Ντανιέλ Κοέν: «Αδύναμος κρίκος η ΕΕ»

Παρά την κρισιμότητα της χθεσινής ψηφοφορίας ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Βαγγέλης Βενιζέλος άφησε για λίγο τη Βουλή για να παρευρεθεί σε εκδήλωση του ΙΣΤΑΜΕ. Είχε να προλογίσει έναν – κατά τα λεγόμενά του – καλό φίλο και πρωταγωνιστή του τεχνικού αλλά και πολιτικού παρασκηνίου των ευρωπαϊκών πραγμάτων των τελευταίων ετών, τον καθηγητή Οικονομικών του Πανεπιστημίου του Παρισιού και πρόεδρο του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Ζαν Ζορές, Ντανιέλ Κοέν.

Το βιογραφικό του προσκεκλημένου είναι εντυπωσιακό. Εχει βρεθεί από σύμβουλος της κυβέρνησης της Βολιβίας στα αμφιθέατρα του Χάρβαρντ, στους δαιδαλώδεις διαδρόμους της Παγκόσμιας Τράπεζας και στις στήλες της γαλλικής εφημερίδας «Μοντ», και πάει λέγοντας. Με το που ανέβηκε στο βήμα, σε αγγλικά με έντονο γαλλικό «αξάν», είπε: «Καταλαβαίνω ότι υπάρχει οργή. Αν είναι καθόλου παρήγορο, παρουσίαζα ένα βιβλίο στην Ισπανία και η κατάσταση ήταν η ίδια». Αναφερόταν στους συγκεντρωμένους έξω από το Μέγαρο Καρατζά με τα φωσφοριζέ κίτρινα γιλέκα και τις μαύρες σημαίες που φώναζαν ρυθμικά: «Αντώνη Βενιζέλο, Βαγγέλη Σαμαρά / Κάτω τα χέρια απ’ τους ΟΤΑ».

Μία από τις πρώτες του παρατηρήσεις ήταν ότι η ΕΕ είναι πια ο αδύναμος κρίκος της παγκόσμιας οικονομίας. Αφού έβγαλε το ρολόι του και το τοποθέτησε μπροστά του για να τσεκάρει τον χρόνο του, προσπάθησε να εξηγήσει στο κοινό τους λόγους που φτάσαμε εκεί. Η απάντησή του με δύο λόγια ήταν ότι στην εποχή της μεγάλης ευημερίας (παγκοσμίως), μεταξύ 1995 και 2005, το τοπ 20% της κοινωνίας είχε τα πάντα. Και η μεσαία τάξη έπρεπε να δανειστεί για να μπορεί να καταναλώσει. Η αναδιανομή των εισοδημάτων χάρη στον δανεισμό δεν ήταν βιώσιμη. Κι ύστερα ήρθαν οι φούσκες…

Για τον Κοέν, η κρίση του 2008 ήταν χειρότερη από το Κραχ του 1929. Και μπήκε στην Ευρώπη μέσω της δικής μας (sic) πόρτας, της ελληνικής κρίσης. Ομως αυτή (η ελληνική κρίση), έσπευσε να επισημάνει, «ήταν περισσότερο τεστ για την Ενωση παρά πρόβλημα αυτό καθαυτό». Αναφερόταν στους ευρωπαίους ηγέτες που στην αρχή «δεν ήξεραν τι να κάνουν». «Πήγαμε στην κρίση τελείως απροετοίμαστοι, πολιτικά και θεσμικά», εξήγησε. Γι’ αυτόν η Ευρώπη έκανε τα δύο λάθη που έκαναν και οι ΗΠΑ στην αντιμετώπιση της κρίσης του 1929. Δεν είχε δανειστή τελευταίας καταφυγής (εννοούσε ότι δεν επέτρεψε στην ΕΚΤ να δανείσει) και προσπάθησε να περιορίσει τα ελλείμματα με μέτρα λιτότητας, κάτι που ως γνωστόν σε περίοδο ύφεσης δεν αποδίδει.

Η λύση
Η λύση που έχει να προτείνει ο Ντανιέλ Κοέν; «Να περάσουμε σε μια νέα αντίληψη για τη μέτρηση των ελλειμμάτων». Ή, για το θέσουμε λιγότερο «ακαδημαϊκά», όπως είπε κι ο ίδιος, «να τελειώνουμε με τη λιτότητα τώρα». Δεν παρέλειψε να τονίσει ότι είναι η ώρα η Ευρώπη να ανακαλύψει ξανά τον εαυτό της ως μία πραγματική «κοινότητα κρατών».