Ο μαέστρος και ο ποδοσφαιριστής

Η λοξή ματιά που χαρακτηρίζει το σύνολο της πεζογραφίας του Μένη Κουμανταρέα είναι και το βασικό στοιχείο της δημόσιας συμπεριφοράς του. Οσο άνετα κινείται μέσα σ’ ένα μεγαλοαστικό σαλόνι το ίδιο άνετα κινείται και μέσα σ’ ένα κακόφημο μπαρ.

Με τον ίδιο συνδυασμό εστετισμού και λαϊκότητας που αποδίδει σ’ ένα αφήγημά του τις λεπτότατες αποχρώσεις μιας συνάντησης του ποιητή Κ.Π. Καβάφη με τον μουσικό Δημήτρη Μητρόπουλο, με τον ίδιο ακριβώς καταπιάνεται με την ανατομία του ποδοσφαιριστή Βασίλη Σερέτη στο μυθιστόρημά του «Η φανέλα με το εννιά». Με μια ευπρέπεια που δεν αισθάνεται να του την προσβάλλει ακόμη και η πιο πεζοδρομιακή αντιδικία, ενώ το κατεστημένο οποιασδήποτε μορφής θα αισθανόταν την ευπρέπειά του σε αντίστοιχη περίπτωση να κατακουρελιάζεται, αντιδρώντας μάλιστα ανάλογα με τους εξουσιαστικούς του μηχανισμούς.

Το να αμφισβητείς μια κοινωνία, ενώ παραμένεις ενσωματωμένος σ’ αυτήν, ο Κουμανταρέας το έχει εξελίξει σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με τον Χατζιδάκι, καθώς δεν διστάζει να καταφέρεται κατά των κρατικών βραβείων αλλά, όταν του απονέμεται και το παίρνει, να μην μπορείς να τον κατηγορήσεις για συμβιβασμό, αφού δεν θεωρεί την ώρα ως την καταλληλότερη για να συνεχίσει τη φασαρία.

Ακόμη και για την αυριανή εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, όπου θα τιμηθεί για τα 50 χρόνια παρουσίας του στα γράμματα, σε ερώτηση (είναι γνωστή η πρόσφατη μεγάλη περιπέτεια με την υγεία του) κατά πόσο θα του είχε λείψει η εκδήλωση αυτή αν είχε συμβεί το μοιραίον, θα απαντήσει: «Θα μου είχε λείψει η υγεία μου κι όχι το Μέγαρο. Χωρίς να σημαίνει ότι υποτιμώ τη γιορτή αυτή που γίνεται προς τιμήν μου, παρόλο που θα προτιμούσα η γιορτή να γινόταν γενεθλιακά και όχι συγγραφικά. Οι γιατροί μου πάντως μου συνιστούν να μην πηγαίνω σε κλειστούς χώρους για τον φόβο των ιώσεων. Γι’ αυτό και παρακαλώ τους φίλους και τους γνωστούς που θα συναντήσω την Τρίτη να μη με φιλήσουν».

Σύντροφοι για τριάντα χρόνια με μια γυναίκα, που έφυγε πριν από δύο χρόνια, τη σπουδαία Λιλή Μαριολοπούλου, της έχει αφιερώσει πολλά του βιβλία. Ακόμη και το προτελευταίο του βιβλίο «Η ξεχασμένη φρουρά» γράφει ως αφιέρωση «στην Λιλή, παντοτινά». Τίμησε την έννοια της συντροφικότητας, αν και ένας ρηξικέλευθος δημιουργός, όσο ένας εύτακτος σύντροφος.

Οταν τον ρωτάει κανείς για τη σχέση του με τον Τύπο και ως ποιο βαθμό βοήθησε αυτός τη λογοτεχνία, απαντά: «Εγώ είμαι πολύ ευχαριστημένος. Δεν ξέρω οι άλλοι πεζογράφοι και ποιητές αν είναι και κυρίως αυτοί που δεν ζούνε πια και δεν έχουν στόμα να μιλήσουν. Το να γράφουμε για τον Παπαδιαμάντη έχει καταντήσει κοινοτοπία. Ομως τι θα έλεγε η Μέλπω Αξιώτη, ο Δημήτρης Χατζής, ο Αντρέας Φραγκιάς, ο Νίκος Κάσδαγλης, ο Πέτρος Αμπατζόγλου, ο Γιώργος Ιωάννου, βυθισμένοι όπως είναι στη σιωπή όχι μόνον της δημοσιογραφίας, αλλά και του εκδοτικού κόσμου; Καμιά φορά σκέφτομαι ότι το να πολυμιλάνε για σένα σήμερα ισοδυναμεί με το να μη μιλάνε καθόλου αύριο».

Κι ενώ πρόκειται για έναν άνθρωπο που τον ενδιαφέρουν τα προβλήματα του μακρόκοσμου, θα τον ακούσεις να λέει πως δεν θα ξαναψηφίσει τον Νικήτα Κακλαμάνη ως δήμαρχο γιατί δεν φρόντισε τη Δημοτική Αγορά της Κυψέλης όπου μόνιμα κατοικεί κι όπου θα τον δει κανείς κάπου κοντά της, χωρίς να είναι φιλόζωος, να ταΐζει σπανακόπιτα έναν αδέσποτο σκύλο.