Από την κερδοσκοπία στον Πικάσο

Πριν από δύο εβδομάδες η εταιρεία αμοιβαίων κεφαλαίων υψηλού κινδύνου (τα περιβόητα hedge funds) που διευθύνει, η SAC Capital Advisors, έδωσε στην αμερικανική κυβέρνηση 616 εκατ. δολάρια ως συμβιβασμό για τις κατηγορίες «αθέμιτης χρήσης εμπιστευτικών πληροφοριών» που τη βαρύνουν. Οι οικονομικοί εισαγγελείς μέχρι που είχαν καταφέρει να στριμώξουν τέσσερα εκ των εννέα στελεχών του και να τους αποσπάσουν την ομολογία ότι όντως πραγματοποίησαν παράνομες συναλλαγές. Μάλιστα τον περασμένο Νοέμβριο σχεδόν μπήκε και ο ίδιος στο κάδρο, αφού μια υπόθεση που αρχικά αφορούσε ένα από τα πρωτοπαλίκαρά του φάνηκε τελικά να ενοχοποιεί και εκείνον. Οι πελάτες του δεν άκουσαν φυσικά τα νέα με χαρά. Από τα συνολικά 15 δισ. δολ. κεφάλαια του πορτφόλιο της SAC, περίπου τα 2 δισ. αποσύρθηκαν έπειτα από αίτημα των ανήσυχων ιδιοκτητών τους.

Τίποτα από αυτά δεν εμπόδισε τον Στίβεν Κοέν να ασκήσει προ ημερών το πιο αγαπημένο (ή πιο επικερδές) χόμπι του και να βάλει το χέρι βαθιά στην τσέπη, τουλάχιστον μέχρι εκεί όπου βρίσκονται 155 εκατ. δολ., για να αποκτήσει τον πίνακα «Το όνειρο» του Πικάσο. Τον λιμπιζόταν εδώ και χρόνια και ο μόνος λόγος που δεν τον είχε αγοράσει το 2006 ήταν γιατί ο ιδιοκτήτης του, Στιβ Γουίν, κάτοχος αρκετών καζίνων στο Λας Βέγκας ο οποίος πάσχει από μια ασθένεια των ματιών που τον έχει καταστήσει σχεδόν τυφλό, είχε σκίσει το έργο με τον αγκώνα του εν μέσω των διαπραγματεύσεων. Ευτυχώς οι σύγχρονοι συντηρητές τέχνης έχουν τιθασεύσει τα μυστικά της αποκατάστασης ακόμα και τόσο μεγάλων ζημιών και έτσι, ο πίνακας που ο Γουίν αγαπούσε τόσο ώστε να δώσει το όνομά του σε ένα από τα ξενοδοχεία του, αλλά και να τον έχει μοστράρει αρκετές φορές στην ιδιωτική του γκαλερί «Μπελάτζιο», δεν ήταν πια δικός του.

Αν μια τέτοια σχέση μεταξύ δύο ανδρών περιλαμβάνει έστω και ίχνη ανταγωνισμού βαθύπλουτων φιλότεχνων, τότε το προβάδισμα εδώ μοιάζει να το έχει ξεκάθαρα ο Κοέν. Ενώ ο Γουίν φαίνεται τελευταία να πουλάει περισσότερα έργα από όσα αγοράζει, εκείνος είχε βάλει χέρι σε πίνακες του μεγιστάνα του Λας Βέγκας ήδη από το 2005, αγοράζοντας έναντι 110 εκατ. δολ. έργα που περιλάμβαναν Βαν Γκογκ, Γκογκέν και που για την «Μπελάτζιο» ήταν ίσως μέρη του κυρίως πιάτου της. Για τον Κοέν ήταν μάλλον τα ορεκτικά. Πέρυσι, λέγεται ότι έδωσε άλλα 100 εκατ. δολ. μόνο και μόνο για να αποκτήσει τέσσερα μπρούντζινα γλυπτά του Ανρί Ματίς, που απεικονίζουν την πίσω όψη μιας γυναικείας μορφής.

Το περασμένο φθινόπωρο προσπάθησε να δημοπρατήσει ένα αφηρημένο έργο του γερμανού Γκέραρντ Ρίχτερ, χωρίς επιτυχία. Πιο πρόσφατα, επιχείρησε να πουλήσει κι άλλα, λιγότερο εντυπωσιακά, προκειμένου όπως λέγεται να αποταμιεύσει χρήματα για χάρη εκείνου του Πικάσο. Τον Φεβρουάριο το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης ανακοίνωσε κατευχαριστημένο ότι ο Κοέν και η σύζυγός του Αλεξάντρα, κρατώντας μια παλιά υπόσχεση, δώρισαν στο ίδρυμα έναν πίνακα του Μάρτιν Κίπενμπεργκερ και έναν άλλο του Εντ Ρούσα.

Ετσι κι αλλιώς, στο άνω των 3.000 τετραγωνικών μέτρων διαμέρισμά τους στο Γκρίνουιτς του Κονέκτικατ οι Κοέν έχουν και άλλα έργα τέχνης για να απολαμβάνουν τις ώρες ανάπαυλας από την ένταση της επιχειρηματικού οργασμού. Πόλοκ, Μανέ ή Μονέ, είναι μόνο μερικά από αυτά. Ο κύριος Κοέν, του οποίου η περιουσία, σύμφωνα με τη λίστα δισεκατομμυριούχων του πρακτορείου Μπλούμπεργκ, αγγίζει τα 10 δισ. δολ., θεωρείται μεγάλος παίκτης στη διεθνή αγορά τέχνης. Αν η SAC συνεχίσει την πορεία που εδώ και είκοσι χρόνια την έχει καταστήσει μια από τις πιο δυνατές παρουσίες στη Γουόλ Στριτ, μπορεί να γίνει και μεγαλύτερος.

Βέβαια, αν τα φώτα της δημοσιότητας στραφούν από τις φιλότεχνες αναζητήσεις του στις ενδεχόμενες επιχειρηματικές λαδιές του, ακόμα και η αξία ενός Πικάσο θα μοιάζει πολύ μικρή. Παρά τον συμβιβασμό των 616 εκατ. δολ., εκκρεμεί από τους δικηγόρους και των δύο πλευρών μια παρουσίαση των όρων της συμφωνίας σε έναν δικαστή με το καθόλου ενθαρρυντικό όνομα Βίκτορ Μαρέρο. Θα τους επικυρώσει ή θα κρίνει ότι η SAC πρέπει να δικαστεί και να παραδεχθεί επίσημα ότι κινήθηκε παράνομα, αποθαρρύνοντας έτσι και άλλους πελάτες της; Αν σε αντίθεση με τον άλλο, τον πιο αδύνατο αντίπαλο του Κοέν, τον σχεδόν τυφλό Στιβ Γουίν, ο Μορέρο επιδείξει όραση γερακιού, είναι πολύ πιθανό για τον φιλότεχνο επιχειρηματία η συλλογή του ολόκληρη να αποδειχθεί εφήμερη και φευγαλέα.