Το ΠΑΣΟΚ ως βραστός βάτραχος σε μπρίκι που κοχλάζει

ΜΑΛΙΣΤΑ: αφήνουν τον Αηδόνη να βράσει στο ζουμί του! Αυτή είναι η τακτική των εγκεφάλων της Ιπποκράτους όπως καταγράφεται στο πολιτικό ρεπορτάζ των «ΝΕΩΝ». Η στρατηγική θα ήταν πολυτέλεια σε αυτή τη φάση.

Παρ’ όλα αυτά, το ΠΑΣΟΚ του Βαγγέλη Βενιζέλου αρχίζει να θυμίζει επικίνδυνα την περίπτωση του βραστού βάτραχου. Τι είναι ο βραστός βάτραχος; Είναι απλό. Ενας βάτραχος – ροζ ή πράσινος, δεν έχει σημασία! – που θα βουτήξει σε ένα μπρίκι, θα πηδήξει αμέσως έξω αν το νερό βράζει. Αν όμως το νερό είναι κρύο ή χλιαρό, θα μπει μέσα να μουλιάσει. Και αν η θερμοκρασία αρχίσει να ανεβαίνει σιγά σιγά, καθώς το μάτι θα ζεσταίνεται, ο βάτραχος δεν θα την αντιληφθεί. Θα φουσκώσει, θα βαρύνει και όταν το νερό θα αρχίσει να βράζει δεν θα έχει καθόλου περιθώρια αντίδρασης. Αρα, θα γίνε ποσέ!

Ο βραστός βάτραχος είναι μια παραβολή για το πώς χάνει κάποιος – συνήθως μια επιχείρηση, αφού το παράδειγμα έρχεται από τη θεωρία του μάνατζμεντ – τα περιθώρια αντίδρασής του αν δεν αντιληφθεί κρίσιμες αλλαγές στο περιβάλλον του που επέρχονται σιγά σιγά. Οταν η αλλαγή έχει πλέον συντελεσθεί είναι πολύ αργά. Κάπως έτσι βρέθηκαν στο ΠΑΣΟΚ να μην ξέρουν επί της ουσίας τι να κάνουν με τον Αηδόνη, που πρώτα πήγε στην Καλαμάτα να ακούσει τον Ανδρέα Λοβέρδο σε εκδήλωση και μετά είπε τα κάλαντα στον Βενιζέλο σε συνέντευξη σε εφημερίδα. Αλλά το κεντρικό ΠΑΣΟΚ, όπως ο βραστός βάτραχος, αδυνατεί να κινηθεί.

Υποψήφιος αρχηγός χωρίς αντίπαλο, πρόσωπο γενικής αποδοχής έστω και εκ της εις άτοπον απαγωγής, ο Βενιζέλος εξελέγη πρόεδρος με όρους επικυριαρχίας. Ακόμη και αυτοί που δεν τον άντεχαν – η περίπτωση Γιάννη Ραγκούση – δεν ήταν σε θέση να τον αμφισβητήσουν παρά μόνο με όρους εξόδου από το ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο, αυτή η θέση ισχύος έχει μετατραπεί σε αυτοεγκλωβισμό. Γιατί; Διότι δεν ελήφθη υπόψιν η αριθμητική. Η διαγραφή δεν βολεύει ως εργαλείο όταν έχεις κάτω από σαράντα βουλευτές και, κυρίως, όταν το κόμμα σου δεν αναπτύσσεται, αλλά έχει περάσει από μια φάση συρρίκνωσης. Ο Καραμανλής του 1998 διέγραφε ως αρχηγός αξιωματικής αντιπολίτευσης. Και ο Ανδρέας του 1978 ως αρχηγός ενός κόμματος που μεγάλωνε διαρκώς. Ως κυρίαρχος, ο Βενιζέλος έπρεπε να σπεύσει να συνθέσει και να βρει θέσεις για όλους. Αν μη τι άλλο, γιατί ακόμη και στα πιο απλά μαθήματα τακτικής λένε ότι τον συμβιβασμό, τη διευθέτηση με τους αντιπάλους ή τους ανταγωνιστές, τον κάνεις από θέση ισχύος.

Και τώρα; Τώρα βρε-κε-κεξ-κουάξ-κουάξ. Το ΠΑΣΟΚ έχει ένα έντονο αίσθημα ασφυξίας μέσα στο νερό που βράζει. Διότι, κακά τα ψέματα, η θερμοκρασία έχει ανέβει και το ύδωρ κοχλάζει. Οι μεν θέλουν να επαναφέρουν το ΠΑΣΟΚ στις σοσιαλιστικές ρίζες του, οι δε θέλουν να φτιάξουν δικό τους μαγαζί και οι άλλοι θέλουν να είναι έτοιμοι για την επόμενη ημέρα – άρα, δεν θέλουν πολλά πολλά με την Ιπποκράτους σε αυτή τη φάση. Πάντως, η βασική χρησιμότητα του ΠΑΣΟΚ του Βενιζέλου φαίνεται να είναι η στήριξη της κυβέρνησης – δράση όμως από την οποία δεν παίρνει αξία. Ολα αυτά, ενώ ο ανασχηματισμός απομακρύνεται – κάτι που και αυτό εις βάρος του Βενιζέλου είναι αφού δεν έχει εσωκομματικά χαρτιά να παίξει.