την ταινία «Papadopoulos & sons», από τον Μάρκο Μάρκου, ένας έλληνας βιομήχανος που ζει στην Αγγλία χάνει τα πάντα λόγω της οικονομικής κρίσης και βρίσκει την ευτυχία ως ψήστης. Στο πολυβραβευμένο (και στη Θεσσαλονίκη) «Αγόρι που τρώει το φαγητό του πουλιού», του Εκτορα Λυγίζου, ένας άνεργος νέος αναζητά τροφή (ακόμη και του καναρινιού του!) σε μια αφιλόξενη Αθήνα. Την ίδια Αθήνα περιδιαβαίνει και ο ήρωας της ταινίας του Βασίλη Μαζωμένου «Η 10η μέρα», ένας αφγανός μετανάστης.
Και δεν είναι οι μόνες ταινίες που γεννήθηκαν στην ελληνική κρίση. Η οποία φαίνεται να εμπνέει τους κινηματογραφιστές, εντός κι εκτός ελληνικών συνόρων, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο.
Παράδειγμα; Ο Χάρης Παπαδόπουλος, κάτοικος Αγγλίας, δεν μιλά πια τα ελληνικά, αλλά κατόρθωσε να στήσει μια αυτοκρατορία βασισμένος στη φέτα, την ταραμοσαλάτα, το τζατζίκι και διάφορα άλλα «δικά μας» τρόφιμα, τα οποία παράγει μέσω της Papadopoulos & sons, της υπερεπιτυχημένης εταιρείας του. Ομως, ξαφνικά, μια μέρα βουλιάζει.
Κρίση οικονομική, κρίση τραπεζών, κατάσχεση του σπιτιού του και όλης της περιουσίας του, όλα έρχονται σχεδόν μέσα σε μια μέρα. Το μόνο που έχει απομείνει είναι ένα ξεχασμένο εστιατόριο, και αυτό επειδή ο αδερφός του (Ελληνας απ’ έξω κι από μέσα) τυγχάνει συνιδιοκτήτης. Ετσι, ο εργοστασιάρχης θα γίνει… ψήστης, και ο «Εγγλέζος» θα επιστρέψει στις ρίζες του, ενώ δεν λείπουν και οι σπόντες για τα στραβά μας. Ολα αυτά στην ταινία «Papadopoulos & sons» όπου ο σκηνοθέτης Μάρκος Μάρκου στήνει σε αγγλικό έδαφος μια ταινία για την κρίση αλλά και την Ελλάδα, βασισμένος στις ερμηνείες του εξαίσιου θεατρικού ηθοποιού Στίβεν Ντιλέιν και του απολαυστικού εδώ Γιώργου Χωραφά.
Ταινία που μόλις προχθές έκανε την πρεμιέρα της στο… Ευρωκοινοβούλιο, στις Βρυξέλλες, με πρωτοβουλία του ευρωβουλευτή Γιώργου Κουμουτσάκου – μια μοναδική πρωτιά για ταινία μυθοπλασίας (στις αίθουσές του προβάλλονται μονάχα ντοκιμαντέρ).
ΟΙ ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ. Το θέμα, βλέπετε, καίει τους ευρωβουλευτές. Που θα ήθελαν πολύ να αντιμετωπιστεί αυτή η κρίση πριν από τις επόμενες ευρωεκλογές. Σε αντίθετη περίπτωση, τα έδρανά τους θα γεμίσουν από ακραίους αντιευρωπαϊστές φασιστικών καταβολών που θα βυθίσουν στο σκοτάδι το ευρωπαϊκό μέλλον.
Η ταινία αποφεύγει συνταγές καρικατούρας τύπου «Γάμος α λα ελληνικά», παρ’ όλο που κάποιοι ξένοι Βρετανοί τη συγκρίνουν με αυτήν. «Είναι η μοναδική τους αναφορά» λέει στα «ΝΕΑ» ο σκηνοθέτης Μάρκος Μάρκου, με καταγωγή από την Κύπρο. «Μεγάλωσα σε ελληνικά σχολεία, διδασκόμενος την ελληνική γλώσσα και την ελληνική ιστορία, σε μια χρονική περίοδο όπου η Αγγλία κοιτούσε την Ελλάδα με θαυμασμό. Μόνο η Αγγλία και η Ελλάδα, άλλωστε, είπαν όχι στους γερμανούς κατακτητές του πολέμου. Κάτι που οι σημερινοί Αγγλοι δείχνουν να ξεχνούν».
Ο Γιώργος Χωραφάς στον ρόλο του Σπύρου Παπαδόπουλου οδηγεί την οικογένεια του αδελφού του Χάρη πίσω στις ελληνικές της ρίζες. Τον ρωτάω τι σημαίνει ελληνικότητα.
«Ελληνικότητα είναι η παθολογική ανάγκη για ανεξαρτησία και ελευθερία. Και την χαρακτηρίζω παθολογική γιατί ποτέ δεν την είχαμε, κι έτσι την ψάχνουμε με λάθος τρόπο. Ζω στη Γαλλία. Και οι Γάλλοι έχουν αυτή την ανάγκη, μόνο που οι Γάλλοι έκαναν μια επανάσταση, μετά την οποία κατόρθωσαν να χτίσουν οι ίδιοι ένα κράτος που τους αντιπροσώπευε. Εμείς, αυτή την ευκαιρία δεν την είχαμε ποτέ, ελπίζω κάποια στιγμή να αλλάξει αυτό. Γιατί, βλέπεις, εμείς δεν κάναμε επανάσταση, κάναμε απελευθερωτικό αγώνα. Και μετά ήρθαν οι αυλές του εξωτερικού και άφησαν τους αυλικούς να μας κυβερνούν. Μπλε, πράσινους, δεν έχει σημασία».
Ο Γιώργος Χωραφάς ξεσπαθώνει: «Δυστυχώς ο λαός μας χάνεται σε παράλληλες εκφράσεις της ανάγκης μας για ελευθερία, που τελικά λειτουργούν εναντίον της. Γιατί, αν το καλοσκεφτείς, είμαστε υπάκουος λαός. Βάζουμε μια δυο φωτιές και κάνουμε μια δυο πορείες, αλλά δεν κάνουμε και κάτι ουσιαστικό, έτσι δεν είναι;».
ΣΤΟΝ ΚΑΘΡΕΦΤΗ. Τι ουσιαστικό μπορεί να κάνει ο Ελληνας σήμερα; «Μα, να έρθει αντιμέτωπος με τον καθρέφτη του. Να δει κατάματα τα λάθη και τις ευθύνες του μέσα σε όλο αυτό το χάος στο οποίο έχει βρεθεί – όχι εν αγνοία του. Να δει πως κακώς ξεκίνησε να ζει με δάνεια μέσα στη δεκαετία του 2000 για να διατηρήσει το κάλπικο lifestyle της δεκαετίας του ’80 και του ’90. Επιτυχία δεν είναι η μεγάλη ζωή. Επιτυχία είναι να είσαι ευτυχισμένος. Και ποιος ξέρει, ίσως αυτό το οικονομικό στρίμωγμα που τραβάμε να μας κάνει πιο δημιουργικούς. Ισως τελικά εμείς να βρούμε τη λύση και να δώσουμε και το παράδειγμα στους άλλους λαούς της Ευρώπης που υποφέρουν από τα ίδια μ’ εμάς».