[Κιόσκι] Ο γρίφος του καλού σεξ

«Eνιωσε το φιστίκι του να γίνεται σαν μπανάνα κι έπειτα σαν ζαρωμένη γλυκοπατάτα». Η φράση είναι από το «Μπραζίλ» του Τζον Απντάικ και – για όσους δεν το αντελήφθησαν – περιγράφει μια σκηνή σεξ. Πολλοί όμως και από εκείνους που το κατάλαβαν, όπως ο Τζούλιαν Μπαρνς, δυσκολεύτηκαν να φανταστούν το πέος ενός άντρα πρώτα σαν φιστίκι, έπειτα σαν μπανάνα και στο τέλος σαν ζαρωμένη γλυκοπατάτα. Το μυαλό τού βρετανού συγγραφέα παγιδεύτηκε στον πάγκο ενός μανάβη. Η μαγεία του ερωτισμού είχε γίνει σκόνη ακόμη και στα χέρια ενός σπουδαίου αμερικανού συναδέλφου του. Ζαρζαβατικά και φρούτα, επομένως, πρέπει να αποφεύγονται ως εργαλεία περιγραφής της ερωτικής πράξης – ακόμη κι αν η μαναβική δεν περιλαμβάνεται στα τρία θανάσιμα αμαρτήματα του κατά Μπαρνς κακού λογοτεχνικού σεξ. Οπως λέει ο ίδιος στους Times, για να πετύχει το σεξ στη λογοτεχνία η περιγραφή δεν πρέπει να είναι ούτε πολύ πορνογραφική ούτε πολύ αστεία αλλά ούτε και σοβαροφανής.

ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΦΑΝΕΣ ότι οι συγγραφείς βρίσκονται αντιμέτωποι με μια πραγματική σπαζοκεφαλιά. Την οποία, όμως, δεν μπορούν να αγνοήσουν δεδομένης της τεράστιας επιτυχίας των «Πενήντα αποχρώσεων του γκρι» που μπορεί να μην είναι ακριβώς λογοτεχνία αλλά πάντως η Ε.Λ. Τζέιμς θησαυρίζει ως συγγραφέας. Η σπαζοκεφαλιά γίνεται πραγματικός γρίφος εάν στη μαναβική, την πορνογραφία, την ιλαρότητα και τη σοβαροφάνεια που σκοτώνουν το καλό λογοτεχνικό σεξ προστεθούν η ανατομική και η λυρική περιγραφή. Σοβαρό πρόβλημα φαίνεται επίσης να υπάρχει και με τις σωματικές εκκρίσεις: ο Τζίλι Κούπερ χρησιμοποίησε μια φορά τη λέξη «σπέρμα» σε ένα βιβλίο του και το σκυλομετάνιωσε. Ο μοναδικός τρόπος που βρήκε ο Μπαρνς για να ξεπεράσει τον σκόπελο είναι να περιγράφει μια σκηνή σεξ χωρίς να σκέπτεται καθόλου πώς θα φανεί στους αναγνώστες του. Αν έκανε κάτι τέτοιο θα ήταν σαν να έπεφτε σε μια θανάσιμη παγίδα. Η λεπτή ισορροπία που αναζητά είναι ανάμεσα στην απόλυτη ελευθερία και στον αναγκαίο αυτοέλεγχο.

ΚΙ ΑΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΑΜΕ το δικαίωμα στους συγγραφείς, τους κατ’ εξοχήν τεχνίτες της περιγραφής, να μην περιγράφουν τα πάντα; Μπορεί η περιγραφή να παραχωρήσει τη θέση της στον υπαινιγμό ή να αντικατασταθεί πλήρως από τη φαντασία του αναγνώστη; Για να δούμε. Σύμφωνα με τη λογοτεχνική επιθεώρηση Paris Review, η Μέρι Σέλεϊ επιστράτευσε 21 φορές το ρήμα περιγράφω και τα παράγωγά του στον «Φρανκενστάιν» της. Στις 14 από αυτές, δηλαδή στο 66%, ο τύπος είναι ερωτηματικός ή αρνητικός. Η Σέλεϊ δεν ήταν η μόνη που κατά κάποιο τρόπο έχει ομολογήσει την αδυναμία της να περιγράψει. Το επίθετο «απερίγραπτος» χρησιμοποίησε τρεις φορές η Σαρλότ Μπροντέ στην «Τζέιν Εϊρ» και τέσσερις ο Εντγκαρ Αλαν Πόε στην «Αφήγηση του Αρθουρ Γκόρντον Πιμ». Κανένας από αυτούς, ωστόσο, δεν αναφερόταν στην ερωτική πράξη. Τι νόημα θα είχε μια «νύχτα απερίγραπτου έρωτα»; Αυτό είναι τελικά το χειρότερο λογοτεχνικό σεξ. Ενα σεξ χωρίς ιδιότητες.