[Διαστάσεις] Υπάρχουν και καλά σενάρια

«Εχω δύο νέα: ένα καλό και ένα κακό. Το καλό είναι ότι το ελληνικό πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής θα αποτύχει. Το κακό είναι ότι το κόμμα μου θα γίνει κυβέρνηση». Αυτά είπε, χαριτολογώντας ασφαλώς, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Σταθάκης σε πρόσφατο συνέδριο στο Βερολίνο, σύμφωνα με ρεπορτάζ της Ξένιας Κουναλάκη στη χθεσινή «Καθημερινή». Ισως να γίνει έτσι και η ελληνική κοινωνία να γνωρίσει τη βίαιη κάθαρση που ονειρεύεται. Ισως πάλι η ζωή – ή η Μέρκελ – να αποφασίσει ότι η Ελλάδα αξίζει μια καλύτερη τύχη.

Το πιο κακό σενάριο προβλέπει ότι η επαναγορά ελληνικών ομολόγων δεν θα περπατήσει, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο θα αποχωρήσει, θα ακολουθήσει μια σειρά ευρωπαϊκών χωρών, και κάπου εκεί το παιχνίδι θα τελειώσει. Το αμέσως λιγότερο κακό σενάριο λέει ότι, ακόμη και αν η επαναγορά φέρει αποτελέσματα, γρήγορα θα αποδειχθεί και πάλι ότι το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο. Ο Ντάνιελ Γκρος, διευθυντής του Centre for European Policy Studies, δεν συμφωνεί. Οπως σημείωνε τις προάλλες στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», η Αθήνα θα πληρώνει τα επόμενα χρόνια σε τόκους το 5,5% του ΑΕΠ, ποσοστό μικρότερο από αυτό που πλήρωνε τα πρώτα χρόνια μετά την ένταξή της στο ευρώ (7%). Το 2014 το ποσοστό αυτό θα φθάσει στο 6%, όσο ακριβώς θα πληρώνουν η Ιταλία και η Ιρλανδία, παρότι για τις δύο τελευταίες το κλάσμα του χρέους προς το ΑΕΠ (120%) είναι πολύ μικρότερο από εκείνο της Ελλάδας.

Η εξήγηση είναι απλή: οι κυβερνήσεις της Ιρλανδίας και της Ιταλίας πληρώνουν επιτόκιο 4,5% για τα ποσά που δανείζονται, ενώ η Ελλάδα πληρώνει κάπου 3%. Αν λοιπόν το δικό τους χρέος είναι βιώσιμο, δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην είναι και το ελληνικό. Επιπλέον, γράφει ο Γκρος, η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να αναπτυχθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια (αρκεί να το θέλει). Η μέση αύξηση του ΑΕΠ τα επόμενα 10-20 χρόνια αναμένεται να είναι μεγαλύτερη από το επιτόκιο που θα πληρώνει η κυβέρνηση για το χρέος της. Αυτό σημαίνει ότι το χρέος θα είναι βιώσιμο, ακόμη και αν δεν γίνει η διαγραφή που επιδιώκει (για τους δικούς του λόγους) το ΔΝΤ.

Θετικά βλέπουν το μέλλον για τις χώρες του Νότου και δύο μελέτες που δόθηκαν στη δημοσιότητα την περασμένη εβδομάδα, η μία από την Allianz και η άλλη από την Τράπεζα Berenberg και το Lisbon Council. Σύμφωνα με τις μελέτες αυτές, η άποψη ότι η οικονομική βοήθεια προς τις χώρες που παρουσιάζουν προβλήματα οδηγεί σε επιβράδυνση των μεταρρυθμίσεων είναι μύθος. Η Ελλάδα, η Ισπανία και η Πορτογαλία πραγματοποιούν σημαντικές προόδους στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Για πρώτη φορά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βλέπει ένα φως στην άκρη του τούνελ. Εχει σημασία, βέβαια, το φως αυτό να το δουν και οι καθημερινοί άνθρωποι.