Μαύρη τρύπα από τους φόρους

^«Πατατράκ» στα έσοδα του Δημοσίου από έμμεσους φόρους, ειδικά από ΦΠΑ και ειδικούς φόρους κατανάλωσης αποκαλύπτουν τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού τον Ιανουάριο, τα οποία έδωσε χθες στη δημοσιότητα το υπουργείο Οικονομικών.

Επίσης, τα στοιχεία χτυπούν προειδοποιητικό καμπανάκι για ορισμένα ασφαλιστικά ταμεία τα οποία έχουν απορροφήσει ήδη μεγάλο μέρος των διαθέσιμων πιστώσεών τους, με κίνδυνο να μην επαρκέσουν οι πόροι έως το τέλος του χρόνου.

ΠΛΕΟΝΑΣΜΑ ΣΤΑ ΧΑΡΤΙΑ. Παρ’ όλα αυτά, ο προϋπολογισμός παρουσίασε πλεόνασμα τον Ιανουάριο, 177 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για έλλειμμα 873 εκατ. ευρώ, ενώ το πρωτογενές του πλεόνασμα (δηλαδή μετά την αφαίρεση των τόκων) έφτασε τα 415 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές έλλειμμα 413 εκατ. ευρώ.

Το «θαύμα» οφείλεται στο πάγωμα των επιστροφών φόρων και στον δραστικό περιορισμό των δαπανών, όπου αυτό ήταν δυνατόν. Συγκεκριμένα, οι επιστροφές φόρων από 311 εκατ. ευρώ που είχαν εκτιμηθεί, συγκρατήθηκαν στα 43 εκατ. ευρώ, αλλά είναι προφανές ότι η εκκρεμότητα υπάρχει για τους επόμενους μήνες.

Η υπερφορολόγηση των πολιτών απέδωσε μόνο στα έσοδα από τους φόρους στην περιουσία (κυρίως χάρη στο χαράτσι της ΔΕΗ και τον ΦΑΠ του 2010 που εισπράττεται με καθυστέρηση), τα οποία ξεπέρασαν τον μηνιαίο στόχο, ενώ αντίθετα είχε πενιχρά αποτελέσματα στον ειδικό φόρο κατανάλωσης καυσίμων. Συγκεκριμένα, η περίπου 40% αύξηση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης, μετά την αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης από τα 60 στα 330 ευρώ το χιλιόλιτρο, δεν πρόσθεσε ούτε ένα ευρώ στα κρατικά ταμεία. Τα έσοδα ήταν 349 εκατ. ευρώ, όσα ακριβώς και πέρυσι τον ίδιο μήνα, και 4 εκατ. ευρώ υψηλότερα σε σύγκριση με τον στόχο για τον συγκεκριμένο μήνα, κάτι που σημαίνει ότι μειώθηκε δραστικά η κατανάλωση. Σύμφωνα με τους βενζινοπώλες, η πτώση της κατανάλωσης έφτασε το 70% τον Ιανουάριο.

Οσον αφορά τα έσοδα από ΦΠΑ, αυτά έπαθαν καθίζηση καθώς περιορίστηκαν στα 1,547 δισ. ευρώ, λιγότερα κατά 161 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τον στόχο και κατά 339 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους. Η υστέρηση είναι αποτέλεσμα της μείωσης της κατανάλωσης, λόγω ύφεσης, σε συνδυασμό – πιθανότατα – με την αύξηση της φοροδιαφυγής.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η υστέρηση των εσόδων συνεχίζεται και τον Φεβρουάριο, ενώ η κυβέρνηση εναποθέτει τις ελπίδες της στην είσπραξη των ληξιπρόθεσμων οφειλών και στη σύλληψη της φοροδιαφυγής.

Στον αντίποδα, οι δαπάνες που εμφανίζονται μειωμένες κατά περίπου 1 δισ. ευρώ σε σύγκριση με τον στόχο, λόγω της μείωσης των πρωτογενών δαπανών κατά 679 εκατ. ευρώ και των δαπανών τόκων κατά 222 εκατ. ευρώ. Οπως επισημαίνει το υπουργείο Οικονομικών, «παρουσιάζεται μεγάλη εξοικονόμηση στις πρωτογενείς δαπάνες που αποτελούν τον κύριο δείκτη της αποτελεσματικότητας στην προσπάθεια περιορισμού των δαπανών».

Η «ΒΟΜΒΑ». Ωστόσο, τα αναλυτικά στοιχεία δείχνουν ότι σε επιμέρους τομείς εμφανίζονται ανησυχητικές υπερβάσεις. Συγκεκριμένα, το ΙΚΑ έχει απορροφήσει ήδη από τον πρώτο μήνα του χρόνου το 20% των πιστώσεών του για φέτος, ο ΟΑΕΕ το 27,5%, το ΤΑΠ-ΟΤΕ το 29,9% και το ΝΑΤ το 17%.

Πάντως, η εκτέλεση του προϋπολογισμού συνολικά εντός στόχων θα είναι από τα θετικά στοιχεία που θα λάβει υπόψη η τρόικα, η οποία καταφθάνει στην Αθήνα τη μεθεπόμενη Κυριακή σε επίπεδο επικεφαλής της αντιπροσωπείας της. Αντίθετα, αναμένεται να εκφραστεί δυσαρέσκεια για τη συνεχιζόμενη αναποτελεσματικότητα του φοροεισπρακτικού μηχανισμού.

Σήμερα, εξάλλου, εγκρίνεται σε επίπεδο εκπροσώπων υπουργών Οικονομικών (Euro Working Group) στις Βρυξέλλες η δόση του Φεβρουαρίου, 2,8 δισ. ευρώ.