[Πρόσωπα] Βασίλισσα και… φοροφυγάς

Ο βέλγος υπουργός Δικαιοσύνης ήταν ρητός και κατηγορηματικός: «Κανείς δεν μπορεί να είναι υπεράνω της κρίσης», τόνισε. «Ολοι πρέπει να βοηθήσουν», πρόσθεσε, κάνοντας σαφές ότι η βασίλισσα Φαμπιόλα σε καμία περίπτωση δεν θα αποτελέσει εξαίρεση. Η 84χρονη βασίλισσα έπεσε και αυτή «θύμα» της λιτότητας που πλανάται πάνω από την Ευρώπη, που σημαίνει ότι στο τέλος του μήνα θα έρθει αντιμέτωπη με μια γενναία περικοπή του μισθού της. Ισως, πάλι, να το είχε αποφύγει. Ενα σκάνδαλο φοροδιαφυγής όμως, με τη βασίλισσα πρωταγωνίστρια, δεν μπορεί να περάσει στα ψιλά. Εστω και αν πρόκειται για το εύθραυστο πολιτικά Βέλγιο, όπου η μοναρχία λειτουργεί ως ενωτικός θεσμός ανάμεσα στους γαλλόφωνους και τους φλαμανδόφωνους πληθυσμούς.

Επειτα από περίπου μισό αιώνα πλούσιας φιλανθρωπικής δράσης, στην οποία επιδόθηκε με ζήλο από τα πρώτα κιόλας χρόνια του έγγαμου βίου με τον βασιλιά Μποντουέν, η γεννημένη στην Ισπανία βασίλισσα Φαμπιόλα φανταζόταν ότι θα έμενε στην Ιστορία του Βελγίου ως «η πρώτη κοινωνική λειτουργός της χώρας». Οι ελπίδες της έσβησαν απότομα την περασμένη εβδομάδα. Η είδηση ότι τον περασμένο Σεπτέμβριο ίδρυσε ένα ιδιωτικό ίδρυμα για να «τακτοποιήσει τα κληρονομικά της», χωρίς να ενημερώσει την κυβέρνηση ή τον κουνιάδο της, βασιλιά Αλβέρτο Β’, προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων.

Τυπικά, η βασίλισσα κινήθηκε νόμιμα. Οχι όμως και ηθικά. Γνωρίζοντας πολύ καλά το φορολογικό σύστημα, προχώρησε στη σύσταση ενός φιλανθρωπικού ιδρύματος μέσω του οποίου θα κληροδοτούσε την τεράστια περιουσία της στους ισπανούς συγγενείς της. Η σημαντική λεπτομέρεια που κάνει τη διαφορά είναι ότι ακριβώς επειδή το ίδρυμα υπηρετούσε φιλανθρωπικούς σκοπούς, η βασίλισσα μπορούσε να μεταφέρει τα χρήματά της γλιτώνοντας έως και το 70% των φόρων κληρονομιάς.

Οταν άκουσαν τις προθέσεις τις βασίλισσας, πνιγμένοι οι ίδιοι μέσα στα ολοένα και πιο ασφυκτικά μέτρα λιτότητα και τους φουσκωμένους φόρους, οι βέλγοι πολίτες έγιναν έξω φρενών. Σε μια προσπάθεια να κατευνάσει τα πνεύματα, ο Πρωθυπουργός Ελιο ντι Ρούπο προχώρησε σε μία, σπάνια κατά τα άλλα, επίπληξη προς τη βασιλική οικογένεια. Αλλά και η ίδια η βασίλισσα, σε μία επίσης σπάνια δήλωσή της, προσπάθησε να δικαιολογηθεί. «Δεν είχα ποτέ την πρόθεση να εκμεταλλευτώ χρήματα που έλαβα από το δημόσιο ταμείο. Ολα τα χρήματα που εισπράττω από το κράτος δαπανώνται στα έξοδα του σπιτιού, εκ των οποίων τα περισσότερα αφορούν τους μισθούς του προσωπικού».

Εως πέρσι η βασιλική οικογένεια είχε συνολικά στη διάθεσή της περίπου 15 εκατομμύρια ευρώ, προσφορά του βελγικού Δημοσίου ώστε να μπορούν όλα τα βασιλικά μέλη να αντεπεξέρχονται στα τελετουργικά τους καθήκοντα. Μόνη της η Φαμπιόλα είχε καθαρό εισόδημα 1,42 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Από φέτος θα είναι κατά 498.000 ευρώ «φτωχότερη».