[Διαστάσεις] Μαθηματικά, κάτι σαν το σεξ

Ο Αντρέ Βέιλ δεν είναι τόσο γνωστός όσο η αδελφή του, η φιλόσοφος Σιμόν Βέιλ. Υπήρξε όμως ο μεγαλύτερος ίσως γάλλος μαθηματικός του εικοστού αιώνα. Κι έχει πει μια φράση που έχει μείνει στην Ιστορία: «Η απόλαυση που χαρίζουν τα μαθηματικά είναι ανάλογη με εκείνη του σεξ, μόνο που διαρκεί περισσότερο».

Αν και δεν συμμερίζονται αναγκαστικά την άποψη αυτή, οι νέοι της Ευρώπης δείχνουν ενδιαφέρον για τα μαθηματικά και τις επιστήμες γενικότερα. Και μάλιστα σε ποσοστό 80%, όπως αποκαλύπτει δημοσκόπηση που έγινε το 2010 για το ευρωβαρόμετρο. Το ενδιαφέρον αυτό, όμως, μοιάζει να τελειώνει μαζί με το σχολείο. Οι πτυχιούχοι στα μαθηματικά, στις επιστήμες και στην τεχνολογία δεν ξεπερνούν στην Ευρωπαϊκή Ενωση το 21% του συνόλου, το ποσοστό αυτό μάλιστα έχει μειωθεί κατά 3% την τελευταία δεκαετία. Πώς εξηγείται αυτή η αντίφαση; Και τι μπορεί να γίνει για να αντιστραφεί αυτή η τάση;

Η οργάνωση Atomium Culture, που ιδρύθηκε το 2009 από τον Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν και τον Μικελάντζελο Μπαράτσι Μπονβιτσίνι ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, στις επιχειρήσεις και στα μέσα ενημέρωσης, αποφάσισε να θέσει τα παραπάνω ερωτήματα στους ίδιους τους πολίτες. Θεωρώντας ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική στον τομέα της επιστήμης δεν μπορεί και δεν πρέπει να καθορίζεται μόνο μέσα από διαβουλεύσεις των πολιτικών με τους ακαδημαϊκούς και τους βιομηχάνους, η οργάνωση ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα μια μεγάλη δημοσκόπηση σε συνεργασία με πέντε ευρωπαϊκές εφημερίδες: την ισπανική «Ελ Παΐς», την ιρλανδική «Αϊρις Τάιμς», τη γερμανική «Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε Τσάιτουνγκ», την ιταλική «Σόλε24Ορε» και την αυστριακή «Ντες Στάνταρντ». Κάθε εβδομάδα και μια ερώτηση. Αν η ιδέα πετύχει, θα επεκταθεί σε όλη την Ευρώπη.

«Η συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών στη διαμόρφωση μιας πολιτικής είναι σήμερα σημαντικότερη από ποτέ για την αντιμετώπιση παγκόσμιων προκλήσεων όπως η κλιματική αλλαγή ή η περίθαλψη», επισημαίνει η επίτροπος για την Ερευνα, την Καινοτομία και την Επιστήμη Μάιρα Γκέγκιν-Κουίν. Κι αν όλα αυτά ακούγονται σαν κούφια λόγια, είναι στο χέρι μας να το διαψεύσουμε. Δεν κατηγορούμε τόσα χρόνια την Ευρώπη για τις γραφειοκρατικές της διαδικασίες, για το έλλειμμα δημοκρατίας, για τη λήψη αποφάσεων μακριά από τους πολίτες; Να που έχουμε την ευκαιρία να λάβουμε μέρος σ’ έναν φιλόδοξο διάλογο. Το 2013 είναι άλλωστε το Ευρωπαϊκό Ετος του Πολίτη…

Χώρια που τα μαθηματικά είναι πράγματι μια γοητευτική επιστήμη, με πολλές και σημαντικές εφαρμογές στην καθημερινότητά μας. Οποιος αμφιβάλλει ας πεταχτεί απόψε στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, όπου τρεις μαθηματικοί – ο Τεύκρος Μιχαηλίδης, ο Ντιντιέ Νόρντον και ο Ζιλ Ντόουεκ – θα αποδείξουν ότι το αντικείμενό τους είναι κάθε άλλο παρά μια άχρηστη σπαζοκεφαλιά στο πρόγραμμα του σχολείου.