Μάθημα χημείας για Μόσχα και Ουάσιγκτον

Σε μια επικράτηση της ρεαλπολιτίκ, οι αντίπαλοι του Ψυχρού Πολέμου ΗΠΑ και Ρωσία ξεπέρασαν τις διαφορές τους στη Γενεύη προκειμένου να καταλήξουν στο πλαίσιο της συμφωνίας που προβλέπει ότι μέσα σε μια εβδομάδα η Δαμασκός θα δώσει πλήρη κατάλογο των χημικών της όπλων, θα παραχωρήσει «απεριόριστη πρόσβαση» στις εγκαταστάσεις της στους επιθεωρητές του ΟΗΕ που θα πρέπει να ολοκληρώσουν τον έλεγχο έως τα τέλη Νοεμβρίου και θα παραδώσει το χημικό της οπλοστάσιο προκειμένου να καταστραφεί έως τα μέσα του 2014. Η κυβέρνηση της Συρίας χαιρέτισε τη συμφωνία για τη μεταφορά του χημικού οπλοστασίου της χώρας υπό διεθνή έλεγχο, περιγράφοντάς την ως νίκη για το καθεστώς Ασαντ που επετεύχθη «με τη βοήθεια των ρώσων φίλων μας».

Οι υπουργοί Εξωτερικών ΗΠΑ και Ρωσίας Τζον Κέρι και Σεργκέι Λαβρόφ, δύο βετεράνοι της διπλωματίας με διαφορετικά στυλ, κατόρθωσαν να υπερβούν όλα τα εμπόδια και έφθασαν σε μια συμφωνία που απομακρύνει την απειλή της άμεσης στρατιωτικής επίθεσης εναντίον της Συρίας. «Η υλοποίηση του χρονοδιαγράμματος, που απαιτεί την επιφυλακή της διεθνούς κοινότητας και την πλήρη συμμόρφωση του καθεστώτος Ασαντ, αποτελεί έναν δύσκολο δρόμο που ανοίγεται μπροστά μας», δήλωσε ο Κέρι. Σύμφωνα με αναλυτές, η Ρωσία έσπευσε να καταλήξει στη συμφωνία ενώ διατηρεί τη διπλωματική πρωτοβουλία, καθώς σήμερα αναμένεται να εκδοθεί το πόρισμα των επιθεωρητών του ΟΗΕ για την επίθεση με χημικά όπλα της 21ης Αυγούστου στη Δαμασκό το οποίο θα επιρρίπτει την ευθύνη στο καθεστώς Ασαντ που υποστηρίζεται από τη Μόσχα. Οι σύροι αντικαθεστωτικοί αντάρτες πάντως δεν αντέδρασαν τόσο θετικά στην ανακοίνωση της Γενεύης, αποκαλώντας τη συμφωνία για τα χημικά όπλα «δευτερευούσης σημασίας». Εξέδωσαν μάλιστα ανακοίνωση ζητώντας από τη διεθνή κοινότητα την επιβολή ζώνης απαγόρευσης πτήσεων.

«ΕΤΟΙΜΟΙ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ». Νωρίτερα, ο αμερικανός Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα χαιρέτισε τη συμφωνία αποκαλώντας την «σημαντικό βήμα» και τονίζοντας ότι ο κόσμος όλος «περιμένει από το καθεστώς Ασαντ να υλοποιήσει τις δεσμεύσεις του». Ταυτόχρονα όμως δεν απέκλεισε πιθανά στρατιωτικά χτυπήματα στη Συρία στο μέλλον, ιδίως εάν η Δαμασκός δεν συμμορφωθεί με το χρονοδιάγραμμα. «Εάν η διπλωματία αποτύχει, οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να δράσουν», δήλωσε ο Ομπάμα. Ο αμερικανός Πρόεδρος χαιρέτισε την ανάμειξη του Πούτιν στην πρωτοβουλία για τη Συρία και διευκρίνισε: «Νομίζω ότι υπάρχει τρόπος, παρότι εγώ και εκείνος έχουμε πολλές διαφορές, να παίξει σημαντικό ρόλο σε όλο αυτό, ωθώντας τον πελάτη του, το καθεστώς Ασαντ, να επιλύσει το ζήτημα των χημικών όπλων».

Και η Κίνα χαιρέτισε τη συμφωνία που θα πρέπει να επικυρωθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ. Εχοντας ολοκληρώσει τις συζητήσεις στη Γενεύη με τον Λαβρόφ σε πολύ καλό κλίμα – στο τέλος μάλιστα της κοινής συνέντευξης, ο Κέρι είπε αστειευόμενος στον ρώσο ομόλογό του: «Μήπως θέλεις να γίνεις γερουσιαστής;» – ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών αναχώρησε για το Ισραήλ για συνομιλίες με τον Πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Οι ισραηλινοί ηγέτες εξέφρασαν συγκρατημένη αισιοδοξία για το τι μπορεί να επιτευχθεί από τη συμφωνία. Σήμερα ο Κέρι θα μεταβεί στο Παρίσι για συνομιλίες με τους ομολόγους του, της Γαλλίας και της Βρετανίας, Λοράν Φαμπιούς και Γουίλιαμ Χέιγκ.  

Πάντως ο αμερικανός υπουργός τόνισε το Σάββατο πως το αυστηρό χρονοδιάγραμμα που έχει τεθεί για την καταστροφή των χημικών όπλων μπορεί να επιτευχθεί επειδή το καθεστώς Ασαντ τα μετακινεί διαρκώς σε περιοχές που δεν έχουν πληγεί από τον εμφύλιο πόλεμο. «Αρα, το καθεστώς Ασαντ», σχολίασε, «δεν θα έχει καμία δυσκολία να μας τα παραδώσει.

Μετά την ανακοίνωση Κέρι – Λαβρόφ στη Γενεύη, οι συριακές κυβερνητικές δυνάμεις, σύμφωνα με την αντιπολίτευση, κλιμάκωσαν τις επιθέσεις τους με βομβαρδισμούς και επιθέσεις πυροβολικού στα προάστια της Δαμασκού εναντίον των ανταρτών.

Μήνυμα στο Ιράν
Ο Πρόεδρος Ομπάμα αποκάλυψε ότι έχει ανταλλάξει επιστολές με τον νέο Πρόεδρο του Ιράν Χασάν Ροχανί και δήλωσε ότι η διπλωματία όσον αφορά τη Συρία, μαζί με στρατιωτική απειλή, αποτελεί ένα πιθανό μοντέλο διαπραγμάτευσης σχετικά με τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης. Σε χθεσινή συνέντευξή του στην εκπομπή του Τζορτζ Στεφανόπουλος στο δίκτυο ABC, ο Ομπάμα δεν αποκάλυψε λεπτομέρειες για τις επιστολές, τόνισε όμως ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν «είναι πολύ πιο σημαντικό θέμα για εμάς» απ’ ό,τι τα χημικά όπλα της Συρίας και κατέληξε λέγοντας: «Επειδή δεν χτυπήσαμε τη Συρία, δεν σημαίνει ότι δεν θα χτυπήσουμε το Ιράν αν χρειαστεί». Ομπάμα και Ροχανί θα μιλήσουν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ την ίδια ημέρα την ερχόμενη εβδομάδα.