[Πρόσωπα] Οι αναμνήσεις ενός διπλού πράκτορα

Ο Τζορτζ Μπλέικ, ίσως ο πιο περιβόητος βρετανός διπλός πράκτορας του Ψυχρού Πολέμου, θα γιορτάσει την Κυριακή τα 90ά γενέθλιά του στο σπίτι του κοντά στη Μόσχα. Περιμένει μάλιστα για τη γιορτή τους τρεις γιους του από τον πρώτο γάμο του στη Βρετανία – ο ένας είναι αγγλικανός ιερέας, ο δεύτερος «πρώην στρατιωτικός και πυροσβέστης», ο τρίτος «ειδικός για την Ιαπωνία». «Ερχονται και οι τρεις, θα συγκεντρωθούμε εδώ και μετά θα επιστρέψουν στα σπίτια τους», λέει σε μια από τις σπάνιες συνεντεύξεις του, που δημοσιεύτηκε τις προάλλες στη ρωσική κυβερνητική εφημερίδα «Ροσιίσκαγια Γκαζέτα».

Ο πράκτορας της MI6 που αποσκίρτησε το 1966 στη Σοβιετική Ενωση και ευθύνεται για το ξεσκέπασμα 40 βρετανών κατασκόπων στην Ανατολή Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή, μερικοί από τους οποίους εκτελέστηκαν από τους Σοβιετικούς, δεν μετανιώνει για τίποτε. Ζει με τη ρωσίδα σύζυγό του, την Ιντα, με την οποία απέκτησε τέταρτο γιο, τον 40χρονο σήμερα Μίσα. «Είμαι ένας ευτυχισμένος άνθρωπος, ένας πολύ τυχερός άνθρωπος, ένας εξαιρετικά τυχερός άνθρωπος», λέει ο Μπλέικ, που στη Ρωσία έχει τον βαθμό του συνταγματάρχη της υπηρεσίας πληροφοριών SVR και το 2007 παρασημοφορήθηκε από τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Γεννήθηκε το 1922, γιος ισπανού Εβραίου που είχε πάρει τη βρετανική υπηκοότητα και μιας Ολλανδής. Εντάχθηκε στον κλάδο Ειδικών Επιχειρήσεων κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά στη MI6, τη βρετανική υπηρεσία κατασκοπείας. Αποφάσισε να δουλέψει για τους Κομμουνιστές όταν είδε αμερικανικά αεροπλάνα να βομβαρδίζουν χωριά στον πόλεμο της Κορέας. Ξεσκεπάστηκε από έναν πολωνό αξιωματικό που είχε διαφύγει στη Δύση και το 1962 καταδικάστηκε σε κάθειρξη 42 ετών, πριν δραπετεύσει και διαφύγει στη Σοβιετική Ενωση πέντε χρόνια αργότερα.

Στη συνέντευξή του, ο Μπλέικ μιλάει επίσης για τη φιλία του με άλλους διπλούς πράκτορες που είχαν διαφύγει στη Μόσχα και έχουν πεθάνει από καιρό, όπως ο Κιμ Φίλμπι, ο Ντόναλντ Μακλίν ή ο Γκάι Μπέρτζες. Πιστεύει πως η μεγαλύτερη επιτυχία του ως σοβιετικού κατασκόπου ήταν το γεγονός ότι αποκάλυψε στη Μόσχα την ύπαρξη «του τούνελ του Βερολίνου», μιας σήραγγας στη γερμανική πρωτεύουσα την οποία είχαν σκάψει οι Βρετανοί και οι Αμερικανοί για να υποκλέπτουν τις τηλεφωνικές συνομιλίες των Σοβιετικών.

«Συναντούσα τους σοβιετικούς συντρόφους μου μία φορά τον μήνα», θυμάται. «Είχα χαρτιά των βρετανικών υπηρεσιών πληροφοριών. Εμπαινα στο Μετρό στο Δυτικό Βερολίνο και έβγαινα στο Ανατολικό, όπου με περίμενε ο χειριστής μου». Πήγαιναν σε ένα διαμέρισμα στο Κάρλσχορστ, το σοβιετικό επιτελείο στο Ανατολικό Βερολίνο, και εκεί παρέδιδε τα φιλμ. «Μιλούσαμε, μερικές φορές πίναμε και λίγη (ρωσική) σαμπάνια Τσιμλιάνσκι», λέει. Τα χρόνια του στη Ρωσία ήταν τα ευτυχέστερα της ζωής του «και τα πιο ειρηνικά», προσθέτει. «Οταν δούλευα στη Δύση η απειλή να ξεσκεπαστώ κρεμόταν πάντα από πάνω μου. Εδώ αισθάνομαι ελεύθερος».