[Γνώμη] Ας αποχαιρετήσουμε τις εποχές που περνούσαμε καλά

Ενας γείτονας πέθανε τις προάλλες. Τη μια στιγμή ήταν απασχολημένος με την καθημερινή του ρουτίνα, αφήνοντας την εφημερίδα έξω από το διαμέρισμα φίλου του στον πρώτο όροφο καθώς ο ίδιος ανέβαινε στον τρίτο όροφο για να μπει στο δικό του σπίτι.

Επειτα ήρθε η απουσία. Το πρόσωπό του δεν θα εμφανίζεται πια στις αγορές της γειτονιάς, στον ανθοπώλη, στο πλυντήριο αυτοκινήτων ή στον εφημέριο και τον σκύλο του.

Ο γείτονας όμως είχε μεγαλώσει μαζί με μια γενιά που χάνεται. Οι άνθρωποι αυτοί «πέρασαν καλά σε όλη τη ζωή τους», όπως είπε ο εκφωνητής Μάικλ Μπουρκ μιλώντας σε εκπομπή που εξετάζει την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα η Βρετανία και οι άλλες δυτικές κοινωνίες. Η γενιά αυτή απόλαυσε μια ζωή «χωρίς μεγάλους πολέμους, εντελώς δωρεάν εκπαίδευση και υγειονομική περίθαλψη», ανέφερε, προσθέτοντας πως οι ζωές τους «ήταν πλούσιες λόγω της αύξησης στις τιμές των ακινήτων και συχνά των γενναιόδωρων συντάξεων χωρίς προηγούμενο. Ολα αυτά, υποστηρίζεται, έγιναν εις βάρος των μελλοντικών γενεών, των οποίων οι ζωές θα είναι φτωχές επειδή θα αποπληρώνουν την καλή μας τύχη».

Σήμερα, η παγκόσμια σχεδόν πίστη που υπήρχε ότι οι ορίζοντες των ανθρώπων συνεχώς διευρύνονται – η υπόσχεση της εποχής της Θάτσερ – έχει αντικατασταθεί από το σφίξιμο του ζωναριού με στόχο τη μείωση των ελλειμμάτων. Η λιτότητα είναι η νέα πίστη.

Οπως η ηπειρωτική Ευρώπη βλέπει τις προσδοκίες της να συρρικνώνονται λόγω της κρίσης που εξαπλώνεται από την Αθήνα έως τη Λισαβώνα και ακόμη παραπέρα, έτσι και η Βρετανία αντιμετωπίζει τα δικά της προβλήματα ύστερα από μια δεκαετία άκρατων δαπανών, αύξησης στις τιμές των ακινήτων και έκρηξης του δανεισμού. Ολα αυτά τελείωσαν το 2008, όταν η χρηματοπιστωτική κρίση αποκάλυψε το ψέμα του Τόνι Μπλερ όταν έλεγε το 1997 πως «τα πράγματα δεν μπορούν παρά να καλυτερεύσουν».

«Καθώς η οικονομική κρίση και ακόμη περισσότερο η κρίση στην απασχόληση κυριαρχεί», αναφέρει ο ΟΟΣΑ, «υπάρχει αυξανόμενος κίνδυνος ότι οι πιο ευάλωτοι στην κοινωνία θα δεχτούν μεγαλύτερο πλήγμα καθώς το κόστος της κρίσης θα αυξάνεται».

Οταν πέθανε ο γείτονάς μου, μια κόρη πήρε άδεια από τη δουλειά της και ένας γιος γύρισε πίσω από το γραφείο του στις ΗΠΑ. Με άλλα λόγια, συσπειρώθηκε μια οικογένεια, η πιο βασική μονάδα της κοινωνίας, για να αντιμετωπίσει την ξαφνική απώλεια.

Εάν δούμε το θέμα πιο συνολικά όμως, έπειτα από δεκαετίες κατά τη διάρκεια των οποίων τα παλιά κοινωνικά θεμέλια και τα ταμπού χαλάρωσαν, αυτή η υποστήριξη από τον πυρήνα μπορεί να μην αποτελεί πλέον επιλογή για όσους περιμένουν ότι θα ζήσουν πολύ χειρότερα χρόνια από αυτά που έζησαν οι μεγαλύτεροί τους. «Είναι αυτό ένα λυπηρό δεδομένο της ύφεσης;» αναρωτήθηκε ο κ. Μπουρκ, «ή μήπως εδώ συντελείται ένα μεγαλύτερο ηθικό έγκλημα – η ληστεία μιας ολόκληρης γενιάς;».