[Αποψη] Τα μαύρα σύννεφα, ο «γκρεμός» και οι οικονομίες

Η παγκόσμια οικονομία, όπως μας λένε οι οικονομολόγοι, παραμένει σήμερα σε ένα περιβάλλον ελλείμματος ζήτησης στον απόηχο της κρίσης του 2007. Στις ανεπτυγμένες οικονομίες, η δυναμική της ιδιωτικής απομόχλευσης έχει μετατραπεί σε προσπάθεια αντιμετώπισης της υπερβολικής συσσώρευσης του κρατικού χρέους. Στις αναδυόμενες οικονομίες, πάλι, παρατηρείται οικονομική επιβράδυνση παράλληλα με αδυναμία αναγκαίων παραγωγικών και πολιτικών μεταρρυθμίσεων. Την ίδια ώρα, ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με ορισμένα «ανοιχτά μέτωπα», τα οποία θα μπορούσαν να επηρεάσουν καταλυτικά τις εξελίξεις. Το δημοσιονομικό πρόβλημα στις ΗΠΑ, π.χ., είναι ικανό να οδηγήσει την αμερικανική οικονομία σε ύφεση. Οι πιθανότητες η Αμερική να πέσει στον αποκαλούμενο και «δημοσιονομικό γκρεμό» το επόμενο έτος έχουν αυξηθεί, αν και το πιθανότερο σενάριο είναι ότι οι πολιτικοί θα καταλήξουν τελικά σε έναν επαρκή συμβιβασμό εγκαίρως για να αποφύγουν το μεγαλύτερο μέρος – αν όχι το σύνολο – των πιθανών οικονομικών επιπτώσεων του «γκρεμού».

Παράλληλα η κρίση ταυτότητας του ευρώ παραμένει σοβαρή πηγή αβεβαιότητας, τη στιγμή που η όποια νέα αρχιτεκτονική της ευρωζώνης είναι απίθανο να επιταχυνθεί πριν από τις γερμανικές εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2013. Η κρίση στην ευρωζώνη και η αναγκαία δημοσιονομική προσαρμογή στις ΗΠΑ συνεπάγονται επίσης μειωμένη ζήτηση για τις εξαγωγές των μεγάλων αναδυόμενων αγορών και της Ιαπωνίας. Η Κίνα, πάλι, παραμένει σε τροχιά ανάπτυξης κάτω από 8% φέτος, ποσοστό που θα είναι το χαμηλότερο σε μία δεκαετία και πλέον, αλλά φαίνεται πια ότι θα κλείσει το 2012 με μεγαλύτερο δυναμισμό. Ωστόσο μια «ανώμαλη προσγείωση» της κινεζικής οικονομίας θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στους κύριους εμπορικούς εταίρους της, όπως π.χ. η Ευρώπη και οι ΗΠΑ. Η λιτότητα επίσης σε χώρες που προσπαθούν πιο έντονα να μειώσουν τα δημοσιονομικά τους ελλείμματα, έχει τις δικές της συνέπειες στο κόσμο. Παράλληλα, σημαντικός παράγων αβεβαιότητας για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας είναι και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι (Ιράν, Συρία, Αραβική Ανοιξη κ.τ.λ.), που αναμένεται πως θα παραμείνουν στο επίκεντρο.

Τα ανοιχτά μέτωπα λοιπόν, από την Κίνα έως την ευρωζώνη και τις ΗΠΑ, αλλά και από τη λιτότητα έως τους γεωπολιτικούς κινδύνους, θα παραμείνουν στο τραπέζι και θα καθορίζουν καταλυτικά τόσο τις οικονομίες όσο και τις αγορές, δεικνύοντας πως τα μαύρα σύννεφα παραμένουν ακόμη απειλητικά πάνω από τον κόσμο.