«Μετά την Κύπρο ακολουθούν Ισπανία και Σλοβενία», λένε οι οικονομολόγοι

Η Κύπρος πιθανότατα δεν θα είναι η τελευταία χώρα-μέλος της ευρωζώνης η οποία θα ζητήσει διεθνή δανεισμό, σύμφωνα με μία δημοσκόπηση 48 οικονομολόγων που έκανε το πρακτορείο ειδήσεων Reuters. Σύμφωνα με τους οικονομολόγους ως επικρατέστερες υποψήφιες ανέφερε την Ισπανία και τη Σλοβενία.

Η έρευνα έδειξε επίσης ότι δεν υπάρχει συναίνεση για το εάν και κατά πόσον η νέα συμφωνία «διάσωσης» της κυπριακής οικονομίας, η οποία βασίζεται στο κλείσιμο της μιας από τις μεγαλύτερες τράπεζες της Κύπρου με την ταυτόχρονη επιβολή ενός τέλους στους πλουσιότερους καταθέτες, είναι καλύτερη ή χειρότερη για την χρηματοοικονομική σταθερότητα της ευρωζώνης.

Η Λευκωσία σύναψε μια συμφωνία δανεισμού 10 δισεκ. ευρώ με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο την Δευτέρα, με στόχο την εκκαθάριση ενός τραπεζικού συστήματος που κυριαρχούσε στην οικονομία της και θεωρείτο εδώ και καιρό πως την έσυρε σε χρεοκοπία.

Οι 36 από τους 48 οικονομολόγους που ερωτήθηκαν στο πλαίσιο της έρευνας είπαν ότι και άλλες χώρες της ευρωζώνης θα χρειαστούν δανεισμό. Οι 16 κατονόμασαν την Ισπανία και ισάριθμοι τη Σλοβενία, όπου ο υπέρογκος τραπεζικός τομέας προκαλεί συγκρίσεις με την Κύπρο.

«Η συμφωνία της Κύπρου ώθησε την ευρωπαϊκή τραπεζική κρίση σε νέο επίπεδο», σχολίασε η Λένα Κομίλεβα, διευθύντρια της G+ Economics, μιας εταιρείας ερευνών και συμβούλων στο Λονδίνο. Στη λύση η οποία επελέγη, επισήμανε η ίδια, ελλοχεύει ο κίνδυνος επαναφοράς των νομισματικών διαφοροποιήσεων μέσα στην ευρωζώνη: με άλλα λόγια, ότι το ευρώ στην Κύπρο δεν μπορεί πλέον να θεωρηθεί ότι είναι το ίδιο νόμισμα με το ευρώ αλλού. «Αυτή είναι μια πολύ κακή συμφωνία για το μέλλον του ευρώ», εκτιμά η Κομίλεβα.

Οι αρχές της Κύπρου ετοιμάζονται να επιβάλλουν περιορισμούς και μηχανισμούς ελέγχου στις κινήσεις κεφαλαίων, κι αυτός είναι ο ένας λόγος που προκαλεί αυτόν τον κίνδυνο. Οι περιορισμοί στις κινήσεις κεφαλαίων, με στόχο την αποτροπή ενός κύματος μαζικών αναλήψεων από έμφοβους καταθέτες που θέλουν να σώσουν τα χρήματά τους, καθιστούν το ευρώ στην Κύπρο λιγότερο ρευστό από ό,τι για παράδειγμα το ευρώ στη Γαλλία, όπου δεν υφίσταται ουδείς τέτοιος περιορισμός.

Παρόλα αυτά οι 38 από τους 46 οικονομολόγους που έλαβαν μέρος στην έρευνα είπαν ότι η επιβολή των ελέγχων είναι αρμόζουσα κίνηση, καθώς το εναλλακτικό σενάριο θα μπορούσε να είναι η ανεξέλεγκτη έξοδος τεράστιων ποσοτήτων ρευστού από τη νήσο. Οι υπόλοιποι 8 οικονομολόγοι διαφώνησαν.

Οι ευρωπαίοι πολιτικοί και διαμορφωτές πολιτικής τονίζουν ότι οι όποιοι περιορισμοί θα είναι προσωρινοί, με διάρκεια μερικές ημέρες ή το πολύ εβδομάδες. Αλλά οι αναλυτές και οι οικονομολόγοι δεν μοιάζουν να είναι τόσο βέβαιοι.
Οι 30 από τους 46 ερωτηθέντες εκτίμησαν ότι οι περιορισμοί θα διαρκέσουν μήνες, ενώ οι 13 είπαν ότι αναμένουν να διαρκέσουν εβδομάδες. Οι τρεις είπαν ότι μπορεί να διαρκέσουν ακόμα και χρόνια.

«Η Ισλανδία ακόμη επιβάλλει ελέγχους στις κινήσεις κεφαλαίων. . . μπορεί να απαιτηθούν μήνες αν όχι χρόνια στην Κύπρο πριν σταθεροποιηθεί η κατάσταση», σημείωσε ο Πίτερ Φάντεν Χάουτε, οικονομολόγος της ING στις Βρυξέλλες.
Η Ισλανδία αντιμετώπισε μια τραπεζική κρίση που προκάλεσε τεράστια ζημιά στην οικονομία της το 2008.

Οι ευρωπαίοι πολιτικοί πασχίζουν να πείσουν ότι η συμφωνία είναι φτιαγμένη αποκλειστικά και μόνο για την Κύπρο, μετά τη δήλωση του επικεφαλής του Γιούρογκρουπ Γερούν Ντεϊισελμπλούμ την Δευτέρα πως η διευθέτηση αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει υπόδειγμα για το χειρισμό μελλοντικών τραπεζικών κρίσεων. Αν και αργότερα εξέδωσε μια δήλωση ότι η Κύπρος αποτελεί μοναδική περίπτωση οι οικονομολόγοι εμφανίζονται διχασμένοι σχετικά με τις συνέπειες.

Οι 19 είπαν ότι η επιλογή να κλείσει και όχι να ανακεφαλαιοποιηθεί η δεύτερη μεγαλύτερη κυπριακή τράπεζα είναι καλύτερη προσέγγιση σε ό,τι αφορά τη χρηματοοικονομική σταθερότητα πιο μακροπρόθεσμα στην ευρωζώνη. Οι 14 διαφώνησαν. Οι υπόλοιποι 12 είπαν ότι δεν θα έχει καμιά επίπτωση. «Αν και η προσέγγιση αυτή σημαίνει πως τα προβλήματα του χρηματοπιστωτικού τομέα μπορεί να αντιμετωπίζονται πλέον ταχύτερα, κάτι το οποίο είναι θετικό σε μια πιο μακροπρόθεσμη προοπτική, στην πραγματικότητα ελαττώνει τη βραχυπρόθεσμη χρηματοοικονομική σταθερότητα», επισήμανε ο Έλβιν ντε Χροτ, οικονομολόγος της Rabobank International στην Ουτρέχτη. «Μπορεί να οδηγήσει σε νέο διαχωρισμό (των χωρών του) κέντρου (με αυτές της) – περιφέρειας και θα μπορούσε να οδηγήσει σε κύματα μαζικής απόσυρσης καταθέσεων εάν απλώς υπάρξει υποψία ότι επίκειται η διάσωση» μιας τράπεζας.

Μέχρι τώρα πάντως δεν έχουν υπάρξει ενδείξεις πως οι αποταμιευτές στην Ισπανία και στη Σλοβενία, ή σε άλλες χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, αποσύρουν μετρητά εξαιτίας της κυπριακής κρίσης.

Ο υπουργός Οικονομικών της Ισπανίας Λουίς ντε Γκίντος δήλωσε σε μια συνέντευξή του που δημοσιεύτηκε την Κυριακή ότι «αποκλείει απολύτως» το ενδεχόμενο να ζητήσει η Μαδρίτη ευρωπαϊκό δανεισμό για να αντιμετωπίσει τα οικονομικά προβλήματα του ισπανικού δημοσίου. Παρομοίως, ο Μάρκο Κράνιετς, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ, είπε ότι η Σλοβενία, της κεντρικής τράπεζας της οποίας είναι ο επικεφαλής, δεν θα ακολουθήσει τον δρόμο της Κύπρου.
Ανάμεσα στις άλλες χώρες που εκτιμάται πως θα μπορούσαν να χρειαστούν “διάσωση”, την Ιταλία ανέφεραν 6 οικονομολόγοι, ενώ μερικοί ανέφεραν την Μάλτα, τη Γαλλία και την Πορτογαλία—που ήδη τελεί υπό καθεστώς διεθνούς δανεισμού.

Eνα ευρύτερο ερώτημα για την πολιτική της ΕΚΤ έδειξε πως οι οικονομολόγοι δεν θεωρούν ότι θα υπάρξουν σημαντικές μεταβολές της και ότι τα επιτόκια θα μείνουν αμετάβλητα, σε ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο, ως τουλάχιστον τα μέσα του 2014.