Οπισθεν, λοιπόν, ολοταχώς!

Ετοιμαζόμαστε να γιορτάσουμε το Πάσχα Μάη μήνα, σχεδόν καλοκαίρι. Εχει ξανασυμβεί αυτό. Ας όψεται το παλιό, Ιουλιανό ημερολόγιο, που επιμένει να ακολουθεί η Εκκλησία μας για τον υπολογισμό της πρώτης εαρινής πανσελήνου, ενώ η Πολιτεία έχει θεσπίσει εδώ και ενενήντα χρόνια (ως τελευταίο, πάντως, κράτος στην Ευρώπη) το αστρονομικά ορθότερο Γρηγοριανό.

Το καινούργιο ημερολόγιο (τι καινούργιο δηλαδή, τρεισήμισι αιώνες ζωής μετρούσε ήδη) το υιοθετήσαμε το 1923. Είχαν προηγηθεί μια εθνική καταστροφή, ένα πελώριο κύμα προσφύγων, ένα στρατιωτικό κίνημα με ευρεία λαϊκή αποδοχή, η βίαιη ανατροπή μιας κυβέρνησης, εκτελέσεις κορυφαίων πολιτικών και στρατιωτικών, ενώ ήταν στα σκαριά και η αλλαγή πολιτεύματος. Με δυο λόγια, έκρυθμες συνθήκες, πολλοί θα έλεγαν επαναστατικές. Ας υποθέσουμε, τώρα, ότι το Ιουλιανό ημερολόγιο έχει ακόμη γενική ισχύ στην Ελλάδα και γίνεται εισήγηση, στις  σημερινές έκρυθμες, για κάποιους επαναστατικές, συνθήκες και ανάμεσα στις τόσες άλλες «ριζικές μεταρρυθμίσεις» που εξαγγέλλονται καθημερινά, να το αντικαταστήσουμε επιτέλους με το Γρηγοριανό, για να συντονιστούμε με τον υπόλοιπο κόσμο. Ποια θα ήταν η τύχη μιας τέτοιας εισήγησης;

Πρώτη πρώτη θα ξεσήκωνε τον κόσμο η Εκκλησία, φωνάζοντας πως κινδυνεύουμε να αποκοπούμε από τις ρίζες της Ορθοδοξίας μας. Διότι, για κάποιον από εκείνους τους λόγους που η κατανόησή τους θέλει εμβάθυνση στην ορθόδοξη παράδοση, οι ρίζες της Ορθοδοξίας είναι αξεδιάλυτα συνυφασμένες με το ημερολόγιο που καθιέρωσε ένας ειδωλολάτρης ρωμαίος ηγεμόνας πολύ πριν κατεβεί στη γη ο Χριστός, ενώ οι ρίζες του ρωμαιοκαθολικισμού δεν είναι. Και επειδή οι ρίζες της Ορθοδοξίας είναι ισόχρονες και ταυτόσημες με τις ρίζες του Ελληνισμού, θα απειλούμασταν και με αφελληνισμό. «Το καλαντάρι μας είναι η ψυχή μας» ίσως θα ανέκραζαν λάβροι ιεράρχες και άλλοι ελληνόψυχοι, παραλλάζοντας ένα σύνθημα που σκόρπιζε ρίγη συγκίνησης στο Πανελλήνιο πριν από μία εικοσαετία.

Από κοντά, σύσσωμη η αντιπολίτευση θα κατάγγελλε την πρόταση ως μία ακόμη δουλική υποχώρηση στις πιέσεις των ξένων δανειστών, του διεθνούς ληστρικού κεφαλαίου, του γερμανικού ηγεμονισμού και του ιερατείου των Βρυξελλών, που για να χειραγωγούν ευκολότερα τους λαούς επιδιώκουν την πάταξη του εθνικού-αντιστασιακού φρονήματός τους διά της ισοπέδωσης των εθνικών πολιτισμικών ιδιαιτεροτήτων. Μια ειδικότερη ανάλυση από προβεβλημένους διανοητές μας θα έδειχνε μάλιστα ότι η απεμπόληση του παραδοσιακού ημερολογίου θα ήταν ένα ακόμη βήμα προς την απορρόφηση του Ελληνισμού από την άψυχη, υλιστική Δύση με τον εργαλειακό ορθολογισμό της και τη νομικίστικη ηθική της, πράγμα που θα εξέφραζε συμβολικά και η σύμπτωση του ελληνικού Πάσχα με το Πάσχα των εκφυλισμένων Δυτικών.   

Στελέχη κομμάτων από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα, αλλά και αναρίθμητοι πολίτες ασχέτως εκλογικών προτιμήσεων, θα έδιναν την απάντηση που έχουν έτοιμη για κάθε ζήτημα, όταν δεν είναι το Μεγάλο Ζήτημα (η αταξική κοινωνία, η ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης, η καταγγελία του Μνημονίου, η νομιμοποίηση των αυθαιρέτων και πάει λέγοντας, ανάλογα με τις ευαισθησίες και τις προτεραιότητες του καθενός): «Ελα, μωρέ, αυτό είναι τώρα το πρόβλημα;». Που σημαίνει ότι, αφού δεν είναι ΤΟ πρόβλημα, δεν χρειάζεται να μας απασχολεί καθόλου.

Κάθετα αντίθετοι θα ήταν ο δημοσιοϋπαλληλικός και ο εμπορικός κόσμος: η αλλαγή ημερομηνίας – δεκατρείς ολόκληρες ημέρες προς τα εμπρός – θα αναστάτωνε τη λειτουργία (λέμε τώρα…) του Δημοσίου και θα έδινε τη χαριστική βολή στην αγορά. Τι θα γινόταν με τα προρρυθμισμένα ηλεκτρονικά συστήματα, με τις μεταχρονολογημένες επιταγές, με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, με τα προπληρωμένα εισιτήρια για ταξίδια, συναυλίες, παραστάσεις σε συγκεκριμένες ημερομηνίες, τι θα γινόταν με την περίοδο των εκπτώσεων, με τις σχολικές διακοπές, με την πασχαλινή αγορά; Εδώ αναγκαστήκαμε φέτος να μεταθέσουμε την αργία της Πρωτομαγιάς για μετά την Πρωτομαγιά, ώστε να μη διαταραχτεί η εμπορική κίνηση τη Μεγάλη Εβδομάδα. Σκεφτείτε να είχαμε και πρόσθετες, τρισχειρότερες μπερδεψιές με ένα τέτοιο άλμα δεκατριών ημερών στον χρόνο. Ούτε να το συζητάμε, το Γρηγοριανό ημερολόγιο θα σήμαινε την ολοκλήρωση της μνημονιακής καταστροφής.    

Συμπέρασμα: η πρόταση για μεταρρύθμιση του ημερολογίου θα απορριπτόταν πανηγυρικά ή θα παραπεμπόταν στις ελληνικές καλένδες, όπου συνωστίζονται από καιρό τόσες και τόσες ματαιωμένες μεταρρυθμίσεις στη χώρα μας. Το γεγονός ότι τίποτε από αυτά τα φοβερά και τρομερά δεν συνέβη από το 1923 και εντεύθεν μπορεί να λέει πολλά για τη σοβαρότητα τέτοιου είδους ενστάσεων, στη δημοκρατία μας όμως η αποτελεσματικότητα των ενστάσεων δεν καθορίζεται από τη σοβαρότητά τους αλλά από την ψηφοδοτική δύναμη της ενιστάμενης ομάδας του πληθυσμού.

Αυτό το φανταστικό, αλλά, φευ, ρεαλιστικό σενάριο δείχνει πόσο πίσω και από το 1923 έχουμε γυρίσει από πολλές απόψεις. Τα ανακλαστικά της βαλκανικής Ελλάδας του 1923 λειτουργούσαν αρκετά καλά ώστε να προχωρήσει άμεσα, υπό την πίεση δραματικών συνθηκών, σε βαθιές τομές, που της επέτρεψαν να επιβιώσει και να γίνει πιο ευρωπαϊκή. Τα ανακλαστικά της ευρωπαϊκής Ελλάδας του 2013 έχουν τόσο ατροφήσει ώστε, παρά την πίεση συνθηκών σχεδόν εξίσου δραματικών, αδυνατεί να κάνει τις τομές που επείγουν για να μη (ξανα)γίνει βαλκανική – τη στιγμή που οι γειτονικές χώρες πασχίζουν να ξεφύγουν από το βαλκανικό τέλμα.

Ολοι οι Ελληνες σήμερα παραδέχονται ότι χρειάζονται ριζικές αλλαγές, στη δημόσια διοίκηση, στην οικονομία, στην παιδεία, στην υγεία, στη λειτουργία του κοινοβουλευτικού συστήματος. Το παραδέχονται όπως θα συμφωνούσαν ότι είναι καλύτερα να ζούμε σε ένα ευχάριστο, άνετο σπίτι παρά σε ένα σαραβαλιασμένο. Οι περισσότεροι, όμως, με πρώτη και καλύτερη την πολιτική τάξη, βρίσκουν ασύμφορη οποιαδήποτε συγκεκριμένη και άμεση ενέργεια για την αναστύλωση του ερειπίου μας. Ασύμφορη, γιατί άβολη. Τόσο έχει νεκρωθεί το ένστικτο της επιβίωσης, που διαθέτουν και οι πιο πρωτόγονοι ζωντανοί οργανισμοί και που τους κάνει να ξεβολεύονται από μόνοι τους, αν είναι έτσι να γλιτώσουν τον αφανισμό.