Ετοιμάζουν λιμάνι… μεσοπέλαγα

Τι προέχει; Η σωτηρία της Βενετίας ή η προώθηση της ανάπτυξης; Οι Ιταλοί δεν έχουν ακόμη καταλήξει. Μετά το ναυάγιο του «Costa Concordia» στα ανοιχτά της Τοσκάνης τον Ιανουάριο του 2012, η Unesco απαίτησε από την ιταλική κυβέρνηση να προστατεύσει τη Γαληνοτάτη από τα 300 κρουαζιερόπλοια που καταπλέουν κάθε χρόνο στη λιμνοθάλασσά της. Οι λιμενικές Αρχές της Βενετίας βλέπουν τη λύση σε ένα κολοσσιαίο έργο: στο πρώτο υπεράκτιο λιμάνι της Ευρώπης σε απόσταση 14,8 χλμ. από τη λιμνοθάλασσα. Ο στόχος, υποστηρίζουν, είναι διπλός. Αφενός να προστατευθεί η Βενετία από τα μεγάλα εμπορικά πλοία και παράλληλα να πολλαπλασιαστεί η χωρητικότητα του λιμανιού της.  

Σήμερα, ένας τρόπος υπάρχει για να ελλιμενιστούν τα κοντέινερ και τα υπερδεξαμενόπλοια στο βιομηχανικό λιμάνι της Μαργκέρα∙ να διασχίσουν το πέρασμα του Μαλαμόκο, που αποτελεί και την κεντρική είσοδο της λιμνοθάλασσας. Κατασκευασμένο το 1960 όμως, το συγκεκριμένο κανάλι θεωρείται μεγάλος κίνδυνος που απειλεί την Πόλη των Δόγηδων.    

Βαθύτερο καθώς είναι από τα φυσικά κανάλια της Βενετίας, το πέρασμα του Μαλαμόκο επιτρέπει την εισροή επιπλέον θαλασσινού νερού και σε μεγάλο βαθμό αυξάνει το εύρος και την ταχύτητα των παλιρροιών. Πέραν αυτού όμως, το θαλασσινό νερό, προκαλεί τη διάβρωση των ιστορικών κτιρίων της Βενετίας.

Τα προβλήματα δεν σταματούν εδώ. Για να μπορούν τα πλοία να διασχίσουν το πέρασμα μήκους 260 μέτρων, πρόσφατα πραγματοποιήθηκαν νέες εκσκαφές. Το κανάλι έγινε ακόμη πιο βαθύ και σήμερα φθάνει τα 14 μέτρα, γεγονός που συνιστά τεράστια καταστροφή για την υποθαλάσσια βλάστηση. Τέλος, οι δίνες που δημιουργούνται από την κίνηση των πλοίων προκαλούν επιφανειακά κύματα, τα οποία επίσης είναι καταστροφικά για τα κτίρια.  

Εκτός όμως από τα προβλήματα που δημιουργούν οι ισχύουσες υποδομές, αποδεικνύονται και ανεπαρκείς για να αντεπεξέλθουν στις ανάγκες ενός σύγχρονου λιμανιού. Τα νέας γενιάς πλοία μεταφοράς κοντέινερ, όπως το «Μάρκο Πόλο» – με μήκος 360 μέτρων περιλαμβάνεται στα μεγαλύτερα πλοία του κόσμου – δεν μπορούν να ελλιμενιστούν στη Βενετία.

Μοναδική λύση για τις λιμενικές Αρχές της Γαληνοτάτης φαντάζει τώρα η κατασκευή του υπεράκτιου λιμανιού, με φυσικό βάθος 20 μέτρων. Με αυτόν τον τρόπο ελπίζουν πως θα διπλασιαστεί – ίσως και να τριπλασιαστεί – η χωρητικότητα του εμπορικού λιμένα, ο οποίος θα μπορεί παράλληλα να φιλοξενήσει και μεγαλύτερα πλοία. Οι λιμενικές Αρχές υπολογίζουν σε ένα ακόμη όφελος. Χάρις στο νέο υπεράκτιο λιμάνι εκτιμούν πως η διαδρομή των πλοίων από την Ασία θα μπορούσε να μειωθεί κατά πέντε ημέρες. Δεν θα χρειάζεται να περνούν πλέον από το Γιβραλτάρ, εξηγούν, και να προωθούν τα εμπορεύματά τους από το λιμάνι του Αμβούργου. Το αίσιο αποτέλεσμα θα είναι λιγότερο διοξείδιο του άνθρακα – έως και 97 κιλά για κάθε φορτηγό πλοίο.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση στηρίζει το φιλόδοξο έργο της Βενετίας και σκοπεύει να το χρηματοδοτήσει σε πρώτη φάση με 770.000 ευρώ. Από την πλευρά της, η ιταλική κυβέρνηση το επιδοτεί με 100 εκατ. ευρώ. Δεν αρκούν. Η συνολική αξία του έργου εκτιμάται στα 1,4 δισ. ευρώ. Για τον λόγο αυτό το Λιμεναρχείο Βενετίας προσανατολίζεται στη σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Μένει να βρεθούν επενδυτές.

Αντιδρούν οι οικολόγοι
Οι οικολογικές οργανώσεις εκφράζουν την αντίθεσή τους στην κατασκευή του υπεράκτιου λιμένα της Βενετίας. Εκτιμούν ότι θα αυξήσει την κίνηση των πλοίων, αλλά και τη μόλυνση στη Θάλασσα της Αδριατικής και την Πόλη των Δόγηδων