[Διαστάσεις] Πολυπολιτισμική Βρετανία

Οι Βρετανοί θα θυμούνται – ίσως – το 2012 ως τη χρονιά που ανακάλυψαν τον νέο τους εαυτό. Δύο παράγοντες συνετέλεσαν σε αυτό. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Λονδίνου ήταν ο ένας∙ μια ευκαιρία να αποδείξουν ότι δεν είναι ο άχρωμος λαός που δρέπει τις δάφνες του παρελθόντος. Η απογραφή του πληθυσμού ήταν ο δεύτερος∙ μια σειρά από αριθμούς, για τη δεκαετία 2001-2011, που περιγράφουν τη νέα δημογραφική πραγματικότητα της Αγγλίας και της Ουαλίας (η Σκωτία απογράφεται ξεχωριστά). Σύμφωνα με αυτήν την τελευταία απογραφή, η Βρετανία είναι πλέον μια χώρα με λιγότερους λευκούς και ακόμη λιγότερους χριστιανούς.

Ας μιλήσουν όμως οι αριθμοί. Το 2001, οι λευκοί αποτελούσαν το 91% του συνολικού βρετανικού πληθυσμού. Δέκα χρόνια μετά, το ίδιο ποσοστό σημειώνει κατακόρυφη πτώση στο 86%. Οι αλλαγές δεν εντοπίζονται αποκλειστικά στη φυλή ή στο χρώμα. Το 5% του πληθυσμού αποτελείται από λευκούς μετανάστες, οι οποίοι σε ένα μεγάλο ποσοστό τους κατάγονται από την Ανατολική Ευρώπη. Οι περισσότεροι είναι από την Πολωνία, την Ινδία και το Πακιστάν. Στην ίδια λίστα περιλαμβάνονται Ιρλανδοί, Αμερικανοί και – απροσδόκητα – Γερμανοί.

Κάποιοι από αυτούς είναι παιδιά Βρετανών οι οποίοι έζησαν κάποια στιγμή στο εξωτερικό. Αλλοι είναι φοιτητές ή απλώς προσωρινοί κάτοικοι Βρετανίας. Σίγουρα πάντως δεν είναι μετανάστες υπό την έννοια που είχε η λέξη τις δεκαετίες του ’60 και του ’70. Απόδειξη, το 29% των κατοίκων του Κέσινγκτον και του Τσέλσι, στο πλούσιο Δυτικό Λονδίνο, οι οποίοι είναι λευκοί – τραπεζίτες και ολιγάρχες – αλλά όχι Βρετανοί. Πρόκειται για το αποτέλεσμα, σχολιάζει ο βρετανός δημοσιογράφος Τζόναθαν Φρίντλαντ στην «Γκάρντιαν», της παγκοσμιοποίησης, αλλά και μιας διαρκούς κινητικότητας του παγκόσμιου πληθυσμού.

Τη σκληρή μάχη, ωστόσο, σε αυτή τη χώρα τη δίνει η Εκκλησία – αν όχι ο Θεός. Πριν από δέκα χρόνια, το ποσοστό των Βρετανών που δήλωναν Χριστιανοί έφθανε το 72%. Σήμερα, είναι μόλις το 59%. Οι αντιδραστικοί δεξιοί θα σπείρουν την καταστροφή συγκρίνοντας τους νέους αριθμούς με την παράλληλη αύξηση των βρετανών μουσουλμάνων στο 5% του πληθυσμού από 3% που ήταν το 2001. Οι ίδιοι θα σπεύσουν επίσης να καταδικάσουν τη βιωσιμότητα του χριστιανισμού, ο οποίος μια μέρα θα «αφανιστεί από το Ισλάμ». Στην πραγματικότητα, όμως, η μεγαλύτερη πρόκληση για την επίδραση του χριστιανισμού δεν είναι το Ισλάμ, αλλά το 25% του βρετανικού πληθυσμού που δηλώνει άθεο. Αυτοί οι άνθρωποι συγκροτούν σήμερα τη μεγαλύτερη «αίρεση» της Βρετανίας. Η στροφή προς την αθεΐα ερμηνεύει εν μέρει και την απαξίωση στον θεσμό του γάμου, αφού πλέον μόνο 46,6% των Βρετανών είναι παντρεμένοι.

Το περασμένο καλοκαίρι, πολλοί ήταν εκείνοι που σχολίασαν θετικά την επιλογή του Λονδίνου ως διοργανώτριας χώρας των Αγώνων, κυρίως χάριν του νέου, ακόμη πιο πολυπολιτισμικού προφίλ της πόλης. Τα ποσοστά τούς επιβεβαιώνουν. Οχι πως το Λονδίνο θα βραβευτεί με κάποιο χρυσό μετάλλιο για την πολυπολιτισμική πρωτιά του. Είναι όμως ένας θρίαμβος.