«Χιούστον, έχουμε πρόβλημα με τα αέρια του θερμοκηπίου»

«Είναι καιρός να πάψουμε τις αοριστολογίες και να πούμε δημοσίως ότι υπάρχουν ακλόνητες αποδείξεις για τις αρνητικές επιδράσεις των αερίων του θερμοκηπίου». Πίσω στο 1988, όταν η υπερθέρμανση του πλανήτη και η κλιματική αλλαγή ήταν άγνωστες λέξεις για τον πολύ κόσμο, ένας επιστήμονας από την Αϊόβα, ο Τζέιμς Χάνσεν, έκρουε για πρώτη φορά τον κώδωνα του κινδύνου. Επειτα από μια λαμπρή καριέρα 46 ετών στο Ινστιτούτο Διαστημικών Ερευνών Γκόνταρντ της NASA, σωρεία δημοσιεύσεων και ερευνών, ο πιονιέρος της επιστήμης του κλίματος αποφάσισε χθες να συνταξιοδοτηθεί. Στα 72 του, τονίζει ο ίδιος, ως ακτιβιστής και όχι ως κυβερνητικός υπάλληλος, θα μπορεί να είναι πολύ πιο χρήσιμος για το περιβάλλον.

«Θα μπορώ πλέον να αφοσιωθώ αποκλειστικά στην επιστημονική έρευνα, να στρέψω την προσοχή των νέων ανθρώπων στις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη και να τους εξηγήσω τι συστήνει η επιστήμη», επισημαίνει στους «Νιου Γιορκ Τάιμς», εξηγώντας τους λόγους που τον οδήγησαν στην απομάκρυνσή του από τη NASA. Προτεραιότητά του όμως είναι η αίσια έκβαση της δικαστικής διαμάχης κατά της κυβερνητικής ολιγωρίας για τη μείωση των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα. Επιπλέον σχεδιάζει να ασκήσει πιέσεις στους ευρωπαϊκούς φορείς χάραξης πολιτικής – από τους πιο ευαίσθητους στο ζήτημα της κλιματικής αλλαγής – και ελπίζει πως θα επιτύχει τη φορολόγηση της καναδικής πετρελαιοφόρου άμμου, ένα ιδιαίτερα ρυπογόνο ορυκτό καύσιμο που καταναλώνεται ευρέως στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Ως κυβερνητικός υπάλληλος δεν θα μπορούσα να καταθέσω κατά της κυβέρνησης», σχολιάζει.

Ο ακτιβισμός έχει μπει για τα καλά στη ζωή του Χάνσεν. Τα τελευταία χρόνια έχει πρωτοστατήσει σε δεκάδες πορείες διαμαρτυρίας για το κλίμα, ενώ αρκετές από αυτές έληξαν με σύλληψή του. Οπως το φθινόπωρο του 2009, όταν με μια ομάδα φοιτητών πέρασε τη νύχτα σε ένα πάρκο της Βοστώνης προκειμένου να πιέσουν τις Αρχές της Μασαχουσέτης να ψηφίσουν έναν νόμο για την προστασία του κλίματος. Αυτές και μερικές ακόμη ενέργειες θορύβησαν τα κεντρικά γραφεία της NASA στην Ουάσιγκτον, με αποτέλεσμα να του γίνουν συστάσεις – κυρίως επί Τζορτζ Μπους του νεότερου. Στη χειρότερη στιγμή της πολυετούς καριέρας του, αφότου είχε αποκαλύψει στους «Νιου Γιορκ Τάιμς» ότι η δουλειά του λογοκρίθηκε προκειμένου να μην ατονήσουν οι θέσεις του Λευκού Οίκου, ο Χάνσεν υποχρεώθηκε να αποφεύγει κάθε επαφή με τα ΜΜΕ.

Ούτε οι πιέσεις από την υπηρεσία του, όμως, ούτε και η επίθεση των συναδέλφων του σκεπτικιστών της κλιματικής αλλαγής τον πτόησαν. Υποστηρίζει ανοιχτά την πυρηνική ενέργεια και δηλώνει πως είναι «ηθικά υποχρεωμένος» να αγωνιστεί για την προστασία του περιβάλλοντος. «Εάν καταστρέψουμε ένα σημαντικό κλάσμα φυσικού καυσίμου εγγυόμαστε ότι θα υπάρξουν αλλαγές στο κλίμα και στον πλανήτη τις οποίες δεν θα μπορούμε να  σταματήσουμε», προειδοποιεί και καταλήγει: «Θα κληροδοτήσουμε στους νέους ανθρώπους και στις μελλοντικές γενιές μία κατάσταση την οποία ενδεχομένως να μην έχουν τα μέσα να αντιμετωπίσουν».

19 ρεκόρ
Από τη δεκαετία του ‘80, όταν ο Τζέιμς Χάνσεν μίλησε για πρώτη φορά για τις δραματικές επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη, έχουν καταγραφτεί οι 19 πιο θερμές χρονιές