Η ΕΚΤ στο σκαμνί του Βερολίνου

Στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας παραπέμπεται και πάλι η ευρωπαϊκή πολιτική διάσωσης του ευρώ. Στο μικροσκόπιο των γερμανών δικαστών βρίσκεται αυτήν τη φορά η απόφαση της ΕΚΤ, τον Σεπτέμβριο του 2012, για την απεριόριστη αγορά ομολόγων. Στο Συνταγματικό Δικαστήριο έξι είναι οι ομάδες εναγόντων, από τον χριστιανοκοινωνιστή βουλευτή Πέτερ Γκαουβάιλερ, σοσιαλδημοκράτες και βουλευτές του κόμματος «Αριστερά» μέχρι πανεπιστημιακούς καθηγητές και πρωτοβουλίες πολιτών. Η Γερμανία αναλαμβάνει σήμερα για τα προγράμματα της Ελλάδας, της Πορτογαλίας, της Ιρλανδίας, της Ισπανίας, της Κύπρου εγγυήσεις ύψους 140 δισ. ευρώ που μπορούν να φθάσουν τα 314 δισ. αν ο ESM εξαντλήσει τα περιθώριά του. Τώρα, με το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων η ΕΚΤ αποκτά «ανεξέλεγκτη δύναμη», επιχειρηματολογεί ο συντηρητικός Γκαουβάιλερ. Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Καρσλρούης καλείται λοιπόν να αποφανθεί αν η ΕΚΤ υπερβαίνει ή όχι τις αρμοδιότητές της με το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων ΟΜΤ (Οutright Monetary Transactions).
Η ΕΚΤ στην τοποθέτησή της στο Συνταγματικό Δικαστήριο καθόρισε οροφή τα 524 δισ. ευρώ στο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων και μετρίασε την ανακοίνωση για απεριόριστη αγορά που είχε κάνει τον περασμένο Σεπτέμβριο ο πρόεδρός της Μάριο Ντράγκι. Ο ίδιος δεν θα μεταβεί στην Καρσλρούη, έδρα του Συνταγματικού Δικαστηρίου, αλλά θα τον εκπροσωπήσει ο Γιοργη Ασμουσεν αφού θεωρείται πολύ καλύτερος γνώστης του γερμανικού δικαίου. Πρόκειται όμως για τακτικό ελιγμό της ΕΚΤ ώστε να αναλάβει το βάρος της υπεράσπισής της ένας Γερμανός απέναντι στην πανίσχυρη Μπούντεσμπανκ και τον πρόεδρό της Γιενς Βάιντμαν και όχι ο Ιταλός Ντράγκι.
Γερμανοί σχολιαστές περιμένουν ότι η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου δεν θα ακυρώσει το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων – ένα καθαρό όχι θα οδηγούσε νομοτελειακά την Μπούντεσμπανκ εκτός ΕΚΤ. Αναμένουν μία «ναι μεν αλλά» απόφαση που θα θέτει προϋποθέσεις για αυστηρότερο κοινοβουλευτικό έλεγχο. Αυτή ήταν η κατεύθυνση που ακολούθησε μέχρι σήμερα. Από την πρώτη απόφαση το 1993 για το Σύμφωνο του Μάαστριχτ μέχρι την ετυμηγορία για το Σύμφωνο της Λισαβώνας το 2009, την απόφαση για το πρώτο Μνημόνιο της Ελλάδας το 2011 και την απόφαση για τον μηχανισμό ESM τον Σεπτέμβριο του περασμένου χρόνου, οι δικαστές του Συνταγματικού Δικαστηρίου ενίσχυαν συνεχώς  τις αρμοδιότητες της γερμανικής Βουλής στα ευρωπαϊκά θέματα. Ετσι αντισταθμίζεται η εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων στα όργανα της ΕΕ και διασφαλίζεται η δημοκρατική νομιμοποίηση των αποφάσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ταυτόχρονα όμως το γερμανικό Κοινοβούλιο έγινε το ισχυρότερο στην ΕΕ.