Τα σκουπίδια κάτω απ’ το χαλί

Τα απορριμματοφόρα σχηματίζουν ουρές ώρες ολόκληρες έξω από την τελευταία ανοιχτή κρατική χωματερή. Το φορτίο τους σαπίζει κάτω από τον απογευματινό ήλιο. Ενα δύσοσμο βουνό από σκουπίδια δηλητηριάζει τα νερά της περιοχής και αρρωσταίνει τους κατοίκους. Μία άλλη χωματερή, σε πολύ χειρότερη κατάσταση, έκλεισε πρόσφατα έπειτα από βίαιες διαδηλώσεις.

Η Μπαγκαλόρε, πρωτεύουσα της σύγχρονης οικονομίας της Ινδίας και πατρίδα των περισσότερων εργαζομένων στις νέες τεχνολογίες, πνίγεται μέσα στα σκουπίδια της. Την περασμένη εβδομάδα, χωρικοί έκλεισαν τους δρόμους που οδηγούν στη χωματερή του Μαντούρ, στα προάστια της πόλης, ενώ πολλοί οδηγοί απορριμματοφόρων κατέβηκαν σε απεργία διαμαρτυρόμενοι ότι ήταν απλήρωτοι επί μήνες. Σε κάποιες γειτονιές της άλλοτε Πόλης των Κήπων τα σκουπίδια στοιβάζονταν στους δρόμους σχεδόν για τρεις εβδομάδες.

ΜΑΣΤΙΓΑ. Τα απορρίμματα στην Ινδία είναι μάστιγα. Κλείνουν ποταμούς, γεμίζουν λιβάδια, αποτελούν εστία μόλυνσης στους δρόμους και τροφοδοτούν ένα τεράστιο και επικίνδυνο οικοσύστημα αρουραίων, κουνουπιών, αδέσποτων σκύλων, μαϊμούδων και γουρουνιών. Ισως ακόμη περισσότερο και από την ανεπαρκή ηλεκτροδότηση και το κυκλοφοριακό κομφούζιο, το ατέρμονο σκουπιδαριό αναδεικνύει την ανικανότητα της ινδικής κυβέρνησης και τη σκοτεινή πλευρά της ιλιγγιώδους οικονομικής ανάπτυξης της χώρας: όσο περισσότερος πλούτος τόσα περισσότερα σκουπίδια. Τα οποία, απ’ ό,τι φαίνεται, οι αρχές της φύρδην μίγδην ανάπτυξης αδυνατούν να διαχειριστούν. «Η Μπαγκαλόρε ήταν η πιο καθαρή πόλη της Ινδίας», τονίζει η Αμίγια Κουμάρ Σαχού, πρόεδρος της Ινδικής Εταιρείας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων. «Τώρα είναι η πιο βρώμικη».

Στην Μπαγκαλόρε η κρίση των αποβλήτων φούντωσε μέσα από την αναπάντεχη  επιτυχία της. Οι εταιρείες τεχνολογίας άρχισαν να εγκαθίστανται στην πόλη στη δεκαετία του ’80. Καθώς μεγάλωναν, πολλές από αυτές δημιούργησαν παρθένες «εργατουπόλεις», απομακρυσμένες από το αστικό χάος, με δικό τους ηλεκτρικό, νερό, μεταφορικά μέσα και μια περίεργη αίσθηση ηρεμίας. Το βρώμικο μυστικό ωστόσο αυτών των πόλεων είναι ότι δεν έχουν ειδικό χώρο για να πετούν τα σκουπίδια τους.

Σύντομα οι δημοτικές αρχές της Μπαγκαλόρε ακολούθησαν το παράδειγμα των εταιρειών. Το πρόγραμμα της συλλογής απορριμμάτων από πόρτα σε πόρτα εγκαινιάστηκε το 2000. Λίγοι, όμως – συμπεριλαμβανομένων και των αξιωματούχων της πόλης – γνώριζαν πού κατέληγαν.

Με το προσωρινό κλείσιμο και της τελευταίας χωματερής στο Μαντούρ, το σύστημα μπορεί απλώς να καταρρεύσει. «Περισσότερες από 300 λίμνες έχουν ήδη εξαφανιστεί. Πρέπει να κάνουμε κάτι», επισημαίνει ο Ραζνίς Γκόελ, ανώτατος δημόσιος υπάλληλος της πόλης. Το δίλημμα, κατά τη γνώμη του, είναι σαφές: ή θα βρεθεί ένας χώρος όπου θα θάβονται καθημερινά 4.000 τόνοι σκουπιδιών ή με κάποιον τρόπο θα εξαφανιστούν. Προτιμά τη δεύτερη λύση. Και παλεύει να δημιουργήσει – σχεδόν από το μηδέν – ένα από τα πιο φιλόδοξα συστήματα ανακύκλωσης στον κόσμο.