Μυστικός κώδικας «Ναπολέων»

^«Στις 3 το πρωί, στις 22 του μηνός, θα ανατινάξω το Κρεμλίνο». Στις 20 Οκτωβρίου του 1812, κατά τη διάρκεια της αποτυχημένης εκστρατείας του στη Ρωσία, ο Μέγας Ναπολέων μηνύει στον γάλλο υπουργό Εξωτερικών, που βρίσκεται στη Λιθουανία, να ενισχύσει το δυτικό μέτωπο. Ο γαλλικός Στρατός πλήττεται από τις ασθένειες, το κρύο και την πείνα. «Το Ιππικό μου διαλύεται, πολλά άλογα πεθαίνουν». Η επιστολή είναι μοναδική, γεγονός που έκανε την αξία της να εκτοξευθεί. Η αρχική της αξία, σύμφωνα με τον Οίκο Δημοπρασιών Φοντενμπλό, στο Νότιο Παρίσι, δεν ξεπερνούσε τα 10.000-15.000 ευρώ. Χθες, το Μουσείο Γραμμάτων και Χειρογράφων του Παρισιού την αγόρασε προς 187.000 ευρώ.

Η μοναδικότητα της επιστολής δεν έγκειται τόσο στην παλαιότητα όσο στον τρόπο με τον οποίο είναι γραμμένη. Ειδικοί εξηγούν ότι είναι κρυπτογραφημένη με έναν ειδικό αριθμητικό κωδικό, τον οποίο ο γάλλος στρατηλάτης χρησιμοποιούσε για λόγους ασφαλείας όταν ήθελε να διαβιβάσει τα σχέδια μάχης.

Υπάρχουν πολλοί λάτρεις της πλούσιας αλληλογραφίας του Ναπολέοντα σε όλο τον κόσμο: από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία έως την Ιαπωνία και τη Ρωσία. Το Μουσείο Γραμμάτων και Χειρογράφων του Παρισιού, ωστόσο, είχε έναν ακόμη λόγο να χρυσοπληρώσει τη συγκεκριμένη επιστολή∙ την οργάνωση μιας επετειακής έκθεσης για τη συμπλήρωση των 200 χρόνων από τη δεινή ήττα του στρατηλάτη στο Βατερλώ, το 1815.

Το γράμμα για την επαπειλούμενη καταστροφή του Κρεμλίνου ήταν ένα μόνο κομμάτι από την τεράστια συλλογή που δημοπρατήθηκε χθες. Ο Οίκος Δημοπρασιών Φοντενμπλό δημοπράτησε επίσης ένα χειρόγραφο 310 σελίδων, ένα «δοκίμιο για οχυρωματικά έργα κατά την εκστρατεία», το οποίο έγραψε ο Ναπολέων ενόσω βρισκόταν εξόριστος στο απομονωμένο βρετανικό νησί Αγία Ελένη (1818-1819). Και αυτό το «χτύπησε» το Μουσείο κάνοντας τελική προσφορά 375.000 ευρώ.

Συνολικά, το Μουσείο έχει στην κατοχή του τουλάχιστον 1.500 γράμματα, χειρόγραφα και άλλα γραπτά που συνδέονται με τον Βοναπάρτη. Πρόσφατα αγόρασε από την Ιαπωνία μία ακόμη επιστολή του με παραλήπτρια την αυτοκράτειρα Ιωσηφίνα – το κόστος της άγγιξε τα 700.000 ευρώ. «Εχουμε έγγραφα πολύ πιο σημαντικά από την “καταστροφή του Κρεμλίνου”», τονίζει ο διευθυντής του Μουσείου, Ζεράρ Λεριτιέ. Η συγκεκριμένη όμως είναι «ελκυστική», προσθέτει, επειδή είναι κωδικοποιημένη.

Ο πιο δυνατός αντίπαλος του Μουσείου στη χθεσινή δημοπρασία ήταν ο Βλαντίμιρ Χόφμαν. Γάλλος καλλιτέχνης ρωσικής καταγωγής, ο Χόφμαν ήθελε να αγοράσει την επιστολή για λογαριασμό του περίφημου Μουσείου Ερμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης. «Γιατί; Ισως από νοσταλγία, ίσως από πατριωτισμό». Οσο για τις  ναπολεόντειες βλέψεις, ο Χόφμαν αστειεύεται: «Αυτές θα προτιμούσα να μείνουν στη Γαλλία».