[Το πνεύμα του τόνου] Το περιστέρι της κιβωτού

Καθυστερημένα έφτασε στα χέρια μου μια εκπληκτική κατάθεση ψυχής και βαθιάς ρίζας. Μια έξοχη χαρτόδετη έκδοση 300 σελίδων του εκδοτικού οίκου Αριστείδη Καρατζά με έδρα τη Ν. Υόρκη και την Αθήνα. Πρόκειται για μια ευφρόσυνη πνευματική ευωχία. Είναι μια ελληνοαγγλική έκδοση που περιέχει μια αξιοζήλευτη ανθολογία δημοτικών τραγουδιών όλων των ενοτήτων, από τα ιστορικά και τα ακριτικά έως της ξενιτιάς, της αγάπης και του Χάρου. Αλλά δεν αντιγράφει παλιές εκδόσεις ανθολογιών. Είναι τα από μνήμης διασωθέντα και προφορικά καταγεγραμμένα τραγούδια που μετέφερε στην Αμερική μια μετανάστρια, η οποία την εποχή που συλλέγεται το υλικό από τον γιο της ήταν κοντά στα εκατό της χρόνια. Πρόκειται για τη Βασιλική Σκότη, γιαγιά της σημερινής αξιολογότατης σκηνοθέτιδας Ελένης Σκότη που σκηνοθετεί στο «Επί Κολωνώ θέατρο». Ο πατέρας της και γιος τής Βασιλικής, ο Θωμάς Σκότης, ελληνοαμερικανός που σταδιοδρόμησε ως πρέσβης των ΗΠΑ και σε χώρες της Εγγύς Ανατολής. Ο Θωμάς Σκότης κατέγραψε τα τραγούδια που κράτησε για έναν αιώνα στη μνήμη της η μητέρα του, τα μετέφρασε αξιοθαύμαστα στα αγγλικά και τα τύπωσε αντικριστά στο πρωτότυπο αλλά για κάθε τραγούδι παραθέτει υποσελιδίως διαφωτιστικά σχόλια γύρω από τη θεματική, την κοινωνία και τα έθιμα που αναφέρονται. Θεωρώ αυτή την έκδοση του 2008 μια πολύτιμη συμβολή στην αλληλοκατανόηση των λαών αλλά συνάμα και μια μεγάλη προίκα για τα παιδιά τρίτης γενιάς των μεταναστών που έρχονται σε επαφή με τις ρίζες των γονιών τους μέσα από έναν θησαυρό βαθιάς καλλιέργειας και υψηλής ποιητικής πτήσης. Ο αγγλικός τίτλος της έκδοσης είναι «A Weft of Memory: A Greek Mother’s Recollection of Folk Songs and Other Poems» (εκδ. Κιβωτός).