Συναισθήματα στα… ψηφιακά

Κονδύλια για ανάπτυξη αποδεσμεύει η Ευρωπαϊκή Ενωση για την Ελλάδα. 🙂 Δεκάδες νεκροί από επίθεση αυτοκτονίας στο Ιράκ. 🙁 Τον γύρο του κόσμου κάνουν οι ημίγυμνες φωτογραφίες του Λεονάρντο ντι Κάπριο. 😉

Οσο και να ψάξετε δεν θα βρείτε εφημερίδα που να συνοδεύει τους τίτλους της με τα παραπάνω σύμβολα, τα οποία αποτυπώνουν γραπτώς τις αντιδράσεις που πιθανότατα θα είχε όποιος διαβάζει αυτές τις ειδήσεις (χαμογελαστό πρόσωπο, σκυθρωπό πρόσωπο, πονηρό κλείσιμο του ματιού).

Θα τα συναντήσετε όμως εν αφθονία στο Ιντερνετ. Οσοι χρησιμοποιούν τις ηλεκτρονικές μεθόδους επικοινωνίας (από το email και τα chatrooms, μέχρι τα SMS και το Skype), είναι σχεδόν απίθανο να μην έχουν στείλει ή λάβει κάποιο από αυτά, έστω μία φορά. Ονομάζονται emoticons (ή smileys) και αναπαριστούν τις εκφράσεις του ανθρώπινου προσώπου: χρησιμοποιώντας σημεία στίξης, αριθμούς και γράμματα ο χρήστης γνωστοποιεί γραπτώς τις αντιδράσεις ή την ψυχική του διάθεση.

Πρόσφατα τα emoticons (εκ του emotion που σημαίνει συναίσθημα και του icon που σημαίνει εικόνα) έγιναν 31 ετών. Στην αρχή ήταν χαμογελαστές ή στενοχωρημένες φατσούλες. Στη συνέχεια γέμισαν… δάκρυα, άρχισαν να βγάζουν τη γλώσσα, να κλείνουν το μάτι, να ουρλιάζουν, να γελάνε, ακόμη και να χτυπάνε το κεφάλι τους στον τοίχο. Σήμερα, αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της παγκόσμιας ψηφιακής γλώσσας, ενθουσιάζοντας εκατομμύρια ανθρώπους (κυρίως νεότερης ηλικίας) αλλά και εξοργίζοντας άλλους τόσους, οι οποίοι μιλούν για ακόμη ένα πλήγμα που δέχεται η γλώσσα (μετά τα greeklish και τα αρκτικόλεξα τύπου lol).

Η γέννηση των emoticons μπορεί να εντοπιστεί με ακρίβεια λεπτού: ήταν 11.44 το πρωί (18.44 ώρα Ελλάδος) της Πέμπτης 19ης Σεπτεμβρίου 1982 όταν ο Σκοτ Φέλμαν (φωτογραφία), καθηγητής της Επιστήμης των Υπολογιστών στο αμερικανικό πανεπιστήμιο Κάρνεγκι Μέλον έμαθε στο Ιντερνετ πώς να χαμογελά. Τότε ο 35χρονος ερευνητής έστειλε ένα μήνυμα στους συναδέλφους του μέσω του Διαδικτύου (που ακόμη βρισκόταν σε εμβρυϊκό στάδιο), στο οποίο συμπεριέλαβε ένα χαμογελαστό προσωπάκι. «Προτείνω την παρακάτω ακολουθία χαρακτήρων ως σύμβολο αστεϊσμού: :-). Διαβάστε το λοξά», έγραψε ο Φέλμαν. Δεν επρόκειτο για κρίση παλιμπαιδισμού, ο καθηγητής είχε διαπιστώσει ότι ορισμένες χιουμοριστικές αναρτήσεις που έκαναν ερευνητές του πανεπιστημίου στον ψηφιακό πίνακα ανακοινώσεων παρεξηγούνταν από συναδέλφους τους.

«Οταν κάποιος έκανε ένα σαρκαστικό σχόλιο, ορισμένοι δεν αντιλαμβάνονταν ότι επρόκειτο για αστείο και δημοσίευαν μια μακροσκελή απάντηση», θυμάται ο Φέλμαν, ο οποίος αποφάσισε να δώσει λύση στο πρόβλημα. Ετσι, σχημάτισε ένα χαμογελαστό προσωπάκι χρησιμοποιώντας τρία από τα σημεία στίξης που υπάρχουν σε κάθε πληκτρολόγιο: την άνω και κάτω τελεία για τα μάτια, το ενωτικό για τη μύτη και την παρένθεση για το στόμα. Δηλαδή, αυτό: :-). Λίγο αργότερα, έφτιαξε και το στενοχωρημένο αδερφάκι του: :-(.

Τα παράξενα σύμβολα δεν άργησαν να διαδοθούν στα αμερικανικά πανεπιστήμια μέσω των υπολογιστικών δικτύων της εποχής. Την επόμενη δεκαετία, όταν το Ιντερνετ άρχισε να εξαπλώνεται παντού, τα emoticons έγιναν μόδα παγκοσμίως.

Ο 65χρονος καθηγητής, ο οποίος εξακολουθεί να εργάζεται στο ίδιο πανεπιστήμιο, δηλώνει έκπληκτος από την απήχηση που είχε η επινόησή του, την οποία δεν διστάζει να υποβαθμίσει. «Ηταν μια χαζομάρα που πέταξα σε μια συζήτηση. Περίμενα ότι θα διασκέδαζε μερικούς από τους φίλους μου και τίποτε παραπάνω», δήλωσε πρόσφατα στη βρετανική εφημερίδα «Ιντιπέντεντ».

Σήμερα είναι διαθέσιμες αμέτρητες παραλλαγές του πρώτου ηλεκτρονικού χαμόγελου. Εκτός από τα «κλασικά» emoticons, έχουν δημιουργηθεί εκατοντάδες μικρά κίτρινα εικονίδια με τα οποία είναι εφοδιασμένα τα περισσότερα κινητά, αλλά και τα προγράμματα άμεσων μηνυμάτων όπως το Yahoo Messenger και το Skype.

Ωστόσο, ο Φέλμαν δεν φαίνεται ενθουσιασμένος με τη μετεξέλιξη της εφεύρεσής του: «Νομίζω ότι είναι άσχημα και καταστρέφουν την πρόκληση του να προσπαθήσει κάποιος να βρει έναν έξυπνο τρόπο για να εκφράσει τα συναισθήματά του».

Αλλωστε, έμεινε πιστός μόνο στα emoticons που δημιούργησε πριν από 30 χρόνια: «Στα email μου χρησιμοποιώ τα δύο σύμβολα που έχω εφεύρει: το 🙂 και το :-(. Ο Φέλμαν απορρίπτει ακόμη και τις παραλλαγές των δύο αρχικών emoticons που δεν έχουν… μύτη: «Τα σύμβολα 🙂 και 🙁 μοιάζουν με βατράχια!», λέει.