Συνηθισμένα προβλήματα, ασυνήθιστοι κίνδυνοι

Τον περασμένο μήνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Ophthalmology» της Αμερικανικής Ακαδημίας Οφθαλμολογίας μια νέα μελέτη, η οποία έδειξε πως όσοι πάσχουν από άπνοια στη διάρκεια του ύπνου διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εκδηλώσουν γλαύκωμα και γι’ αυτό πρέπει να ελέγχουν συστηματικά την όρασή τους.

Η άπνοια στον ύπνο χαρακτηρίζεται από πολύ δυνατό ροχαλητό και αλλεπάλληλες διακοπές της αναπνοής που δεν αφήνουν τους πάσχοντες να κοιμηθούν ήσυχα, με συνέπεια να «σέρνονται» το επόμενο πρωί.

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε 1.012 ασθενείς, ηλικίας άνω των 40 ετών, και σε 6.072 υγιείς συνομηλίκους τους. Το γενικό συμπέρασμά της ήταν πως οι πάσχοντες από υπνική άπνοια διέτρεχαν κατά 67% υψηλότερο κίνδυνο να παρουσιάσουν τη συχνότερη μορφή γλαυκώματος (λέγεται γλαύκωμα ανοικτής γωνίας).

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι η άπνοια στον ύπνο μειώνει την ποσότητα του οξυγόνου που φτάνει στα μάτια και έτσι αυξάνει τον κίνδυνο για γλαύκωμα, αλλά απαιτούνται περισσότερες μελέτες για να επιβεβαιωθεί αυτό. Οποια κι αν είναι η αιτία, γεγονός παραμένει ότι το γλαύκωμα δεν είναι το μοναδικό – φαινομενικά άσχετο – πρόβλημα που σχετίζεται με το δυνατό ροχαλητό και την άπνοια.

Πολλές άλλες μελέτες λ.χ. έχουν δείξει ότι μπορεί να προκαλέσουν εμφράγματα και εγκεφαλικά – ίσως διότι οι κραδασμοί του ροχαλητού τραυματίζουν τις αρτηρίες και ανοίγουν τον δρόμο στην πάχυνσή τους, σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου του Ντιτρόιτ. Μια άλλη πιθανή εξήγηση είναι ότι η μειωμένη παροχή οξυγόνου (λόγω των διακοπών της αναπνοής) προκαλεί φλεγμονή στο σώμα – και η φλεγμονή είναι η γενεσιουργός αιτία της καρδιοπάθειας.

Ελλειψη ύπνου και καρκίνος Υπάρχουν όμως και πολλά άλλα συνηθισμένα προβλήματα που συνοδεύονται από απρόσμενους κινδύνους. Ενα από αυτά είναι ο ανεπαρκής ύπνος, ο οποίος δεν αυξάνει μόνο την υπνηλία την επόμενη ημέρα και συνεπώς τον κίνδυνο ατυχήματος, αλλά πιθανώς και τον κίνδυνο καρκίνου.

Μελέτη σε σχεδόν 2.500 άνδρες, που δημοσιεύθηκε τον Μάιο στο επιστημονικό περιοδικό «Cancer, Epidemiology, Biomarkers & Prevention», κατέληξε στο συμπέρασμα πως όσοι δεν κοιμούνται αρκετά (είτε επειδή δυσκολεύονται να κοιμηθούν είτε επειδή ξυπνάνε συχνά) έχουν έως διπλάσιες πιθανότητες να εκδηλώσουν καρκίνο του προστάτη. Αντίστοιχα, μελέτη του Πανεπιστημίου Case Western Reserve σε 412 γυναίκες με καρκίνο του μαστού συσχέτισε τις λιγοστές ώρες ύπνου με πιο επιθετικούς καρκίνους, ενώ όσες ασθενείς κοιμούνταν λιγότερο από έξι ώρες κάθε βράδυ είχαν και μεγαλύτερο κίνδυνο υποτροπής.

Ερευνητές από το ίδιο πανεπιστήμιο έχουν συσχετίσει και τον καρκίνο του παχέος εντέρου με τον λιγοστό ύπνο – με τον κίνδυνο να αυξάνεται κατά 50% σε όσους κοιμούνται λιγότερο από 6 ώρες κάθε βράδυ έναντι όσων κοιμούνται πάνω από 7.

Ολα αυτά μπορεί να οφείλονται σε συνέπειες της έλλειψης ύπνου, όπως η παχυσαρκία και η διαταραχή των επιπέδων της μελατονίνης (είναι η ορμόνη που ρυθμίζει τον ύπνο) σύμφωνα με τους ερευνητές.

Αρθρίτιδα και καρδιοπάθεια Ούτε η αρθρίτιδα όμως είναι πάντοτε αθώα. Η πιο συχνή μορφή της, η οστεοαρθρίτιδα, έχει συσχετισθεί με καρδιολογικά προβλήματα σε πολυάριθμες μελέτες. Η πιο πρόσφατη από αυτές πραγματοποιήθηκε στον Καναδά σε 40.817 εθελοντές και δημοσιεύθηκε τον περασμένο Μάιο στο επιστημονικό περιοδικό «BMJ Open». Η μελέτη αυτή συσχέτισε την οστεοαρθρίτιδα με αυξημένο κίνδυνο προβλημάτων, όπως η στηθάγχη, το έμφραγμα και η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια.

Μια άλλη μελέτη σε 8.000 εθελοντές, που πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Kuopio στη Φινλανδία, έδειξε πως οι άνδρες με οστεοαρθρίτιδα στα χέρια έχουν κατά 42% περισσότερες πιθανότητες να χάσουν τη ζωή τους από καρδιοπάθεια σε σύγκριση με όσους δεν έχουν. Στις γυναίκες ο αντίστοιχος κίνδυνος αυξάνεται κατά 26%.

Προβλήµατα πέψης και οσφυαλγία Η παγκρεατίτιδα και οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου μπορεί να προκαλέσουν οσφυαλγία και αρθρίτιδα αντιστοίχως, αναφέρει η εφημερίδα «Daily Mail».

Οπως εξηγεί ο δρ Αντριου Πούλις, γαστρεντερολόγος στο Νοσοκομείο Σεντ Τζορτζ του Λονδίνου, ο ένας στους τέσσερις πάσχοντες από φλεγμονώδη νόσο του εντέρου πάσχει από αρθρίτιδα – ίσως διότι η φλεγμονή στο έντερο προκαλεί βλάβες στο τοίχωμά του και επιτρέπει τη διαφυγή ουσιών που πλήττουν τις αρθρώσεις. Η παγκρεατίτιδα, εξάλλου, μπορεί να προκαλέσει οσφυαλγία, επειδή δίπλα από το πάγκρεας διέρχεται ένα πολύπλοκο δίκτυο νεύρων που διεγείρεται από τη φλεγμονή του παγκρέατος, κατά τον δρα Τζιλ Μποντ-Σμάιθ, χειρουργό ήπατος και παγκρέατος στο Νοσοκομείο Royal London.

Πόνο στη μέση μπορεί να προκαλέσει και η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (οι «καούρες»), αν και οι ειδικοί δεν ξέρουν γιατί. Ωστόσο, η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση με τη σειρά της μπορεί να προκληθεί από την κλιμακτήριο – ίσως εξαιτίας της αλλαγής των ορμονικών επιπέδων του οργανισμού, σύμφωνα με τους ειδικούς.      n