Μέτωπο με τη Χρυσή Αυγή

Η ώρα συνάντησης είχε φτάσει, αλλά στα σκαλιά της Πλατείας Συντάγματος το περασμένο Σάββατο περίμεναν μερικές σκόρπιες παρέες. Σκοπός ήταν να ακολουθήσει σιωπηλή πορεία έως τους πρόποδες της Ακρόπολης. Καθώς στην κεφαλή ξετύλιγαν το πανό καταδίκης του νεοναζισμού η ουρά μεγάλωνε. Τελικά οι συγκεντρωμένοι δεν ξεπέρασαν τους 2.000. Η κίνηση διοργανωνόταν από το Ευρωπαϊκό Αντιρατσιστικό Κίνημα (EGAM) και είχε υποστηριχθεί μεταξύ άλλων και από το ΠΑΣΟΚ. Μια ανάμειξη που δίχασε τον κόσμο της Αριστεράς, οδήγησε σε παράλληλες αντιφασιστικές εκδηλώσεις σε άλλα σημεία της πόλης και προκάλεσε τα ειρωνικά σχόλια όσων διεκδικούν το μονοπώλιο στην αντίδραση.

Πίσω από το πανό, στην πρώτη γραμμή της πορείας, βρισκόταν η Αφροδίτη Αλ Σάλεχ. Πρώην ηθοποιός, πολιτική επιστήμονας και πρώην σύμβουλος στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Η θέση της εκεί δεν ήταν τυχαία. Πέρα από τη χρόνια ενασχόλησή της με το μεταναστευτικό είναι ένα από τα πρόσωπα πίσω από την πρωτοβουλία του Ευάγγελου Βενιζέλου για την αντιμετώπιση της ρατσιστικής βίας και της Χρυσής Αυγής. Ισως το πιο γνωστό μέλος της νεοσύστατης ομάδας. Αυτή που ήδη δέχεται τις πρώτες, προσωπικές επιθέσεις.

ΜΟΥΝΤΖΕΣ ΚΑΙ ΚΡΑΥΓΕΣ. Η μετακόμισή της στα γραφεία της Ιπποκράτους δεν έχει ολοκληρωθεί. Γυμνοί τοίχοι και η Αλ Σάλεχ σε ένα γραφείο, βυθισμένη στη 13άρα οθόνη του φορητού της υπολογιστή. Η ομάδα μετρά μόλις έναν μήνα ζωής. Αποτελείται από έναν γραφίστα, δύο δικηγόρους, τον γραμματέα του τομέα ανθρωπίνων δικαιωμάτων του κόμματος, αλλά και τον συγγραφέα Θανάση Χειμωνά ο οποίος συμμετέχει στη δημιουργία βίντεο. Παράλληλα, συλλέγονται καταγγελίες πολιτών για περιστατικά ρατσιστικής βίας.

Γιατί τώρα; Και γιατί στο ΠΑΣΟΚ; Η Αλ Σάλεχ παραδέχεται ότι είναι αργά. «Αλλά δεν γίνεται να αφήσουμε τους βουλευτές της Χρυσής Αυγής να προπηλακίζουν πολιτικούς ή πολίτες, να υψώνουν τη σημαία της χούντας, να λένε τι καλά που μπορούμε πλέον και οπλοφορούμε», λέει. Αναγνωρίζει τους λάθος χειρισμούς του ΠΑΣΟΚ στην υπόθεση της Υπατίας και της απεργίας πείνας των 300 μεταναστών. «Μπορούσαν να το τελειώσουν προτού αρχίσει. Να πάνε στην Κρήτη, να λύσουν τα αιτήματα ατομικά. Ηταν γνωστό καιρό πριν ότι θα συνέβαινε. Αλλά η απάντηση ήταν: ”Ας τολμήσουν να έρθουν στην Αθήνα”». Ρίχνει το βάρος της ευθύνης για το μεταναστευτικό στη Νέα Δημοκρατία: στο ανεξέλεγκτο άνοιγμα των συνόρων όταν ο Αντώνης Σαμαράς ήταν υπουργός Εξωτερικών, στην αδιαφορία κατά το κύμα εισροής από την Ασία το 2004 και μετά. Για την ίδια η άνοδος της Χρυσής Αυγής δεν είναι αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης. Είναι, τονίζει, απόρροια της απαξίωσης των θεσμών (βλέπε μούτζωμα της Βουλής και κραυγές για «κρεμάλες» και «προδότες») και της κοινωνικής αποδοχής της βίας (βλέπε επίθεση στον βουλευτή Κωστή Χατζηδάκη και κρίση των επιθέσεων ανάλογα με την εξ αριστερών ή εκ δεξιών προέλευσή τους).

Ο ρατσισμός όμως υπήρχε στην ελληνική κοινωνία για την Αλ Σάλεχ πολύ προτού σφραγιστεί η παιδική χαρά του Αγίου Παντελεήμονος. Τον γνώρισε περίπου μαζί και με την υποκριτική, όταν ήταν ακόμη παιδί. «Ενιωθες τον ρατσισμό και στο σχολείο. Αλλά υπό μία έννοια τότε ήσουν και ο μοναδικός άνθρωπος που είχε ξένο επίθετο», λέει. Γεννήθηκε το 1972 στη Θεσσαλονίκη. Ο πατέρας της είναι έλληνας γιατρός με καταγωγή από τη Συρία (γι’ αυτό και το επώνυμο). Η μητέρα της προέρχεται από τη θεατρική οικογένεια Γακίδη. Η γιαγιά της και άλλοι συγγενείς ήταν μπουλουκτσήδες. Ηθοποιοί που γύριζαν κατά ομάδες την επαρχία και διασκέδαζαν το κοινό με αυτοσχεδιασμούς. Ο θείος της, Κώστας Γακίδης, συμμετείχε αργότερα με μικρούς ρόλους σε παραστάσεις του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος.

Η Αλ Σάλεχ σπούδασε Θέατρο στη Σχολή Βεάκη και Ψυχολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Συμμετείχε σε 11 κινηματογραφικές παραγωγές μικρού και μεγάλου μήκους και 14 θεατρικές παραστάσεις. Μία από τις πιο αξιομνημόνευτες εμφανίσεις της ήταν το 1995 στο «Φεγγαρόφωτο» του Πίντερ, στο Απλό Θέατρο του Αντώνη Αντύπα. «Ηταν εξαιρετική. Πολλά υποσχόμενη», θυμάται κριτικός που παρακολούθησε την εξέλιξή της και τονίζει ότι στην πορεία, σε άλλους ρόλους, φάνηκε να «υιοθετεί μια μανιέρα, να χάνει τον εαυτό της».

Το 2004, στο δεύτερο πτυχίο της στο Πολιτικό της Νομικής Αθηνών, ο καθηγητής της Μάκης Κουζέλης της προτείνει να δημοσιεύσει μια εργασία της για τη γενοκτονία στο Νταρφούρ στο περιοδικό «Σύγχρονα Θέματα». Για να βελτιώσει την έρευνά της επικοινωνεί με τον πρόεδρο του Ελληνικού Φόρουμ Μεταναστών Αχμέτ Μοαβία και γνωρίζει την κοινότητα των Σουδανών στην Αθήνα. Ακολουθούν πολλές επισκέψεις σε σπίτια μεταναστών. «Είχαμε πάει μαζί στο παλιό Εφετείο, στους καταυλισμούς στην Πάτρα. Ανοιγε πόρτες με την ευγένειά της», λέει ο φωτογράφος Ιάκωβος Χατζησταύρου που τη συνόδευε στις αποστολές. Κείμενά της δημοσιεύονται στην «Athens Voice» και στο περιοδικό «Διαβατήριο». Το 2010 γίνεται σύμβουλος του Σπύρου Βούγια, όταν εκείνος ήταν υφυπουργός Προστασίας του Πολίτη. Επιμελείται το πόρισμα για την παρακμή και τις προτάσεις ανάκαμψης του Ιστορικού Κέντρου της Αθήνας. Διαπραγματεύεται με ιρανούς απεργούς πείνας (προ Υπατίας). Βρίσκεται πλάι στην οικογένεια Νατζάφι, που έχασε τον γιο της από έκρηξη βόμβας στα Κάτω Πατήσια.

ΔΙΑΡΡΟΕΣ. Με τον ανασχηματισμό που ακολουθεί φεύγει από το υπουργείο. Κυκλοφορεί η είδηση ότι θα συνεργαστεί με την εκπομπή «Φυλές της Αθήνας», μια σειρά 13 αυτοτελών ντοκιμαντέρ στην ΕΡΤ, από διαφορετικούς σκηνοθέτες και μπάτζετ ανά εκπομπή περίπου 13.500 ευρώ (η δική της αμοιβή θα ήταν 800 ευρώ μεικτά). Κυκλοφορούν επικριτικά δημοσιεύματα, ανασύρονται παλιές εικόνες της από γυμνή φωτογράφηση για περιοδικό όταν ήταν ηθοποιός. Γράφεται ότι λάμβανε 5.000 ευρώ ως σύμβουλος υπουργού, εκείνη απαντά ότι ο μισθός της ήταν 942 ευρώ. Ολα αυτά αναπαράγονται στις επιθέσεις που δέχεται και σήμερα. Ο Πάνος Παπαδόπουλος, υπεύθυνος στην εταιρεία παραγωγής των ντοκιμαντέρ, ξεκαθαρίζει ότι η Αλ Σάλεχ ήταν δική του επιλογή. «Καταλαβαίνω ότι όταν βρίσκεται ένας άνθρωπος τόσο κοντά στην εξουσία μπορεί να δημιουργηθούν υπόνοιες. Η Αφροδίτη όμως γνώριζε καλά το Μεταναστευτικό», λέει. Τελικά η Αλ Σάλεχ επέλεξε να μη συμμετάσχει στη σειρά. Από την προσπάθεια κατά της ρατσιστικής βίας, πάντως, λέει ότι δεν πρόκειται να παραιτηθεί.   

ΕΙΠΕ
Δεν μπορείς να κάνεις διαχωρισμούς στη βία. Ή θα την καταδικάσουμε οριζόντια και δεν θα την υποστηρίξουμε ή θα την υποθάλψουμε

ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ ΑΥΤΗΝ
Η Αφροδίτη γνωρίζει καλά το Μεταναστευτικό
ΠΑΝΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ τησ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ «ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ» (Ανέλαβε τη σειρά ντοκιμαντέρ «Φυλές
της Αθήνας»)