Από τις φαβέλες του Ρίο, στην κορυφή της Petrobras

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60 η Μαρία ντας Γκράσας Φόστερ μάζευε από τον δρόμο κονσερβοκούτια και κάθε είδους μεταλλικό αντικείμενο που θα μπορούσε στη συνέχεια να ανακυκλωθεί για την παραγωγή σκραπ. Αυτός ήταν ο μόνος τρόπος να βρει χρήματα για να αγοράσει τα σχολικά της βιβλία. Λίγα χρόνια μετά συμπλήρωνε αιτήσεις και έγγραφα για λογαριασμό μεταναστών, διασφαλίζοντας έτσι ένα ελάχιστο εισόδημα που της επέτρεψε να μείνει μακριά από τις συμμορίες του Ρίο ντε Ζανέιρο.

Σήμερα, στα 59 της χρόνια, η ίδια γυναίκα είναι επικεφαλής του ενεργειακού ομίλου Petrobras της Βραζιλίας, της μεγαλύτερης εταιρείας παραγωγής πετρελαίου στη Λατινική Αμερική με χρηματιστηριακή αξία που ξεπερνά τα 150 δισ. δολάρια.

Η ιστορία της πρώτης γυναίκας που έχει αναρριχηθεί στην υψηλότερη θέση της ιεραρχίας στην εταιρεία θα μπορούσε να αποτελέσει σενάριο για ταινία του Χόλιγουντ. Μια κλασική ιστορία επιτυχίας για τη νεαρή Βραζιλιάνα που κατάφερε να βρεθεί «από τις φαβέλες στην κορυφή» του κόσμου των επιχειρήσεων.

Δικαιολογίες. Ομως η ίδια επισημαίνει σε συνέντευξή της στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ότι «το παρελθόν είναι παρελθόν». Τίποτε στο γραφείο της – το οποίο στεγάζεται σε ουρανοξύστη με πανοραμική θέα στο Ρίο – δεν θυμίζει το σκοτεινό παρελθόν της στις φτωχογειτονιές της μεγαλούπολης.

Η ίδια άλλωστε προτιμά να θυμάται τα παιδικά της χρόνια με νοσταλγία, αλλά όχι με διάθεση αυτολύπησης. «Οι άνθρωποι συνηθίζουν να βρίσκουν διάφορες δικαιολογίες για όσα συμβαίνουν στη ζωή τους. Ομως δεν πιστεύω ότι οι δυσκολίες που έχει συναντήσει κάποιος στο παρελθόν είναι καθοριστικές για το μέλλον», λέει με αυτοπεποίθηση. Αντλεί μάλιστα διδάγματα από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπιζόταν η ανέχεια από τους γονείς της. Θυμάται, για παράδειγμα, τη μητέρα της «να παραμένει πολύ αφοσιωμένη» στο καθήκον της να μεγαλώσει τα παιδιά της και να διατηρήσει καθαρό το μικροσκοπικό τους σπίτι. Στην εφηβεία της τα ινδάλματά της ήταν οι Μπιτλς, κι έτσι δεν είναι παράξενο που το ομοίωμα των θρυλικών Σκαθαριών από το Λίβερπουλ κοσμεί σήμερα ένα από τα έπιπλα του γραφείου της. Ομως τα ινδάλματα της ενήλικης ζωής της είναι ο Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα και η Ντίλμα Ρουσέφ.  Ο πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας ενσαρκώνει άλλωστε το ιδανικότερο παράδειγμα ανθρώπου στη χώρα ο οποίος καταξιώθηκε έχοντας ξεκινήσει «από τα χαμηλά». Οσο για τη νυν Πρόεδρο της χώρας, είναι αυτή που επέλεξε τον περασμένο Φεβρουάριο την Γκράσας Φόστερ ως εκτελεστική διευθύντρια της Petrobras.

Μεγάλες ζημιές. Βέβαια, για πολλούς η επιτυχία της Γκράσας Φόστερ «υποσκάπτεται» από την Πρόεδρο της Βραζιλίας, η οποία συνεχίζει την πολιτική των προκατόχων της προκειμένου να διατηρηθούν σε χαμηλά επίπεδα οι τιμές των καυσίμων στη χώρα. Η εταιρεία κατέγραψε – για πρώτη φορά έπειτα από 13 χρόνια – απώλειες της τάξης των 660 εκατ. δολαρίων κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους, παρά τη μικρή αύξηση των λιανικών τιμών των καυσίμων που επέτρεψε η κυβέρνηση τον περασμένο Ιούνιο.