Τα δικαιώματα των μισθωτών: Η αποζημίωση και το επίδομα ανεργίας

Εναν χρήσιμο οδηγό για τους εργαζομένους που χάνουν τη δουλειά τους παρουσιάζουν «ΤΑ ΝΕΑ» με τη συνεργασία του ΚΕΠΕΑ-ΓΣΕΕ. Η οικονομική κρίση και η ασφυξία στην αγορά έχουν θέσει τις απολύσεις στην… ημερησία διάταξη. Η ανεργία λαμβάνει εφιαλτικές διαστάσεις και το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ εκτιμά ότι στο τέλος του 2013 οι άνεργοι θα φθάσουν το 1.450.000

Υπολογισμός αποζημίωσης

Ο υπολογισμός της αποζημίωσης γίνεται με βάση τις τακτικές αποδοχές του μισθωτού (άσχετα αν πρόκειται για υπαλλήλου ή εργ/τη) κατά τον τελευταίο μήνα με καθεστώς πλήρους απασχόλησης (άρθρο 5 παρ.1 Ν. 3198/55).

Ως τελευταίος μήνας για τον υπολογισμό της αποζημίωσης νοείται το χρονικό διάστημα που έχει ως τέλος την ημερομηνία απόλυσης του εργαζομένου και αρχή την αντίστοιχη ημερομηνία του προηγούμενου μήνα.

Επισημαίνεται ότι η αποζημίωση πρέπει να υπολογίζεται βάσει των πραγματικά καταβαλλόμενων αποδοχών και όχι βάσει των νομίμων.

Τακτικές αποδοχές θεωρούνται ο μισθός καθώς και κάθε άλλη παροχή σε είδος και χρήμα που δίνεται τακτικά και μόνιμα. Ειδικά για την αποζημίωση απόλυσης συνυπολογίζονται τα δώρα εορτών και το επίδομα αδείας, προσαυξάνοντας κατά το 1/6 του μηνιαίου μισθού ή του ημερομισθίου.

Χρόνος και τρόπος καταβολής. Η αποζημίωση πρέπει να καταβληθεί ταυτόχρονα με την επίδοση του εγγράφου της καταγγελίας της σύμβασης εργασίας για να είναι έγκυρη η απόλυση.

Τρόπος καταβολής

Η αποζημίωση πρέπει να καταβληθεί σε μετρητά. Σύμφωνα με το άρθρο 74  Ν. 3863/2010, όταν η αποζημίωση λόγω καταγγελίας της σύμβασης εργασίας υπερβαίνει τις αποδοχές 2 μηνών, ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει κατά την απόλυση μέρος της αποζημίωσης που αντιστοιχεί στις αποδοχές 2 μηνών. Το υπόλοιπο ποσό καταβάλλεται σε διμηνιαίες δόσεις, καθεμία από τις οποίες δεν μπορεί να είναι κατώτερη από τις αποδοχές 2 μηνών, εκτός και αν το ποσό που υπολείπεται για την εξόφληση του συνόλου της αποζημίωσης είναι μικρότερο. Η πρώτη δόση καταβάλλεται την επομένη της συμπλήρωσης διμήνου από την απόλυση.

Νέοι χρόνοι
προειδοποίησης απόλυσης

Σύμφωνα με το άρθρο 1 Ν. 4093/2012, τα νέα χρονικά διαστήματα προειδοποίησης σε περίπτωση καταγγελίας της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου ιδιωτικού υπαλλήλου με προειδοποίηση (τακτική καταγγελία) διαμορφώνονται ως εξής:

– Για υπαλλήλους που έχουν υπηρετήσει στον ίδιο εργοδότη από 12 μήνες συμπληρωμένους έως 2 έτη, το χρονικό διάστημα προειδοποίησης ανέρχεται στον 1 μήνα πριν από την απόλυση.

– Για υπαλλήλους που έχουν συμπληρώσει 2 έτη υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη μέχρι 5 έτη, το χρονικό διάστημα προειδοποίησης ανέρχεται στους 2 μήνες πριν από την απόλυση.

– Για υπαλλήλους που έχουν συμπληρώσει 5 έτη υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη μέχρι 10 έτη, το χρονικό διάστημα προειδοποίησης ανέρχεται στους 3 μήνες πριν από την απόλυση.

– Για υπαλλήλους που έχουν συμπληρώσει 10 έτη υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη και άνω, το χρονικό διάστημα προειδοποίησης ανέρχεται στους 4 μήνες πριν από την απόλυση.

Περαιτέρω, με τη διάταξη της ίδιας περίπτωσης 1 της υποπαραγράφου ΙΑ.12 του άρθρου πρώτου του Ν. 4093/2012 προσδιορίζεται επακριβώς ο χρόνος έναρξης ισχύος της έγγραφης προειδοποίησης, που τοποθετείται από την επομένη της γνωστοποίησής της προς τον εργαζόμενο. Ως εκ τούτου: α. Η προσμέτρηση του χρόνου προειδοποίησης αρχίζει από την επόμενη ημέρα της γνωστοποίησής της προς τον εργαζόμενο και λήγει με τη λήξη της προθεσμίας προειδοποίησης, οπότε και επέρχεται η λύση της σχέσης εργασίας. β. Η σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 9 του Ν. 3198/55 (Α’ 98), όπως ισχύει, προθεσμία των 8 ημερών σχετικά με την εκπλήρωση της υποχρέωσης του εργοδότη να αναγγείλει την ενεργηθείσα καταγγελία στον ΟΑΕ άρχεται από την επόμενη ημέρα της γνωστοποίησης της έγγραφης προειδοποίησης προς τον εργαζόμενο (άρθρο 241 ΑΚ).

Εργοδότης που καταγγέλλει με προειδοποίηση σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού υπαλλήλου, κατά τα ανωτέρω, καταβάλλει στον απολυόμενο κατά τη λύση της σύμβασης εργασίας, που επέρχεται με τη συμπλήρωση του χρονικού διαστήματος προειδοποίησης που ορίζει η διάταξη, το ήμισυ της αποζημίωσης απόλυσης για καταγγελία χωρίς προειδοποίηση ιδιωτικού υπαλλήλου με σχέση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου και η οποία ορίζεται ρητώς στις περιπτώσεις 2 και 3 της υποπαραγράφου ΙΑ.12 του άρθρου πρώτου του Νόμου 4093/2012.