[Φαινόμενα] Οι σκηνοθέτες του σινεμά “ανακάλυψαν” την τηλεόραση

«Δέκα χρόνια πριν δεν τολμούσες ούτε να αναφέρεις τη λέξη τηλεόραση μπροστά σε σκηνοθέτη κινηματογράφου. Σήμερα συνωστίζονται οι καλύτεροι στα γραφεία μας ζητώντας να συμμετέχουν στην επανάσταση που συμβαίνει στον χώρο της τηλεοπτικής παραγωγής».

Αυτά βέβαια τα λένε οι Ρίτσαρντ Πέπλερ και Μάικλ Λομπάρντο,  διευθυντές και υπεύθυνοι για το πρόγραμμα του καναλιού HBO που έχει στο ενεργητικό του από το «Sex and the city» ώς τα «The game of Thrones», «Boardwalk Empire» και «Newsroom» και στα γραφεία τους παρελαύνουν από τον Μάρτιν Σκορσέζε ώς τον Ντέιβιντ Μάμετ και τον Στίβεν Σόντερμπεργκ. Αλλά όσο και να μας προκαλούν πικρά χαμόγελα γιατί αναφέρονται σε έναν άλλο τηλεοπτικό πλανήτη από αυτόν που βρίσκεται η εγχώρια τηλεόραση και όσα συμβαίνουν σε αυτή και γύρω της, εκτός από εμπειρία, έχουν και επίγνωση του πολιτισμικού ρόλου της τηλεόρασης.

Το HBO κλείνει φέτος 40 χρόνια λειτουργίας – το δικό μας Mega 23 ακριβώς γιόρταζε χθες, τόσα και ο ΑΝΤ1 – και χωρίς να παραβλέπει την κρίση που έχει χτυπήσει και την αμερικανική αγορά, ιδίως τα μεγάλα εθνικά δίκτυα τα οποία έχουν κρατική επιχορήγηση, ακολουθεί μία προσεκτικά σχεδιασμένη πολιτική με παραγωγές που δεν υποχωρούν σε ποιότητα, κυνηγώντας το μαζικό πλην αδιευκρίνιστο κοινό του ηλικιακού κριτηρίου 16-45. Κανένας δημιουργός δεν μπορεί να αποδώσει όταν τον περιορίζεις να σκεφτεί για ένα μαζικό κοινό που έχει απροσδιόριστα χαρακτηριστικά τονίζουν οι Πέπλερ και Λομπάρντο σε εκτενή συνέντευξή τους στην τηλεοπτική έκδοση της εφημερίδας «Λε Μοντ».

Διόλου τυχαίο επομένως που ο ίδιος ο Σκορσέζε χτύπησε την πόρτα του καναλιού τους με το project του «Boardwalk Empire» (έχει προγραμματιστεί να προβληθεί από τον Σκάι), λέγοντάς τους απλά ότι «θέλει να βρίσκεται εκεί όπου μπορεί ένας δημιουργός σήμερα να αφηγηθεί τις καλύτερες ιστορίες».

Για τους Πέπλερ και Λομπάρντο όμως, στόχος ενός καναλιού που επενδύει στο μέλλον δεν μπορεί να είναι το μεγάλο κοινό. Παράδειγμα το «Treme», η νέα σειρά του Ντέιβιντ Σίμον, του δημοσιογράφου και συγγραφέα που υπέγραψε το έξοχο «The Wire», το οποίο δεν γυρίστηκε για να απευθυνθεί σε μεγάλο κοινό αλλά για να δημιουργήσει σταδιακά ένα δικό του, πιστό. Το ίδιο ακριβώς έπραξαν και με τη σειρά που έχει αναδειχθεί λόγω του περιεχομένου της σε φαινόμενο, το «Girls» (η δημιουργός του Λένα Ντάναμ πρωταγωνίστησε στο προεκλογικό σποτ του Ομπάμα, καλώντας τους νέους να ψηφίσουν).

Σημασία έχει ότι οι σειρές του HBO – και σταδιακά ανταγωνιστικών καλωδιακών καναλιών, όπως του AMC και του «Showtime» – ανοίγουν διάλογο με την εποχή τους και την κοινωνία, εξού και σχεδόν όλες γίνονται αφορμή για ατέρμονες αναλύσεις και ειδικά αφιερώματα σε περιοδικά που ώς χθες δεν έριχναν ούτε βλέμμα στην τηλεόραση. Ηδη το «Newsroom» (προβάλλεται στη χώρα μας από συνδρομητικό κανάλι), ο δημιουργός του οποίου Ααρον Σόρκιν καταθέτει μια ιδεαλιστική αντίληψη για τη δημοσιογραφία θυμίζοντας τις εποχές του Μάροου (ήταν άλλωστε το μοντέλο για τον κεντρικό χαρακτήρα του δημοσιογράφου Μακαβόι – Τζεφ Ντάνιελς), έχει γίνει αφορμή για να ανοίξουν παθιασμένες συζητήσεις σχετικά με τις δημοσιογραφικές αξίες.

Οσο για την καινούργια χρονιά, δύο τηλεταινίες του HBO – οι οποίες συγκεντρώνουν ονόματα όπως του Μάμετ στη σκηνοθεσία και των Αλ Πατσίνο και Ελεν Μίρεν στους κεντρικούς ρόλους η μία και του Σόντερμπεργκ η άλλη, με πρωταγωνιστές τους Ματ Ντέιμον και Μάικλ Ντάγκλας – επιβεβαιώνουν εκείνους που άλλοτε δέχονταν ειρωνικά σχόλια όταν υποστήριζαν ότι η τηλεόραση μπορεί να γίνει πεδίο δημιουργίας, αν αλλάξουν οι συνθήκες λειτουργίας της.