ και στο βιβλίο της παρουσιάζει τρία διαφορετικά σετ αυτών των τριών λέξεων: «Παρακαλώ», «ευχαριστώ», «βοήθεια» στο «Inc». «Ευχαριστώ», «γεια», «βοήθεια» στο βιβλίο. «Ευχαριστώ», «βοήθεια», «με συγχωρείτε» στο NPR.

Οι αντιδράσεις που προκάλεσαν οι αναμνήσεις της επιβεβαιώνουν ότι οι άνθρωποι που έζησαν την Πολιτιστική Επανάσταση προτιμούν να μη θυμούνται. Η αμαρτία της Πινγκ Φου λοιπόν ήταν η εξής μια: είπε μια ιστορία που δεν έπρεπε να ειπωθεί.

Κατά τραγική ειρωνεία, όσοι της επιτίθεντο την έκαναν να νιώθει ακριβώς όπως τότε. «Πως είμαι ένα τίποτα, πως δεν έχω δικαίωμα να πω την αλήθεια μου». Ευτυχώς όμως αυτή η ιστορία την έκανε (sic) να εκτιμήσει τη δημοκρατία και την ελευθερία του λόγου ακόμη περισσότερο. Ζητήματα για τα οποία σίγουρα θα ενδιέφερε το αθηναϊκό κοινό να αφιερώσει λίγο χρόνο στη σημερινή της ομιλία.