Η γη είναι εκείνη που θα σώσει την Ελλάδα από την κρίση
Μόλις του είχαν φέρει ένα κουτί ξερά σύκα. Επέμενε να δοκιμάσω. Αρχισε να μου λέει πόσο καλό κάνουν τα αποξηραμένα φρούτα. «Είναι πλούσια σε φυτικές ίνες και μέταλλα. Καλή πηγή χαλκού και μαγγανίου». Την πρώτη φορά που τον συνάντησα γέμισα ένα μπλοκάκι με σημειώσεις. Μια ζωντανή εγκυκλοπαίδεια. Και όμως, στα νιάτα του βοσκούσε αγελάδες και πρόβατα ξυπόλητος, οι γονείς του ήταν ακτήμονες. Νικοτσάρα Δράμας. Ισως γι’ αυτό αγάπησε τη γνώση τόσο πολύ. Πανεπιστήμια, μεταπτυχιακά, διδακτορικά, ένας σοφός της βιολογίας. «Τι έχεις στο παγούρι σου;» με ρωτάει αφού έχει εξαντλήσει το θέμα αποξηραμένα φρούτα. «Τσάι από βότανα». Τι ήταν να το πω. Τώρα θα μάθαινα όλα τα νέα για τις θρεπτικές παρενέργειες των βοτάνων. Ομως όχι. «Ξέρεις ότι το τσάι είναι πολυτιμότερο και από το πετρέλαιο;» με ρωτά. Μένω αποσβολωμένος αλλά προλαβαίνω να πατήσω το rec.
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
7 λεπτά Γιατί λοιπόν το τσάι είναι πολυτιμότερο και από το πετρέλαιο;
Ξέρεις πόσο έχει ένα βαρέλι παγωμένο τσάι; Διακόσια δολάρια!
Διακόσια δολάρια το βαρέλι;
Ναι, αυτή είναι η διεθνής τιμή του. Και πρόσεξε τώρα. Ολοι οι Ελληνες αγωνιούμε πότε θα αρχίσουν οι γεωτρήσεις για να βγάλουμε πετρέλαιο και να σωθούμε. Ας πούμε λοιπόν ότι το βρίσκουμε, το εξορύσσουμε, το μεταφέρουμε, το διυλίζουμε… Ξέρεις πόσο θα κερδίσουμε; Δέκα με 20 δολάρια το βαρέλι. Το παγωμένο τσάι όμως κάνει 200 δολάρια το βαρέλι. Ας ασχοληθούμε λοιπόν με τα «πετρέλαια» που έχουμε πάνω στη γη. Μέντα, χαμομήλι, δυόσμος, λουίζα, τσάι του βουνού…
Επιμένετε λοιπόν ότι η γεωργία θα μας σώσει.
Ναι, όπως έσωσε τους πατεράδες μας μετά τον Εμφύλιο και τους παππούδες μας μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Προς το παρόν, βέβαια, η ελληνική γεωργία και η ελληνική κτηνοτροφία είναι αποδεκατισμένες. Κάποτε είχαμε ένα εκατομμύριο γελάδια και τώρα ζήτημα είναι αν έχουμε 150.000.
Ναι και εισάγουμε κρέατα και γαλακτοκομικά αξίας 2,5 δισ. ευρώ.
Η Ευρωπαϊκή Ενωση κατέστρεψε την ελληνική γεωργία;
Εχει μεγάλη ευθύνη. Οταν ήρθε η παγκοσμιοποίηση, η Ευρώπη έπρεπε να βοηθήσει τους αγρότες της. Ο ευρωπαίος αγρότης δεν μπορούσε να κάνει φθηνότερη ζάχαρη από τους Μπαγκλαντεσιανούς ή τους Κολομβιάνους.
Ή φθηνότερο βαμβάκι από τους Αιγυπτίους.
Σωστό. Αναγκαστήκαμε λοιπόν να επιδοτήσουμε τη γεωργία μας. Και μετά περάσαμε και στην επιδότηση του γεωργού. Αυτό οδήγησε σε μια γεωργία χωρίς παραγωγή. Πολλοί έγιναν πλούσιοι χωρίς να παράγουν τίποτα.
Η ιστορία με τις λιμουζίνες στον θεσσαλικό κάμπο.
Μπράβο. Ετσι εξαφανίστηκε σιγά σιγά και το μεράκι του γεωργού. Ο καταφερτζής του χωριού μέσα από διάφορα κόλπα…
Και πολιτικές σχέσεις…
Αυτό εννοώ. Κατάφερνε στο τέλος της ημέρας να εισπράττει περισσότερα χρήματα από αυτόν που ίδρωνε στα χωράφια. Καθόταν στο καφενείο και εισέπραττε.
Να ξαναγυρίσουμε λοιπόν στο χωράφι για να ξαναβάλουμε βαμβάκι;
Ούτε βαμβάκι ούτε ρύζι ούτε σιτάρι. Σε κανένα προϊόν χαμηλού κόστους δεν θα είμαστε ποτέ ανταγωνιστικοί. Μπορούμε όμως να βάλουμε βαμβάκι, ρύζι ή σιτηρά πρώτης ποιότητας. Μπορούμε να παράγουμε εξαιρετικό σιμιγδάλι από σκληρό σιτάρι. Την πρώτη ύλη δηλαδή για μακαρόνια, κριθαράκια…
Το υπουργείο θα ορίσει τι πρέπει να παράγουμε;
Οχι, οι ανάγκες της κοινωνίας. Η Ευρώπη τώρα λέει: αφήστε τους χρήστες να κατευθύνουν την παραγωγική διαδικασία. Ας πούμε, στην Ευρώπη έχουμε εκατομμύρια διαβητικούς. Αυτοί θέλουν ειδικά προϊόντα που μόνο η Ευρώπη, άρα και η Ελλάδα, μπορεί να τους τα προσφέρει. Γιατί απαιτείται έρευνα, τεχνολογία, ειδικοί σπόροι…
Ναι, αλλά δεν μπορεί και ο καθένας να αποφασίζει για το χωραφάκι του;
Οχι, αν ο καθένας αποφασίζει μόνος, τότε καήκαμε. Θα πρέπει να συνεταιριστούμε. Οι παραγωγοί, οι διακινητές, οι χρήστες, οι επιστήμονες.
Πάντως οι συνεταιρισμοί, οι περισσότεροι τουλάχιστον, έχουν αρπάξει όλες τις αρρώστιες του ελληνικού Δημοσίου.
Γι’ αυτό σου λέω ότι έχουμε ανάγκη από διευρυμένα συνεργατικά σχήματα. Πάντως μόνο αν σταματήσει να καλλιεργεί ο καθένας ό,τι θέλει και ικανοποιήσουμε τις ανάγκες των χρηστών, θα απολαύσουμε μια γεωργία με όφελος.
Τι να βάλουμε όμως στα χωράφια, αυτό ρωτάω.
Ασε με να σου εξηγήσω. Ο τόπος μας έχει κατά 70% ξηρικά χωράφια, που δεν αρδεύονται δηλαδή. Για χιλιάδες χρόνια βάζαμε τη μια χρονιά στάρι ή κριθάρι και μετά την επόμενη χρονιά βάζαμε φασόλια, φακή, ρεβίθια αλλά και βίκο και τριφύλλια. Ετσι εξασφαλίζαμε όσπρια για το τραπέζι μας και φαγητό για τα ζώα μας. Και ένα πρωί ήρθε η ΕΕ και είπε «εγώ θα επιδοτώ μόνο τα σιτηρά». Ηταν τεράστιο λάθος.
Συγγνώμη, εσείς τότε ήσασταν καθηγητής, αντιδράσατε;
Αν αντιδράσαμε; Εγώ τότε είπα ότι θα γεμίσουν ζιζάνια τα χωράφια μας, αρρώστιες των σιτηρών, θα σβηστούν τα όσπρια, θα χάσουμε την κτηνοτροφία. Χλευαστήκαμε όμως, κανένας δεν μας άκουγε.
Τώρα τι γίνεται;
Τώρα η Ευρωπαϊκή Ενωση λέει ότι είναι υποχρεωτική η εναλλαγή των καλλιεργειών. Πρέπει λοιπόν να ξανάπαμε στα τόσο υγιεινά όσπρια και στις ζωοτροφές μας. Τον βίκο, τα λαθούρια, τα κτηνοτροφικά κουκιά, τα κτηνοτροφικά μπιζέλια.
Μήπως και αναστήσουμε και την κτηνοτροφία…
Μα είναι οφθαλμοφανές. Αν δεν παράγουμε τροφές για τα ζώα πώς θα παράγουμε ζώα; Θα είμαστε πάντα εξαρτημένοι από τις εισαγωγές. Ποια είναι η δική μας κτηνοτροφία όμως; Η αιγοπροβατοτροφία.
Τα κατσίκια μας δεν θα μπορούσε να είναι βιολογικά;
Ναι, μεγάλο κομμάτι της αιγοπροβατοτροφίας μας μπορεί να γίνει με βιολογικό τρόπο για να δώσουμε έτσι προστιθέμενη αξία στο τελικό προϊόν.
Τα βιολογικά κρέατα ή τα κρέατα ελεύθερης βοσκής είναι κατά κανόνα καλύτερα;
Εξ ορισμού τα περισσότερα ελεύθερης βοσκής είναι βιολογικά.
Ναι, αλλά το αντίστροφο δεν ισχύει. Στο Βέλγιο, ας πούμε, εκτρέφουν βιολογικά γουρούνια σε πολυκατοικίες.
Ναι, έχουν χοιροστάσια πολυώροφα. Σταβλισμένη κτηνοτροφία αλλά με βιολογικό τρόπο, αποφεύγοντας δηλαδή τη χρήση φαρμάκων κ.λπ.
Κατά πόσο όμως ένα ζώο που μεγαλώνει ακίνητο είναι υγιεινό;
Βιολογικό πάντως θα είναι. Το καλύτερο είναι τα βιολογικά ελεύθερης βοσκής, εκτατικά βιολογικά όπως λέμε. Το ίδιο ισχύει για την ντομάτα. Σήμερα θα δεις πολυώροφα θερμοκήπια που παράγουν πιπεριές ή ντομάτες. Με βιολογικό τρόπο, δεν λέω, αλλά το ίδιο είναι με τη χωραφίσια βιολογική ντομάτα;
Η Ευρωπαϊκή Ενωση πάντως έχει αρχίσει να αλλάζει τους κανονισμούς της σταβλισμένης κτηνοτροφίας. Θέλει να δώσουμε περισσότερο χώρο στα ζώα.
Ναι, υπάρχει μεγάλη πίεση όχι μόνο από το καταναλωτικό κίνημα αλλά και από το κίνημα της προστασίας των ζώων να μπουν κανόνες στη σταβλισμένη κτηνοτροφία. Μια κότα ας πούμε σ’ ένα πτηνοτροφείο ταλαιπωρείται, δεν μπορεί καν να ξυστεί.
Οι κότες βέβαια τα κατάφεραν. Κέρδισαν καλύτερες συνθήκες ζωής, σύμφωνα με τις οδηγίες της ΕΕ.
Βεβαίως. Τώρα πρέπει να έχουμε μεγαλύτερους κλωβούς. Να μπορούν τα κοτόπουλα να έχουν περισσότερο χώρο, να έχουν περισσότερο αέρα.
Εχουν προσαρμοστεί οι έλληνες πτηνοτρόφοι στην οδηγία; Νομίζω ότι έπρεπε να είχαμε «ελευθερώσει» τις κότες από το τέλος του 2011.
Ναι, δυστυχώς, αρκετοί πτηνοτρόφοι μας δεν έχουν εναρμονιστεί με τα νέα δεδομένα. Και προσπαθούμε τώρα να πάρουμε μια μικρή παράταση για να μην αρχίσουμε να εισπράττουμε πρόστιμα. Και εδώ φαίνεται πόσο απερίσκεπτοι φανήκαμε. Η οδηγία αυτή υπάρχει από το ’99. Είχαμε δηλαδή 12 χρόνια να κάνουμε τις απαραίτητες αλλαγές. Και τώρα έρχεται ο πτηνοτρόφος και λέει, «τώρα με την κρίση πού να βρω 40.000 για να αλλάξω τους κλωβούς». Και 12 χρόνια τι έκανες;
Θα δώσουμε τα δάση στους κτηνοτρόφους; Ισως είμαστε η μόνη χώρα της Ευρώπης στην οποία το Κράτος και η Εκκλησία κρατούν «κλειστές» τόσες μεγάλες εκτάσεις.
Οι βοσκότοποι θα πάνε στους κτηνοτρόφους. Τα λιβάδια, είτε είναι ιδιωτικά είτε δημοτικά είτε κρατικά είτε της Εκκλησίας, μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά την κτηνοτροφία.
Θα αρχίσουν δηλαδή τα γουρούνια μας να τρώνε ξανά βελανίδια όπως έγινε και στην Ισπανία;
Ακριβώς. Ολη η Ευρώπη έχει κάνει στροφή και προωθεί αυτές τις εκτατικές μορφές κτηνοτροφίας. Ολα όμως πρέπει να γίνουν με βάση την αρχή της αειφορίας. Με τη σκέψη δηλαδή ότι τα παιδιά μας, τα εγγόνια μας, τα τρισέγγονά μας έχουν και αυτά δικαιώματα στο νερό, τη γη, τον αέρα, την ενέργεια, τη θάλασσα, τα ποτάμια, τα ψάρια, τα πουλιά, τα λουλούδια, την τροφή.
Σε ποια τροφή όμως; Στην αγορά της Αθήνας θα βρεις φασόλια Πρεσπών σε τριπλάσιες ποσότητες από αυτές που παράγει πραγματικά η Πρέσπα.
Το γνωρίζω. Τώρα όμως μπορούμε να ελέγξουμε αν ένα προϊόν είναι ή δεν είναι φασόλι Πρεσπών. Είναι ή δεν είναι φάβα Σαντορίνης. Διαβάσαμε πλήρως το DNA της φάβας, της φακής, του ελαιολάδου, των φασολιών και μας είναι πια πολύ εύκολο.
Και θα το ελέγξει ποιος;
Ο ΕΦΕΤ. Η χώρα πρέπει να πατήσει στη γεωργία της και δεν θα αφήσουμε κάποιους πονηρούς να μας εξαπατούν.
Μπορούμε να δούμε και αν το κατσίκι είναι όντως από το νησί και δεν είναι από την Αλβανία;
Ολα πλέον μπορούν να ελεγχθούν. Εχουμε ήδη αρχίσει να κάνουμε τέτοιους ελέγχους. Σκοπός μας είναι να τους διευρύνουμε και να γίνονται σε όλα τα προϊόντα, ιδιαίτερα σε αυτά που είναι προϊόντα Ονομασίας Προέλευσης, γεωγραφικής ένδειξης και τα βιολογικά.
Google news
