[Κιόσκι] Λίγη δράση, επιτέλους

Από τους δεκάδες τρόπους που υπάρχουν για να περιγράψει κανείς την ευρωπαϊκή κρίση το περιοδικό Economist επέλεξε αυτόν της κινηματογραφικής υπερπαραγωγής. Το εξώφυλλο του τελευταίου του τεύχους κοσμείται από την αφίσα μιας υποθετικής ταινίας με τίτλο «Υπνοβάτες». Οι πρωταγωνιστές φυσικά είναι η Ανγκελα Μέρκελ, ο Φρανσουά Ολάντ και μερικοί ακόμη ευρωπαίοι ηγέτες, τους οποίους βλέπουμε να οδεύουν προς τον γκρεμό. Οι διθύραμβοι των κριτικών και τα πέντε αστέρια τους επιστρατεύονται για να πείσουν για την αξία της ταινίας. «Οι πενήντα αποχρώσεις του γκρι χωρίς σεξ» γράφει ο ένας, «ασταμάτητη αδράνεια» υπόσχεται ο άλλος.

Από το χιούμορ του ελκυστικού εξωφύλλου ο αναγνώστης προσγειώνεται στην ανησυχία του κειμένου στις εσωτερικές σελίδες. Για το καλό όλων, γράφει το περιοδικό, οι ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να βγουν από τον λήθαργο. Πρέπει να καταλάβουν ότι εάν δεν δράσουν η ευρωζώνη θα πέσει σε τέλμα, μπορεί ακόμη και να καταρρεύσει. Επειτα από χρόνια κρίσης η θεραπεία είναι πλέον γνωστή. Πρέπει να προχωρήσει άμεσα η τραπεζική ένωση, να υιοθετηθούν μεταρρυθμίσεις για την ανάπτυξη και την καταπολέμηση της νεανικής ανεργίας, πρέπει να χαλαρώσουν οι πολιτικές λιτότητας. Ο οδικός χάρτης υπάρχει, λοιπόν. Αυτό που λείπει είναι η βούληση. Και χωρίς βούληση το αποτέλεσμα θα είναι απογοήτευση και κατεστραμμένες ζωές.

ΟΙ «ΥΠΝΟΒΑΤΕΣ» είναι τελικά ένα θρίλερ που δεν θα ήθελε να ζήσει κανένας στην Ευρώπη. Αλλά αν οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν πείθονται από την κινηματογραφική προσαρμογή της πραγματικής ζωής ας κάνουν ένα ταξίδι στο παρελθόν με οδηγό τον Χάρολντ Τζέιμς. Καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον, ο Τζέιμς θυμάται δύο επαναστάσεις. Η μία είναι η Βρετανική του 1688 και η άλλη η Γαλλική του 1789. Η πρώτη ήταν ειρηνική και παραγωγική, η δεύτερη βίαιη και καταστροφική. Αλλά υπάρχει και κάτι ακόμη που διαχωρίζει αυτές τις δύο απόπειρες ελέγχου της μοναρχίας. Ενα από τα αποτελέσματα της εξέγερσης στη Βρετανία ήταν ο κοινοβουλευτικός έλεγχος των δημόσιων δαπανών και επομένως του δημόσιου χρέους. Αντίθετα, η Γαλλία υπερχρεώθηκε – και για μη χρεοκοπήσει για ακόμη μία φορά προσπάθησε να ξεπληρώσει τα χρέη της με κάθε κόστος. Η ευρωζώνη συνδυάζει αυτές τις δύο κουλτούρες χρέους. Οπως επισημαίνει ο καθηγητής στη Wall Street Journal, τη μία κουλτούρα εκπροσωπεί η Γερμανία του ελέγχου των δαπανών και την άλλη η Ελλάδα, που έχει περάσει τα μισά χρόνια της νεότερης Ιστορίας της σε κατάσταση χρεοκοπίας.

Το μάθημα Ιστορίας του καθηγητή τελειώνει κάπου εδώ. Ενα από τα βασικά διδάγματα που αντλεί και προσφέρει στους ευρωπαίους ηγέτες είναι ότι η αναποφασιστικότητα οδηγεί σε ανεπαρκείς επιλογές και πολιτική παράλυση. Δεν είναι μόνο ο κινηματογράφος. Είναι και η Ιστορία που διψάει για δράση.