Η εκδίκηση της Ευρώπης

Τρέχει στον διάδρομο στο 13,7 υπό το άγρυπνο μάτι ενός αστυνομικού που φροντίζει – υπερβολή; – για την ασφάλειά του ακόμη κι εκεί. Ο λόγος για τον Πολ Τόμσεν που αθλείται όπως πάντα στο γυμναστήριο του κεντρικού ξενοδοχείου όπου διαμένουν οι τροϊκανοί. Εχει επανέλθει αδυνατισμένος και αποφασισμένος – κάτι που δεν αφορά μόνο τη γυμναστική. Γυμναζόμενος που τον ρώτησε παιχνιδιάρικα «μας φεύγετε;», παίρνοντας λαβή από δημοσιεύματα για αντικατάστασή του, πήρε μια στυφή – δείγμα δανέζικου προτεσταντισμού – απάντηση: «Θα θέλατε!».

Την ώρα περίπου που ο Τόμσεν έτρεχε στον διάδρομο, ο Αντώνης Σαμαράς έτρεχε στο αεροδρόμιο για να υποδεχθεί – όπως συνηθίζει με τους επισκεπτόμενους ηγέτες – τον Νίκο Αναστασιάδη. Φρέσκος φρέσκος από την άνετη εκλογή του στη Μεγαλόνησο, ο Αναστασιάδης κάνει έναν σταθμό στην Αθήνα στην αρχή μιας εβδομάδας που κορυφώνεται με το Συμβούλιο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Είναι κάτι που συνήθιζαν οι κύπριοι Πρόεδροι σε εποχές θερμές από διπλωματική άποψη.

Μόνο που αυτή τη φορά το ζήτημα δεν είναι το Κυπριακό. Είναι το κρεβάτι του Προκρούστη στο οποίο θέλει να βάλει τις τράπεζες της Κύπρου η τρόικα. Ο Δημήτρης Χριστόφιας έφυγε τελικά από το Προεδρικό Μέγαρο της Λευκωσίας χωρίς να έχει υπογραφεί Μνημόνιο. Οπως όμως έχει αποδειχθεί και στην Ελλάδα, όσο περισσότερο καθυστερείς να συμφωνήσεις – ή αργείς να πάρεις μέτρα – τόσο χειρότερη γίνεται η θέση σου.

Αν η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα της ευρωζώνης που είδε το χρέος να αναδιαρθρώνεται και τα ομόλογά της να κουρεύονται – διαρρηγνύοντας ένα ταμπού – η Κύπρος διεκδικεί, ερήμην της, μια εξίσου θλιβερή πρωτιά. Συζητείται το κούρεμα των καταθέσεων ή, σε πιο σοφτ εκδοχή, των εσόδων των καταθετών από τόκους, προκειμένου να μαζευτεί το χρέος εκεί που το θέλει το ΔΝΤ – δηλαδή στο 80%-90% του ΑΕΠ – το 2020. Γιατί τόσο σκληρή προσέγγιση; Για να αποδειχθεί ότι η περίπτωση της Ελλάδας ήταν μοναδική και το κούρεμα ομολόγων χώρας της ευρωζώνης εφάπαξ λύση. Δεν είναι τυχαίο ότι ο προκάτοχος του Μάριο Ντράγκι, ο Γάλλος Ζαν-Κλοντ Τρισέ, δεν ήθελε με τίποτε το κούρεμα, λέγοντας ότι η υπογραφή μιας χώρας στα χρεόγραφά της δεν μπορεί ποτέ να αμφισβητηθεί. Ο Τρισέ μπόρεσε να φύγει, έπειτα από επταετή θητεία, από τη Φρανκφούρτη χωρίς το κούρεμα να γίνεται επί των ημερών του.

Υπάρχει, βεβαίως, και άλλος λόγος που η Κύπρος αντιμετωπίζει τέτοιες πιέσεις. Είναι μια μικρή χώρα χωρίς πολλές επιλογές. Και όπως η Ελλάδα δυσφημίστηκε ως έθνος κλεπτών, απατεώνων και φοροφυγάδων πριν μας ζέψουν στο Μνημόνιο, έτσι και το κυπριακό τραπεζικό σύστημα έχει περίπου εξισωθεί με πλυντήριο Ρώσων και άλλων διακινητών μαύρου χρήματος. Μάλιστα. Και το Λουξεμβούργο; Το Λιχτενστάιν; Η Ελβετία; Αυτές οι χώρες δεν χρωστάνε και δεν είναι στην ανάγκη της ευρωζώνης. Ο Αναστασιάδης έχει ένα πρόσθετο πρόβλημα. Είναι νέος και ισχυρός Πρόεδρος στην αρχή της πενταετούς θητείας του. Εκλογές δεν έχει μπροστά του, άρα θα τον πιέσουν όσο δεν πάει. Την ίδια ώρα οι Βρυξέλλες έχουν ακόμη μνησικακία επειδή η Κύπρος – παρά τα ατύπως συμφωνηθέντα – μπήκε το 2003 στην ΕΕ, μετέχοντας στο πακέτο της διεύρυνσης, χωρίς να λυθεί το Κυπριακό. Ο Τάσσος Παπαδόπουλος, πρόεδρος τότε, που βγήκε δημοσίως υπέρ του «όχι» στο δημοψήφισμα για το σχέδιο Ανάν είχε πει: «Και τι θα γίνει αν καταψηφιστεί το Σχέδιο; Δεν θα με σερβίρουν τα γκαρσόνια στις Συνόδους Κορυφής;». Είχε δίκιο – μόνο που η εκδίκηση της ΕΕ σερβίρεται δέκα χρόνια μετά ως κρύο πιάτο.