«Ο φτωχός λευκός Αμερικανός δεν είναι πια αυτό που ήταν»

Κάποιοι αριθμοί είναι τρομακτικοί: 87% των ψηφοφόρων που ετοιμάζονται να ψηφίσουν τον Μιτ Ρόμνεϊ τον Νοέμβριο θα είναι λευκοί. Οσο για τους Αφροαμερικανούς, θα είναι κατά πάσα πιθανότητα λιγότεροι από 2%. Αν γίνεται λοιπόν πολύς λόγος για τον φυλετικό καθοριστικό παράγοντα στην εκλογική γεωγραφία, είναι σε γενικές γραμμές είτε για να τοποθετηθούν οι ισπανόφωνοι σε θέση διαιτητή ή για να εξεταστεί η ικανότητα του Δημοκρατικού Προέδρου να προσελκύσει ένα εκλογικό σώμα το οποίο φαντάζεται κανείς δέσμιο του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος: τον λευκό εργάτη με τα κοκκινισμένα από την πενταετία της κρίσης μάτια, που είδε το βιοτικό του επίπεδο και την ελπίδα να ζήσουν τα παιδιά του καλύτερα να εξανεμίζονται.

Θεωρούμε πως αυτοί οι υποβιβασμένοι και ανήσυχοι λευκοί θα ψηφίσουν για μία ακόμα φορά τυφλά, σαν ένας άνθρωπος και ενάντια στο ταξικό τους συμφέρον, για ένα ηθικοπλαστικό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα που υπερασπίζεται τις παραδοσιακές και χριστιανικές αξίες. Στην πραγματικότητα, σε σύνολο οκτώ προεδρικών εκλογών από το 1976 έως το 2004, το 51% των λευκών από τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα ψήφισε (κατά μέσο όρο) Δημοκρατικούς. Από το 2008 και μετά, όμως, είναι βέβαιο πως, αν υπάρχει ένας φτωχός λευκός αφοσιωμένος στη Βίβλο και το τουφέκι του, ο οποίος, από πικρία προς τους μαύρους και εχθρότητα προς τους λατινοαμερικανούς μετανάστες, υπέγραψε ένα συμβόλαιο του Φάουστ με τους Ρεπουμπλικανούς, αυτός υπάρχει μόνο στον Νότο.

Ναι, ακόμα και σήμερα, οι λευκοί του Νότου ψηφίζουν δυο φορές περισσότερο Ρεπουμπλικανούς από τους υπόλοιπους και οι λαϊκές λευκές τάξεις του Νότου είναι μαζικά υπέρ του Ρόμνεϊ. Αλλά η πλειοψηφία των λευκών της χώρας (τα 197 από τα 300 εκατομμύρια των Αμερικανών και ένα 71% των ψηφοφόρων) δεν ζει στον Νότο και, ανάμεσα σε αυτούς τους τελευταίους, οι λαϊκές κατηγορίες (περίπου το 40% του συνολικού πληθυσμού) δεν είναι, άπαξ και αφαιρεθεί ο Νότος, περισσότερο ρεπουμπλικανικές το 2012 από ό,τι το 1954. Υπάρχουν τόσοι λευκοί εργάτες Δημοκρατικοί όσοι και Ρεπουμπλικανοί και είναι, μόλις εγκαταλείψουμε τον Νότο, μάλλον λιγότερο ανοιχτοί στην τρομοκρατία των αξιών που ενσαρκώνει το Κίνημα του Τσαγιού από τους μορφωμένους.

Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα συνεχίζει να πιστεύει στη χίμαιρα του φτωχού λευκού αμερικανού ατομικιστή, του αντιδραστικού αυτοδημιούργητου που αναθεματίζει την Ουάσιγκτον και την κοινωνική πρόνοια. Οταν όμως κάποιος μπαίνει στον κόπο να τους ρωτήσει, αυτοί οι ανεπαρκώς ειδικευμένοι εργάτες καταδικάζουν σε ποσοστό 70% ένα σύστημα που ευνοεί τους πολύ πλούσιους χωρίς να τους φορολογεί επαρκώς, και ανάμεσα στους φτωχότερους η πλειοψηφία στηρίζει σήμερα τον Ομπάμα. Ενα 70% των προγραμμάτων κοινωνικής βοήθειας απευθύνεται στους λευκούς, 31 από τα 46 εκατομμύρια των φτωχών της χώρας είναι λευκοί. Είναι σαφές, ο λευκός εργάτης έτσι όπως τον φαντάζεται το συντηρητικό κόμμα δεν είναι περισσότερο πραγματικός από τον «Τζο τον υδραυλικό» του 2008.

Ενα ωραίο δείγμα αυτού του κακοποιημένου εκλογικού σώματος απαντά στο Οχάιο, μια βορειοανατολική πολιτεία με 11,5 εκατομμύρια κατοίκους, λευκούς σε ποσοστό 80%, με βιοτικό επίπεδο αισθητά χαμηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο. Ο Ομπάμα την κέρδισε το 2008, έπειτα όμως από δύο χρόνια βιομηχανικής κρίσης και ανεργίας – το Οχάιο έχασε 400.000 βιομηχανικές θέσεις εργασίας – οι ψηφοφόροι τιμώρησαν αυστηρά το 2010, στις εκλογές για την ανανέωση του Κογκρέσου, τους Δημοκρατικούς.

ΑΛΛΑΓΗ ΚΛΙΜΑΤΟΣ. Μήνα με τον μήνα, ωστόσο, η οικονομική κατάσταση βελτιώθηκε, σε μεγάλο βαθμό χάρη στη διάσωση της αυτοκινητοβιομηχανίας και την παράπλευρη ανάπτυξη της σιδηρουργίας. Είναι αξιοσημείωτο πως το συνδικάτο των αστυνομικών του Οχάιο, που υποστηρίζει παραδοσιακά τους Ρεπουμπλικανούς ψηφοφόρους, διακήρυξε πως φέτος στηρίζει Ομπάμα.

Φυσικά, το Οχάιο και οι 18 εκλέκτορές του δεν μπορούν να αποφασίσουν μόνοι τους την έκβαση των εκλογών. Αν όμως, μαζί με άλλους, επιλέξουν τον Ομπάμα, αυτό θα ήταν σημάδι μιας πρωτοφανούς κρίσης για τους συντηρητικούς: όχι μόνο είναι καταδικασμένοι να γίνουν ένα κόμμα του άφαντου λαού αν δεν απευθυνθούν γρήγορα στο ισπανόφωνο εκλογικό σώμα, διατρέχουν επίσης τον κίνδυνο να αποξενώσουν τους μετριοπαθείς λευκούς των μεσοδυτικών και των βορειοανατολικών πολιτειών. Ναι, λοιπόν, οι λευκές λαϊκές τάξεις του Νότου θα ψηφίσουν Ρόμνεϊ. Αλλού όμως;

Η Σιλβί Λοράν είναι καθηγήτρια στη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών του Παρισιού (Sciences Po) και συγγραφέας του βιβλίου «Φτωχό λευκό σκουπίδι, η αποκρουστική ένδεια του λευκού Αμερικανού» (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Σορβόνης)