Κυνήγι φαντασμάτων η μάχη κατά της φοροδιαφυγής

Προσλήψεις φοροελεγκτών από τον ιδιωτικό τομέα, άμεσες απολύσεις επίορκων υπαλλήλων του υπουργείου Οικονομικών, διατήρηση των ποινικών διώξεων για φοροδιαφυγή ακόμα και αν εξοφλείται ο φόρος που οφείλεται, κατάργηση της υποχρέωσης προκαταβολής του 40% με την υποβολή της δήλωσης ΦΠΑ αλλά και ποινές στο Δημόσιο αν δεν επιστρέφει στην ώρα του τους φόρους που οφείλει, αποτελούν μέρος της συνταγής ΔΝΤ και Κομισιόν για την αντιμετώπιση της κακοδαιμονίας που συνεχίζει να χαρακτηρίζει τη φορολογική διοίκηση.

Στην έκθεση του ΔΝΤ και της Κομισιόν μετά την τέταρτη κοινή αξιολόγησή τους με αντικείμενο τις επιδόσεις διαχείρισης εσόδων και τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις, αποκαλύπτονται μερικές από τις βασικές αιτίες για τις οποίες το ελληνικό Δημόσιο δεν μπορεί να εισπράξει έσοδα, με πενιχρά αποτελέσματα στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής.

Αίσθηση προκαλούν οι πληγές του ελεγκτικού μηχανισμού. Νευραλγικοί τομείς όπως η Επιχειρησιακή Μονάδα Είσπραξης είναι υποστελεχωμένοι, στη ΔΟΥ Μεγάλων Φορολογουμένων οι ελεγκτές που προσελήφθησαν μόλις τον Δεκέμβριο δεν έχουν ακόμα γραφεία ή φορητούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές για να κάνουν ελέγχους, ένας στους δύο ελεγκτές είναι άνω των 50 ετών και ένας στους τέσσερις έχει πατήσει τα 55 οδεύοντας προς τη συνταξιοδότηση, ενώ ακόμα και 80 ελεγκτές που εκπαιδεύτηκαν από Γάλλους συναδέλφους τους στο πλαίσιο παροχής τεχνικής βοήθειας δεν έχουν πιάσει δουλειά ακόμα γιατί εκκρεμεί η έκδοση της σχετικής… υπουργικής απόφασης.

Στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής οι ελεγκτικές υπηρεσίες μοιάζουν, όπως προκύπτει από την έκθεση, χαμένες, με πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα το κυνήγι φαντασμάτων στο πλαίσιο των προσπαθειών είσπραξης ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Οπως επισημαίνεται στην έκθεση, η Επιχειρησιακή Μονάδα Εισπράξεων ολοκλήρωσε πέρυσι 765 υποθέσεις μεγάλων οφειλετών, στις οποίες αντιστοιχεί συνολικό ληξιπρόθεσμο χρέος 16,4 δισ. ευρώ. Από αυτές τις υποθέσεις, όμως, εισπράχθηκαν τελικά μόνο 80,53 εκατ. ευρώ ή μόλις 0,5% του συνόλου. Η χαμηλή εισπραξιμότητα οφείλεται στο ότι οι περισσότερες οφειλές είναι ανεπίδεκτες είσπραξης (πτωχεύσεις, εκκαθαρίσεις, ΔΕΚΟ και πολύ μεγάλες οφειλές που αντιστοιχούν στην επιβολή μη ρεαλιστικών προστίμων και ποινών για παραβάσεις του ΚΒΣ). Με απλά λόγια, οι υπηρεσίες κυνηγάνε φαντάσματα καθώς δεν έχει υλοποιηθεί μέχρι σήμερα η μνημονιακή δέσμευση για ξεκαθάρισμα των ληξιπρόθεσμων οφειλών των 55 δισ. ευρώ και διαγραφή των πραγματικά ανεπίδεκτων είσπραξης χρεών.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ. Στην έκθεση, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και Κομισιόν διατυπώνουν σειρά προτάσεων για τη βελτίωση του ελεγκτικού μηχανισμού και της φορολογικής διοίκησης, μεταξύ των οποίων:

1 Δώστε περισσότερες αρμοδιότητες στον γενικό γραμματέα Δημοσίων Εσόδων. Αν δεν γίνει αυτό, «ο διαφαινόμενος κίνδυνος είναι ότι η φορολογική διοίκηση θα συνεχίσει να ακολουθεί πορεία βραδύτατων μεταρρυθμίσεων χωρίς να δίνεται τέλος ούτε στις πολιτικές επεμβάσεις ούτε στη διαφθορά». Παράλληλα προτείνεται η απευθείας υπαγωγή ΣΔΟΕ και ΓΓΠΣ στη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων.

2  Φέρτε ιδιώτες φοροελεγκτές. Η πρόσληψη ελεγκτών από την αγορά πρέπει να αναδειχθεί βασική προτεραιότητα. Ο κανόνας 1 πρόσληψη για κάθε 5 αποχωρήσεις δεν πρέπει να αποτελέσει εμπόδιο για την ανανέωση των ελεγκτών. Προχωρήστε σε εξωτερικές προσλήψεις 200 νέων ελεγκτών έως τα τέλη Μαρτίου και συνολικά 500 ελεγκτών τόσο το 2013 όσο και το 2014. Αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι στην έκθεση επισημαίνεται ως αντικίνητρο πρόσληψης ελεγκτών ο χαμηλός μισθός (700 ευρώ ο μέσος μισθός νέου ελεγκτή), όταν η τρόικα είναι αυτή που έχει επιβάλει τη δραστική συρρίκνωση των αμοιβών σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.

3 Απολύστε επίορκους. 130 υπάλληλοι του υπουργείου Οικονομικών βρίσκονται υπό έλεγχο πόθεν έσχες για κεφάλαια που έβγαλαν στο εξωτερικό. «Για να είναι οι ανωτέρω έλεγχοι αποτελεσματικοί, απαιτείται η συνακόλουθη επιβολή πειθαρχικών κυρώσεων, οι οποίες θα φτάνουν έως και την ποινή της απόλυσης».

4   Ληξιπρόθεσμα. Επικεντρωθείτε στις υψηλότερες εισπράξιμες οφειλές. Οι 1.500 μεγαλύτερες εισπράξιμες οφειλές αντιστοιχούν σε ένα επιμέρους σύνολο οφειλετών, έκαστος των οποίων οφείλει τουλάχιστον 600.000 ευρώ με συνολικό ποσό ανεξόφλητου χρέους περίπου 5,5 δισ. ευρώ. Διαγράψτε τα μη εισπράξιμα χρέη.

5  Οχι στην άρση των ποινικών διώξεων. ΔΝΤ και Κομισιόν εισηγούνται να μην παύουν οι ποινικές διώξεις για φοροδιαφυγή σε περίπτωση κατά την οποία ο φορολογούμενος καταβάλλει τον φόρο που βεβαιώνεται.

Κίτρινες κάρτες
Με την έκθεση βγαίνουν οι γνωστές κίτρινες κάρτες για την αδυναμία ικανοποίησης των στόχων εισπράξεων από ληξιπρόθεσμες οφειλές και διενέργεια ελέγχων. Το 2012 αντί για 2 δισ. ευρώ από ληξιπρόθεσμα εισπράχθηκαν μόλις 1,099 δισ. ευρώ (ποσοστό 54%), ενώ ολοκληρώθηκε μόνο το 25% των ετήσιων τακτικών ελέγχων που θα έπρεπε να έχουν γίνει.