Ο Ιντιάνα Τζόουνς της λογοκλοπής

Το παρατσούκλι του είναι Goal Getter: κάποιος που κάνει τα πάντα για να πετύχει τον στόχο του ανεξάρτητα από το εάν το αποτέλεσμα είναι καλό ή κακό. Κάτι σαν κυνηγός στόχων, δηλαδή. Ακόμη περισσότερο, όμως, ο 49χρονος Γερμανός είναι κυνηγός λογοκλόπων. Πρόκειται για ένα άγριο κυνήγι που οδήγησε σε παραίτηση δύο υπουργούς της Ανγκελα Μέρκελ. Ο επόμενος στόχος του; Η ίδια η Καγκελάριος

Η διαδρομή του δεν είναι από εκείνες που θα χαρακτήριζε κάποιος «γραμμική». Το 2005 είχε συμμετάσχει ενεργά στην προεκλογική εκστρατεία του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος ως μέλος της ομάδας που μοίραζε κονκάρδες με την επιγραφή «Ανγκελα; Οχι, ευχαριστώ». Η καμπάνια δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Η Μέρκελ έγινε η πρώτη Καγκελάριος στην Ιστορία της Γερμανίας με τη στήριξη του SPD.

Καμιά εικοσαετία νωρίτερα διακρινόταν στο αμερικανικό ποδόσφαιρο, ένα άθλημα που, όπως και στην υπόλοιπη Ευρώπη, δεν είναι πολύ δημοφιλές στη Γερμανία αλλά πάντως έχει πρωτάθλημα. Ο Χάιντινγκσφελντερ σήκωσε μια φορά την κούπα με την ομάδα του και την επόμενη χρονιά έφτασε στον τελικό του ευρωπαϊκού κυπέλλου φορώντας τη φανέλα με το εθνόσημο της Ομοσπονδιακής Γερμανίας. Από τα γήπεδα, ο γερμανός φουτμπόλερ βρέθηκε στον κυβερνοχώρο ως επιχειρηματίας. Ο Χάιντινγκσφελντερ αποφάσισε να κυνηγήσει την τύχη του ιδρύοντας μια διαδικτυακή εταιρεία ονλάιν ερευνών. Παράλληλα δραστηριοποιήθηκε στα σόσιαλ μίντια. Χρειαζόταν, όμως, ένα λογισμικό που να εντοπίζει ψηφιακά λάθη – τα δικά του, όχι των άλλων. Τον βοήθησαν καμιά δεκαριά φίλοι. Από εκεί πρέπει να ξετυλίξει το κουβάρι κανείς για να φτάσει στις παραιτήσεις του γερμανού υπουργού Αμυνας Καρλ Τέοντορ τσου Γκούτενμπεργκ τον Μάρτιο του 2011 και στη συνέχεια της  Ανέτε Σαβάν, συναδέλφου του στο υπουργείο Παιδείας, στις αρχές του τρέχοντος μήνα.

ΣΚΑΝΑΡΟΝΤΑΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΑ. Στο λογισμικό του εντοπισμού των λαθών ο Μάρτιν Χάιντινγκσφελντερ ανακάλυψε έναν θησαυρό. Κάτι που τον μετέτρεψε στον Ιντιάνα Τζόουνς των ξεπατικωμένων διδακτορικών. Βοηθός του σε αυτό το κυνήγι είναι η σύντροφος της ζωής του η οποία, πιστή στην ιερότητα του αγώνα, ξενυχτάει τα βράδια σκανάροντας σελίδες επί σελίδων από διδακτορικές διατριβές.

Αυτό που ξεκίνησε τυχαία και περίπου σαν χόμπι είναι σήμερα μια κανονική επαγγελματική δραστηριότητα. Εκτός από τη σύντροφό του, στην ομάδα του εργάζονται υπάλληλοι και εθελοντές, ενώ συνεργάζονται και πανεπιστημιακοί καθηγητές οι οποίοι, κατά δήλωσή του, έχουν κουραστεί από τα πολλά copy paste. «Θέλετε να μάθετε εάν ο συνάδελφός σας στο γραφείο ή κάποιος ανταγωνιστής στην αγορά εργασίας έχει αντιγράψει τη διδακτορική του διατριβή; Επικοινωνήστε άμεσα μαζί μας». Αυτή θα μπορούσε να είναι η αγγελία-πρόσκληση του κυνηγού λογοκλοπής στο κυνήγι των πελατών.

Οι υπηρεσίες που προσφέρει, πάντως, δεν είναι για όλα τα πορτοφόλια. Ως διάσημος  δήμιος λογοκλόπων υπουργών, ο Χάιντινγκσφελντερ χρεώνει κάπου 500 ευρώ την ημέρα. Μοιάζει ένα λογικό ποσό εάν σκεφτεί κανείς ότι χρειάστηκε μόλις 45 δευτερόλεπτα για να ξεσκεπάσει τον υπουργό Αμυνας. Ο θησαυρός βρισκόταν στη σελίδα 38 της διδακτορικής διατριβής. Η είδηση έπεσε σαν βόμβα στην πολιτική τάξη και στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι το ανατέλλον αστέρι του Χριστιανοδημοκρατών, ένας από τους πιθανούς διαδόχους της Μέρκελ στην ηγεσία του κόμματος, θα είχε προβεί σε μια τέτοια τύπου ενέργεια. Η επόμενη κίνηση του Χάιντινγκσφελντερ ήταν η δημιουργία ενός εξειδικευμένου σάιτ, του VroniPlag. Αν πιστέψει κανείς τον ίδιο, ο επίμονος κυνηγός εντόπιζε τουλάχιστον μια ύποπτη διατριβή πολιτικών την εβδομάδα. Επειτα από κάθε ανακάλυψη ακολουθούσε μια καταγγελία. Επειτα από κάθε καταγγελία ακολουθούσε μια γενική έκπληξη.

Εως στις αρχές του μήνα η πραγματική ταυτότητα του Ιντιάνα Τζόουνς ήταν άγνωστη. Τότε ήταν που κυκλοφόρησαν οι πρώτες φήμες για την κοπιαρισμένη διατριβή της υπουργού Παιδείας. Και τότε ήταν που ο Χάιντινγκσφελντερ δέχθηκε ένα τηλεφώνημα από έναν δημοσιογράφο της «Μπιλντ» ο οποίος τον ρώτησε ευθέως εάν ήταν αυτός ο κυνηγός λογοκλοπής. Κατάλαβε ότι ο ίδιος δεν είχε λόγο να ζει σαν κυνηγημένος. Αποκαλύφθηκε, όπως είχε αποκαλύψει και την απάτη της υπουργού Παιδείας, και τώρα διαβεβαιώνει ότι η Ανέτε Σαβάν δεν είχε αντιγράψει μόνο στη διδακτορική της διατριβή αλλά και σε βιβλία που είχε εκδώσει. Ο Χάιντινγκσφελντερ ήταν ο πρώτος που ζήτησε την παραίτησή της. Και είναι κάθετος: «Σε αυτή τη χώρα, το διδακτορικό είναι σοβαρή υπόθεση. Εάν έχεις τον τίτλο του διδάκτορα πρέπει να τον έχεις αποκτήσει έντιμα. Και ασφαλώς υπάρχουν πολιτικές συνέπειες. Η παραίτηση επιβάλλεται από την ηθική», δήλωνε πρόσφατα σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Λα Ρεπούμπλικα». Και ο επόμενος στόχος; Η ίδια η Καγκελάριος. Ο Μάρτιν θα ξεψαχνίσει τη διδακτορική διατριβή της Ανγκελα Μέρκελ με τη βοήθεια ενός ειδικού.

Οι λόγοι που κάνουν τον Χάιντινγκσφελντερ να ξεψαχνίζει διδακτορικές διατριβές μπορεί να είναι πολλοί. Σίγουρα είναι και οικονομικοί. Ο ίδιος αρνείται πάντως ότι είναι πολιτικής φύσεως. Σε όσους υπενθυμίζουν ότι ήταν μέλος του SPD ο ίδιος απαντά ότι έχει πλέον αποχωρήσει. Ακόμη και το γεγονός ότι στις εκλογές του προσεχούς Σεπτεμβρίου θα είναι υποψήφιος με το Κόμμα των Πειρατών είναι άσχετο για τον Χάιντινγκσφελντερ με το κυνήγι της λογοκλοπής. Εάν είχε ένα σύνθημα αυτό θα ήταν κάτι σαν Ηθική και Δημοκρατία.

ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΠΑΡΑΙΤΗΣΕΩΝ. Είναι λοιπόν ένας ασυμβίβαστος ακτιβιστής; Δεν είναι όλοι πεπεισμένοι. Παλιοί του συνάδελφοι βλέπουν πίσω από το κυνήγι της λογοκλοπής ιδιοτελείς σκοπούς που ξεκινούν από τη φήμη και φτάνουν έως τα χρήματα. Αλλοι διαμαρτύρονται γι’ αυτή την υπερευαισθησία που δείχνει η γερμανική κοινωνία σε τέτοιου τύπου θέματα. Το «Σπίγκελ» σημείωνε προ ημερών ότι πολλοί πολιτικοί στη Γερμανία φτάνουν να παραιτούνται για τόσο ασήμαντα σκάνδαλα που κάνουν πολλούς ευρωπαίους συναδέλφους τους να χαμογελούν. Και δεν είναι μόνο οι διδακτορικές διατριβές. Σε ποια άλλη χώρα θα υπέβαλλε την παραίτησή του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας επειδή θα δήλωνε ότι η χώρα του έχει στο Αφγανιστάν οικονομικά συμφέροντα; Και πού αλλού θα ακολουθούσε το παράδειγμά του και ο διάδοχός του επειδή αποκαλύφθηκε ότι ένας επιχειρηματίας του είχε καλύψει τα έξοδα διαμονής σε ένα ξενοδοχείο, που στο κάτω κάτω ήταν μόλις 400 ευρώ;

Η Γερμανία είναι η χώρα της ευαισθησίας, της εντιμότητας και της υπευθυνότητας ή είναι μια χώρα που δεν έχει με τι άλλο να ασχοληθεί; Θα έπρεπε να καταδυθεί κανείς στα άδυτα της γερμανικής ψυχής για να δώσει μια ολοκληρωμένη απάντηση. Σίγουρα δεν μπορεί να τη δώσει ο Μάρτιν Χάιντινγκσφελντερ. Οταν ψάχνεις ακόμη και το τελευταίο σημείο στίξης δεν έχεις καιρό για τίποτε άλλο.