Από το λιμάνι στο ερείπιο κεντρικού αθηναϊκού δρόμου

Στο λιμάνι του Πειραιά κοιμόταν πριν από δύο χρόνια και ο Νίκος, 36 ετών σήμερα. Είχε για μαξιλάρι τα ρούχα του σε μια σακούλα που έδενε με σπάγκο γύρω από τον λαιμό του για να ξυπνήσει αν την τραβούσε κάποιος μες στον ύπνο του. Για να περιορίσει το κρύο τρύπωνε σε δύο μεγάλες χάρτινες κούτες, στις οποίες είχε ανοίξει δύο οπές για να παρατηρεί δεξιά και αριστερά μήπως πλησιάσει κάποιος.

Πλέον, εδώ και περίπου δύο χρόνια ο Νίκος μένει σε ερειπωμένο κτίριο σε έναν από τους πιο κεντρικούς δρόμους της Αθήνας. Μπαίνει από την μπροστινή είσοδο, με το κλειδί του. Εχει αλλάξει κλειδαριά, έχει καρφώσει μια ξύλινη πόρτα στον προθάλαμο για να εμποδίσει το ψύχος, κλέβει ρεύμα και νερό από γειτονικές συνδέσεις.

Με υποδέχεται πίνοντας καφέ από ένα κουτί μερέντας και καπνίζοντας φτηνά τσιγάρα που πωλούνται λαθραία. Στο τραπέζι έχει τέσσερις μερίδες ιμάμ μπαϊλντί από το συσσίτιο. Μένουν άλλοι τρεις μαζί του. Δύο γυναίκες και ένας άντρας, άστεγοι και αυτοί. Λέει ότι δεν εισπράττει ενοίκιο, αλλά έχει την απαίτηση «να συνεισφέρουν όλοι οικονομικά στη συμβίωση». Για το παρελθόν του αναφέρει ότι έχει μεγαλώσει σε ιδρύματα και ότι αργότερα οι δουλειές του έπεσαν έξω. Οπως και με άλλους, η ιστορία του δεν δένει πάντα. Στις διηγήσεις του δρόμου δεν ξέρεις πού σταματά η αλήθεια και πού αρχίζει το ψέμα. Το τηλέφωνο πρώην αφεντικού του που έχει δώσει για να εγγυηθεί για το παρελθόν του ανήκει σε άλλο όνομα, αγνώστου. Αλλοι άστεγοι λένε ότι ο καταληψίας συμμετείχε παλαιότερα σε κύκλωμα που μεταπωλούσε μέρος από τις προμήθειες για τα συσσίτια των απόρων. Ο ίδιος το αρνείται. Το καλοκαίρι του 2011 η Αστυνομία είχε συλλάβει τον τότε διευθυντή του Κέντρου Υποδοχής Αστέγων του Δήμου Αθηναίων κατηγορώντας τον για παθητική δωροδοκία κατ’ εξακολούθηση, παράβαση καθήκοντος και ξέπλυμα βρώμικου χρήματος.

Πέρα από τα συσσίτια, ιστορίες εκμετάλλευσης υπάρχουν και σε ομάδες αστέγων. Ο Δημήτρης στο Ρουφ ξεκαθαρίζει ότι συντηρείται από την οροθετική σύντροφό του. «Τη βάζω να κάνει επαιτεία», λέει ενώ εκείνη κοιμάται δίπλα μας. «Εκείνη το λέει τράκα, εγώ ζητιανιά. Ζω μέσα από εκείνη. Ετσι κατάφερα και αγόρασα σήμερα τα τσιγάρα που καπνίζω. Με τα λεφτά που μου βρήκε».