Οι φόροι ανάβουν τα λαθραία τσιγάρα

Τεράστια αύξηση στις κατασχέσεις λαθραίων τσιγάρων, που πλημμυρίζουν την ελληνική αγορά λόγω της βαθιάς οικονομικής κρίσης σε συνδυασμό με την αύξηση των φόρων, καταγράφεται τα τελευταία χρόνια σε σχέση με την προ κρίσης περίοδο. Παρότι το φαινόμενο βρίσκεται σε τρομακτική έξαρση, στον Πειραιά, τη μεγαλύτερη ίσως πύλη εισόδου των παράνομων φορτίων στην Ελλάδα, δεν υπάρχουν ειδικά οχήματα ελέγχου με σκάνερ για τα κοντέινερ.

Χαρακτηριστικό της κατάστασης που επικρατεί είναι το γεγονός ότι το 2009, τη χρονιά πριν από την επιβολή των πρώτων μέτρων λιτότητας, το ΣΔΟΕ κατέσχεσε 13,5 εκατομμύρια τσιγάρα. Το 2010 οι λαθραίες ποσότητες που εντοπίστηκαν από τις ίδιες υπηρεσίες ξεπέρασαν τα 190 εκατομμύρια τεμάχια και το 2011 οι κατασχεμένες ποσότητες απογειώθηκαν στα 326 εκατομμύρια.

Τι χάνει το κράτος. «Εμπειρικά υπολογίζουμε ότι τα τσιγάρα που κατάσχονται αντιστοιχούν περίπου στο 10%-20% αυτών που κυκλοφορούν στην αγορά», επισημαίνει υπηρεσιακός παράγοντας και τονίζει ότι το λαθρεμπόριο στη χώρα μας έχει πλέον φθάσει σε μία από τις υψηλότερες θέσεις των μελών της ΕΕ, ανεξαρτήτως του μεγέθους της αγοράς. Τα χρήματα που χάνει το κράτος δεν είναι αμελητέα: μόνο οι ποσότητες που κατέσχεσε το ΣΔΟΕ το 2009 αντιστοιχούν σε διαφυγόντες δασμούς ύψους 1,8 εκατ. ευρώ, ενώ το 2011 έφθασαν στα 49,3 εκατ. ευρώ. Αν ληφθεί υπόψη ο εμπειρικός κανόνας ότι οι κατασχεμένες ποσότητες είναι το 10%-20% των λαθραίων τσιγάρων που εισέρχονται τελικά στη χώρα, τότε τα ποσά που δεν βάζει στα ταμεία του το κράτος μπορεί να αγγίζουν και τα 500 εκατ. ευρώ.

Τη ραγδαία αύξηση του λαθρεμπορίου και την απώλεια εσόδων του ελληνικού κράτους καταδεικνύουν και τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF). Από αυτά προκύπτει ότι το σύνολο των κατασχεμένων τσιγάρων από τις τελωνειακές Αρχές, το ΣΔΟΕ και άλλες αρμόδιες υπηρεσίες ήταν το 2010 περίπου 550 εκατομμύρια τεμάχια, ενώ το 2011 έφθασαν στα 745 εκατομμύρια φέρνοντας την Ελλάδα σε απόσταση αναπνοής από τη λαθραία αγορά της Μεγάλης Βρετανίας, η οποία θεωρείται η μεγαλύτερη στην Ευρώπη.

Πού αποδίδεται. Ανθρωποι που γνωρίζουν την ελληνική αγορά αποδίδουν την έξαρση του παράνομου εμπορίου, εκτός από την οικονομική κρίση, στην παράλληλη αύξηση της φορολόγησης σε φθηνά και ακριβά τσιγάρα. Μάλιστα, το 2010 με το «φούσκωμα» του ειδικού φόρου κατανάλωσης οι αρμόδιες Αρχές του ΣΔΟΕ έπιασαν και μεγάλες ποσότητες λαθραίου καπνού για στριφτά – ανέρχονταν σε 27 τόνους περίπου. Μαζί με τα 190 εκατομμύρια τσιγάρα και τα 15 χαρτοκιβώτια πούρα που κατασχέθηκαν τη συγκεκριμένη χρονιά οι διαφυγόντες δασμοί ξεπέρασαν τα 71 εκατ. ευρώ.

Μεγαλύτερο κίνητρο. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ήδη τον τελευταίο μήνα σημειώθηκε και νέα αύξηση της τιμής των τσιγάρων λόγω της αύξησης του ειδικού φόρου κατανάλωσης που προέβλεπε το τελευταίο πακέτο μέτρων. Αρμόδια στελέχη εκτιμούν ότι η αύξηση αυτή θα προκαλέσει νέα έξαρση του φαινομένου του λαθρεμπορίου, με συνέπεια το Δημόσιο να χάνει ακόμη μεγαλύτερα ποσά φορολογικών εσόδων κάθε χρόνο.