[Ενστάσεις] Ελευθερία υπό προϋποθέσεις;

Χθες, αργά το βράδυ, το δικαστήριο έλαβε μια θεμελιώδη απόφαση για τις ελευθερίες στην Ελλάδα. Αθώωσε τον δημοσιογράφο Κώστα Βαξεβάνη, ο οποίος είχε δημοσιεύσει στο περιοδικό του τα ονόματα και τις επαγγελματικές ιδιότητες όσων βρέθηκαν στη «χαμένη» λίστα Λαγκάρντ. Με την απόφασή του, το δικαστήριο αναγνωρίζει την υψίστη συμβολή της δημοσιότητας στη λειτουργία της δημοκρατίας.

Για τον ελληνικό μικρόκοσμο, όπου όλοι γνωρίζονται με όλους, η συγκεκριμένη δίωξη πολύ σύντομα πήρε τον συνήθη δρόμο του κουτσομπολιού και του ιδιόμορφου επαγγελματικού σταρ σύστεμ – όχι χωρίς τη συμβολή του αθωωθέντος. Το ενδιαφέρον που έδειξαν, ωστόσο, πολλά μεγάλα ΜΜΕ του πλανήτη, αποδεικνύει ότι η Ελλάδα απασχολεί τον υπόλοιπο κόσμο όχι απλώς ως μια χρεοκοπημένη χώρα ούτε μόνο ως παράδεισος της γραφειοκρατίας και της διαφθοράς. Εχοντας αντιμετωπίσει την πολιτική αδυναμία της χώρας να αποδείξει ότι είναι μια ώριμη δυτική δημοκρατία, οι ξένοι δυσπιστούν. Οπως έγραψε και ο καθηγητής Σταύρος Τσακυράκης («ΤΑ ΝΕΑ», 29/10/2012), «[με] δεδομένο ότι [η λίστα Λαγκάρντ] έχει καταστεί πολιτικό ζήτημα αιχμής, είναι φανερό ότι η πληροφόρηση του περιεχομένου της βρίσκεται στην καρδιά της ελευθερίας του λόγου, η οποία προστατεύεται από το Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και πρώτα και κύρια επιβάλλει την πληροφόρηση της κοινής γνώμης για ζητήματα πολιτικού ενδιαφέροντος». Υπ’ αυτές τις συνθήκες, μια χώρα που θα καταδίκαζε μια τέτοιας σημασίας δημοσίευση θα βρισκόταν διεθνώς υπόλογη για αντιδημοκρατικές συμπεριφορές. Δεν ήταν τυχαίο ότι ρεπορτάζ από τη χθεσινή δίκη μετέδιδε το CNN.  

Η απόφαση δεν ήταν δεδομένη ούτε αναμενόμενη. Ηταν, ωστόσο, σημαντική, επειδή επισφράγισε ότι στην Ελλάδα και η ελευθερία του Τύπου είναι αγαθό αδιαπραγμάτευτο και η διάκριση των εξουσιών λειτουργεί.

Για να υπερασπιστεί το δικαίωμα στην ελευθερία της δημοσίευσης κατέθεσε χθες στο δικαστήριο και ο πρόεδρος της Διεθνούς Ενωσης Δημοσιογράφων Τζιμ Μπουμελά. Αναρωτιέμαι, τι θα έλεγε ο κ. Μπουμελά αν μάθαινε ότι τα πειθαρχικά του σωματείου που τον κάλεσε επιβάλλουν ποινές σε δημοσιογράφους επειδή έχουν διαφορετική άποψη από εκείνη της συνδικαλιστικής ηγεσίας; Πώς θα αντιδρούσε ο ιδιαίτερα συγκροτημένος, όπως φάνηκε από την κατάθεσή του, συνάδελφος αν μάθαινε πως ο ίδιος ο πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ έχει κατ’ επανάληψη υποστηρίξει ότι απόψεις διαφορετικές απ’ τις δικές του και του «κινήματος» είναι ένδειξη κατευθυνόμενης πληροφόρησης τις οποίες διατυπώνουν «παπαγαλάκια»;

Πώς θα αντιδρούσε ο κ. Μπουμελά αν μάθαινε ότι ο δημοσιογραφικός συνδικαλισμός, που σωστά υπερασπίστηκε τον Κώστα Βαξεβάνη, θεωρεί ότι η ελευθερία της έκφρασης είναι κάτι σχετικό και εξαρτάται από την πολιτική ή ιδεολογική ταυτότητα αυτού που γράφει: οι δικοί μας είναι πάντα καλοί, οι άλλοι έτσι κι αλλιώς δεν είναι δικοί μας…