Ελεύθεροι επαγγελματίες και επιτηδευματίες θα κληθούν να πληρώσουν σημαντικά ποσά φόρων για τεκμαρτά ή δηλωθέντα εισοδήματα που απέκτησαν το 2012, ενώ μαζί με το εκκαθαριστικό σημείωμα που θα λάβουν θα καταβάλουν και την έκτακτη εισφορά αλληλεγγύης και το τέλος επιτηδεύματος.
Τα τεκμήρια διαβίωσης εφεξής θα είναι ο βασικός τρόπος φορολόγησης πολλών επιτηδευματιών που δηλώνουν χαμηλά εισοδήματα. Πρέπει να τονιστεί ότι με τις διατάξεις για τα τεκμήρια και τις αποδείξεις πολλοί από τους 2,4 εκατομμύρια φορολογουμένους με εισόδημα χαμηλότερο του αφορολόγητου ορίου των 5.000 ευρώ θα υποχρεωθούν τελικά να καταβάλουν φόρο. Κατά την εκκαθάριση της δήλωσής τους θα υπολογίζεται το ελάχιστο ποσό διαβίωσης (3.000 ευρώ για τους άγαμους και 5.000 ευρώ για τους έγγαμους), το οποίο θα προστίθεται στα λοιπά τεκμήρια (αυτοκίνητα, πισίνες, κατοικίες, δίδακτρα κ.ά.).
Εκτός από το βασικό έντυπο Ε1 της φορολογικής δήλωσης οι επιτηδευματίες θα συμπληρώνουν και θα συνυποβάλλουν το έντυπο Ε3 με βάση το οποίο προσδιορίζονται τα καθαρά κέρδη. Οι σύζυγοι θα συμπληρώνουν ξεχωριστά έντυπα Ε3 αν και οι δύο είναι υπόχρεοι στην υποβολή του λόγω επαγγέλματος. Τα καθαρά κέρδη για τα οποία θα φορολογηθούν οι ελεύθεροι επαγγελματίες προκύπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα αν αφαιρεθούν οι επαγγελματικές δαπάνες που έχουν καταχωριστεί στα βιβλία τους, για τις οποίες αποδεικνύεται η καταβολή τους με νόμιμο φορολογικό στοιχείο.
Τα καθαρά κέρδη των ατομικών εμπορικών επιχειρήσεων που τηρούν βιβλία Β’ κατηγορίας του ΚΒΣ υπολογίζονται λογιστικά, με βάση τα πραγματικά έσοδα και έξοδά τους. Λογιστικό προσδιορισμό θα χρησιμοποιήσουν και οι ελεύθεροι επαγγελματίες για να προσδιορίσουν τα καθαρά κέρδη που απέκτησαν το 2012.
Η αυτοπεραίωση. Οι επιτηδευματίες που θα κλείσουν χωρίς έλεγχο τη χρήση του 2012 μέσω αυτοπεραίωσης θα κληθούν προαιρετικά να επαναπροσδιορίσουν τα ακαθάριστα έσοδά τους με βάση τις δαπάνες που πραγματοποίησαν (τεκμαρτά ακαθάριστα έσοδα). Εφόσον τα τεκμαρτά ακαθάριστα έσοδα είναι υψηλότερα από αυτά που προκύπτουν με βάση τα τηρούμενα βιβλία, οι επιχειρηματίες και οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα υποχρεωθούν να πληρώσουν επιπλέον ΦΠΑ. Μάλιστα τα εισοδήματά τους θα επαναπροσδιοριστούν σε επίπεδα υψηλότερα από τα δηλωθέντα, καθώς θα υπολογιστούν εκ νέου με βάση τα τεκμαρτά ακαθάριστα έσοδα. Δηλαδή θα πληρώσουν προσθετό φόρο εισοδήματος. Με τον πρόσθετο ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος θα περαιώσουν αυτόματα τη χρήση του 2012 και θα απαλλαγούν από τον τακτικό φορολογικό έλεγχο.