[Αποψη] Η Ελλάδα, το κούρεμα και η συμφωνία

Η συμφωνία για το «ελληνικό πρόβλημα» χωρίς ένα κούρεμα του επίσημου τομέα των δανειστών της Ελλάδας δεν μπορεί να θεωρηθεί «τελική λύση» για τις αγορές, καθώς τα μέτρα αγοράζουν μεν χρόνο, δεν είναι όμως αρκετά για να ικανοποιήσουν τον στόχο της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του χρέους.

 Το κρίσιμο ερώτημα είναι: μπορεί το ελληνικό χρέος να καταστεί βιώσιμο χωρίς να κουρευτεί μέρος των δανείων της ευρωζώνης στα επόμενα 8-10 χρόνια, ώστε η χώρα να επιστρέψει σε εύλογο χρόνο στις αγορές; Η απάντηση των αγορών είναι ήδη αρνητική.

Για ορισμένους η πρώτη ανάγνωση της συμφωνίας υποστηρίζει ότι τα μέτρα θα παρατείνουν την οικονομική και κοινωνική μιζέρια και την αβεβαιότητα σε ό,τι αφορά τη θέση της Ελλάδας στην ευρωζώνη. Μια δεύτερη ανάγνωση πάλι επισημαίνει ότι οι  ευρωπαίοι ηγέτες εξέφρασαν την ισχυρή αποφασιστικότητά τους να διατηρήσουν την Ελλάδα εντός της ευρωζώνης.

Οι αγορές όμως σε αυτή τη φάση ενδέχεται να υιοθετήσουν την πρώτη ανάγνωση, κάτι που μπορεί να αποθαρρύνει ακόμη περισσότερο τις ξένες επενδύσεις, να υποβοηθήσει στη συνέχιση της σταδιακής φυγής κεφαλαίων, ενώ οι οικονομικές επιδόσεις θα μπορούσαν να παραμείνουν ισχνές. Επίσης, η απασχόληση να μειωθεί ακόμη περισσότερο και να αυξηθεί η κοινωνική πίεση στην κυβέρνηση, η οποία εν μέσω μιας παρατεταμένης ύφεσης μπορεί να καταρρεύσει οδηγώντας σε εγχώρια πολιτική παράλυση και σε μια αλυσίδα γεγονότων που θα οδηγήσουν σε έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ.

Τα πράγματα δείχνουν ότι η συμφωνία αυτή δεν αποτελεί το τέλος της ιστορίας για την Ελλάδα. Είναι βέβαια μια ανακούφιση, όμως δεν αλλάζει ριζικά το παιχνίδι και ίσως παρατείνει την οικονομική και κοινωνική μιζέρια και την αβεβαιότητα σε ό,τι αφορά τη θέση της Ελλάδας στην ευρωζώνη.

Στις αγορές λέγεται ότι το Βερολίνο είναι πρόθυμο να εξετάσει τη διαγραφή του ελληνικού χρέους όχι τώρα αλλά αργότερα. Αυτό πιθανότατα μπορεί να γίνει μετά τις γερμανικές εκλογές του επόμενου έτους και πριν από τη λήξη του δεύτερου πακέτου οικονομικής βοήθειας το 2016. Το ερώτημα είναι όμως θα αντέξει έως τότε η Ελλάδα;