Γλυκά και αλμυρά, αλλά κυρίως οικονομικά. Η νέα μόδα στα σνακς αφορά μια επιτυχημένη επιχειρηματική ιδέα, αφού τα σχετικά μαγαζιά ανοίγουν το ένα μετά το άλλο, για λίγες μόνο ώρες, και στην πόρτα τους σχηματίζονται ουρές
Στο Παρίσι λένε ότι ο καλύτερος τρόπος για να αξιολογήσεις ένα ζαχαροπλαστείο είναι να μετρήσεις την ουρά που έχει έξω από την πόρτα του. Κάτι ανάλογο συμβαίνει τον τελευταίο καιρό και στα μέρη μας, με μια τάση που πλέον έχει εξαπλωθεί και πέρα από την πόλη.
Ουρές σχηματίζονται έξω από καταστήματα που πουλάνε όχι πλέον τα παγωμένα γιαούρτια που χορτάσαμε πέρυσι, αλλά ντόνατ. Ναι, αυτό το στρογγυλό γλύκισμα, το οποίο έκανε την πρώτη του εμφάνιση στις αρχές του 19ου αιώνα και από τότε έχει γράψει λαμπρή ιστορία.
Χρωστάει το όνομα του στον συγγραφέα Ουάσιγκτον Ιρβινγκ, ο οποίος στο βιβλίο του «History of New York» μετονόμασε τα λεγόμενα από τους ολλανδούς εμπόρους «λαδερά κέικ» σε ντόνατ, λόγω της αφράτης ζύμης τους.
Μπορεί μια μικρή απόλαυση να κάνει τη διαφορά; Ισως αυτή να είναι η εξήγηση για την γαστρονομική μόδα που επικρατεί και κάθε μέρα ένας ακόμη επιχειρηματίας ρισκάρει να ανοίξει ένα μικρό μαγαζί, στα ράφια του οποίου πωλείται το πολυπόθητο ντόνατ. Γλυκό, με γέμιση από κρέμα, σοκολάτα, φράουλα, λεμόνι, κανέλα ή αλμυρό με λουκάνικο, πατάτα, κιμά ή τυρί, οι επιλογές είναι αρκετές. Αυτό που το κάνει ακόμα πιο δελεαστικό είναι η τιμή του. Το μεγάλο, ατομικό κοστίζει 0,60 λεπτά και το μικρό 0,40 λεπτά. Το κιλό κοστίζει πέντε ευρώ και έχει τριάντα κομμάτια. Οπότε, κάποιος μπορεί να κάνει πάρτι, με μόνο 10 ευρώ, δηλαδή 5 για τα γλυκά και 5 για τα αλμυρά ντόνατ, να κεράσει τους καλεσμένους του.
Η γεύση της κρίσης
Τα μικρά καταστήματα που ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια σε όλη την Ελλάδα λειτουργούν από τις 7 το απόγευμα μέχρι τις 9.30 το βράδυ, με το λεγόμενο happy hour. Με αυτό τον τρόπο τα λειτουργικά έξοδα πέφτουν ενώ ο υπάλληλος δεν είναι απαραίτητο να είναι σε κάποιο ταμείο ασφάλισης. Μετά την εξαιρετικά γοργή εξάπλωση των καταστημάτων Nanou, η επιχείρηση, που αριθμεί πάνω από 60 στέκια πανελλαδικά (τα οποία λειτουργούν – πρωτοτυπία αυτό – μόνο από τις 19.30 έως τις 21.00 καθημερινά), αποφάσισε ότι πλέον δεν θα δοθούν άλλα franchise. Την ώρα που αρκετοί νέοι επιχειρηματίες έρχονται να γεμίσουν το κενό με άλλες αλυσίδες.
Τα ντόνατ εκτόπισαν ακόμα και τα παστάκια, που κοστίζουν περίπου 1,30 ευρώ το ένα και συνήθως προσφέρονται στις βαπτίσεις. Διάφανα σακουλάκια δεμένα με κορδελάκια είναι ιδανικά για το καλοκαίρι που γίνονται πολλές βαπτίσεις και δεν χρειάζονται ψυγείο.
Αν η τέχνη μιμείται τη ζωή, τότε αυτό ισχύει στην περίπτωση των αστυνομικών και των ντόνατ. Σε πολλές ταινίες του Χόλιγουντ έχουμε δει αστυνομικούς οι οποίοι αγοράζουν ένα μεγάλο κουτί, που περιέχει συνήθως 12 κομμάτια, μαζί με τον καφέ τους. Αν και κανείς δεν ξέρει πώς ακριβώς συνδέθηκαν τα ντόνατ με τους αστυνομικούς, εικάζεται ότι η ιστορία ξεκίνησε γιατί τα μαγαζιά που πουλάνε ντόνατ ήταν τα μόνα που έμεναν ανοιχτά μέχρι αργά το βράδυ, που οι αστυνομικοί είχαν βάρδια.
Το ντόνατ είναι γλυκό της… κρίσης; Ναι! Μάλλον. Σύμφωνα με μελέτες γερμανών ερευνητών, οι άνθρωποι που έχουν πολλά χρέη εμφανίζουν σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες να γίνουν υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Συνήθως τρώμε ζαχαρώδη όταν είμαστε στενοχωρημένοι, καθώς η γλύκα περνάει στον εγκέφαλο ως μια γρήγορη ευχαρίστηση.
Και όσο εμείς ζούμε ακόμα σε ρυθμούς ντονατμανίας, η επόμενη μανία είναι ήδη στα σκαριά: το ζαχαροπλαστείο του Ντομινίκ Ανσέλ στη Νέα Υόρκη παρουσίασε το κρόνατ (cronut), ένα γλυκό που είναι μισό κρουασάν και μισό ντόνατ. Οι ουρές εκεί ξεκινούν δύο ώρες προτού ανοίξει το κατάστημα και ο κάθε πελάτης επιτρέπεται να αγοράσει μόνο δύο κομμάτια, καθώς ο χρόνος προετοιμασίας είναι αρκετός (εξού και η τσιμπημένη τιμή: 5 δολάρια το κομμάτι).
Η ένσταση του ειδικού
Νόστιμα και λαχταριστά, τα ντόνατ έχουν περίπου 300 θερμίδες το καθένα και περιέχουν 20 γραμμάρια λίπους. «Είναι κάτι φτηνό, χωρίς αυτό να σημαίνει πως οτιδήποτε φτηνό είναι και κακό», είπε στα «ΝΕΑ Weekend» ο Χάρης Δημοσθενόπουλος (διατροφολόγος, προϊστάμενος Διαιτολογικού Τμήματος στο Λαϊκό Νοσοκομείο).
Καθώς τα βασικά τους συστατικά είναι το λευκό αλεύρι και η ζάχαρη, δεν έχουν καθόλου φυτικές ίνες. Επιπλέον, τηγανίζονται συνήθως σε φοινικέλαιο ή κάποιο σπορέλαιο με προσμείξεις, λάδια δηλαδή που αντέχουν σε πολλές χρήσεις.
«Οπως και το κρουασάν, κατατάσσεται στα σνακ πολύ χαμηλής θρεπτικής αξίας και πάρα πολύ υψηλής θερμιδικής. Δίνει θερμίδες που είναι πολύ επιβαρυντικές για ένα παιδί, άρα παχαίνει. Ενα παιδί μπορεί να τρώει ντόνατ μια φορά στις τόσες και είναι προτιμότερο να επιλέξει το ντόνατ με άχνη ζάχαρη και όχι με γλάσο. Δυστυχώς, ό,τι είναι αμερικανόφερτο συνήθως είναι γρήγορο, εύκολο και επιβαρυντικό», λέει ο κ. Δημοσθενόπουλος. n