Πρωτιά στο κάστρο των εργατοπατέρων

Αυτές τις ημέρες διεξάγεται στο Μάντσεστερ το ετήσιο συνέδριο του Trade Union Congress, της μεγαλύτερης συνδικαλιστικής ομοσπονδίας στη Βρετανία. Παρούσα φυσικά είναι η Φράνσις Ο’Γκρέιντι, η οποία στις αρχές του μήνα εξελέγη γενική γραμματέας του TUC – η πρώτη γυναίκα που αναλαμβάνει επικεφαλής της ομοσπονδίας με τα 6,5 εκατομμύρια μέλη.

Η Φράνσις Ο’Γκρέιντι μπορεί να αποδειχθεί πολύ επικίνδυνη για τον Ντέιβιντ Κάμερον. Αποτελεί αυτή τη σπάνια περίπτωση στην πολιτική ζούγκλα – μια λογική και μετριοπαθής ηγέτις του εργατικού κινήματος που έχει επαφή με τον κόσμο και ακόμα και οι αντίπαλοί της έχουν καλά λόγια να πουν για εκείνη. Η νέα γενική γραμματέας του TUC, μια 52χρονη ανύπαντρη μητέρα δύο παιδιών, μιλά σαν φυσιολογικός άνθρωπος, χλευάζει τις γεμάτες τεστοστερόνη υπερβολικές λεκτικές αντιπαραθέσεις μεταξύ πολιτικών και εργατοπατέρων και έχει πολλά λογικά επιχειρήματα να αντιτάξει. Κυρίως για τα εργασιακά θέματα των γυναικών που τα έχει βαθιά στην καρδιά της.

«Ανησυχώ επειδή κάποιοι πολιτικοί ακόμα νομίζουν ότι ζούμε στη δεκαετία του 1950, όταν ο άνδρας ήταν ο μοναδικός που εργαζόταν κανονικά ενώ οι γυναίκες δούλευαν για πενταροδεκάρες. Στην πραγματικότητα σήμερα οι οικογένειες με δύο γονείς εξαρτώνται από το εισόδημα και των δύο για να τα βγάλουν πέρα. Είναι ιδιαίτερα ενοχλητική για πολλές γυναίκες η αντίληψη ότι είναι πιο εύκολο να χάσουν τη δουλειά τους ή να μειωθεί ο μισθός τους και αυτό να θεωρείται, για κάποιον ανεξήγητο λόγο, λιγότερο σημαντικό», λέει.

ΑΡΩΜΑ ΓΥΝΑΙΚΑΣ. Ακόμα και η παρατήρηση την περασμένη εβδομάδα του Πρωθυπουργού Κάμερον προς τον αρχηγό των Εργατικών Εντ Μίλιμπαντ να δείξει «λίγο περισσότερο ανδρισμό» την ενοχλεί. «Μα είναι αυτά λόγια του ηγέτη ενός κόμματος που θέλει να προσελκύσει τις ψήφους των γυναικών;». Μήπως τελικά ο βρετανός Πρωθυπουργός είναι σεξιστής; Γελά. «Δεν τον ξέρω τόσο καλά για να πω… Αυτό που ξέρω είναι ότι βλέπουμε όλο και μεγαλύτερους αριθμούς γυναικών εργαζομένων στον δημόσιο τομέα να απολύονται, να μειώνονται οι μισθοί τους, να διαλύεται το βιοτικό τους επίπεδο. Οι γυναίκες αισθάνονται ότι δέχονται επίθεση σήμερα».

Η Φράνσις γεννήθηκε το 1959 στην Οξφόρδη, η νεότερη από τα πέντε παιδιά της οικογένειας. Ο πατέρας της δούλευε σε εργοστάσιο, ενώ ο παππούς της υπήρξε ιδρυτικό μέλος του συνδικάτου των εργαζομένων στις μεταφορές στην Ιρλανδία. Σπούδασε Πολιτική και Σύγχρονη Ιστορία στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ και εντάχθηκε σύντομα στο εργατικό κίνημα. Εργάστηκε σε διάφορες δουλειές πριν ξεκινήσει να δουλεύει για τα συνδικάτα από το 1989, όταν ασχολήθηκε με εκστρατείες να εμποδιστεί η κατάργηση των ειδικών ρυθμίσεων για τους αγρότες αλλά και η καθιέρωση ενός νέου κατώτατου μισθού.

Μια γυναίκα επικεφαλής του συνδικάτου αποτελεί πρωτιά για τα 144 χρόνια δράσης του TUC. Εκείνη όμως αντιμετωπίζει την πρόκληση χαλαρά. Παρ’ όλα αυτά, καθώς εγκαθίσταται στο καινούργιο γραφείο της η Φράνσις, οπαδός της Αρσεναλ, παραδέχεται ότι δεν θα στενοχωρηθεί όταν δει το χαλί να αλλάζει και να φεύγει εκείνο το μπλε που είχε διαλέξει ο προκάτοχός της Μπρένταν Μπάρμπερ, οπαδός της Εβερτον…

Ελπίζει ότι στον νέο ρόλο της θα διαλύσει «κάποιους μύθους» για τον ανδροκρατούμενο κόσμο των συνδικάτων. «Οι τρεις από τους δέκα επικεφαλής συνδικάτων στη Βρετανία είναι γυναίκες, 50% των μελών μας είναι γυναίκες – το σημερινό εργατικό κίνημα είναι πολύ διαφορετικό από εκείνο της προηγούμενης γενιάς». Η Φράνσις Ο’Γκρέιντι δεν είναι γνωστή στον γενικό πληθυσμό, στους κύκλους όμως των συνδικαλιστών χαίρει μεγάλης εκτίμησης. Εντάχθηκε στον συνδικαλισμό στα μέσα της δεκαετίας του 1990 και, όπως λέει ο πρώην επικεφαλής του TUC λόρδος Μονκς, «από την αρχή είδαμε σ’ αυτήν ένα ανερχόμενο αστέρι. Εχει διπλωματία και γοητεία, καθώς και φαντασία. Διαθέτει ενεργητικότητα και δυναμισμό και όλες τις ικανότητες που πιστεύω ότι θα την κάνουν πολύ καλή γενική γραμματέα».

Ενα από τα μεγάλα προτερήματά της, λένε συνάδελφοί της, είναι ότι κρατά επαφές με εργαζομένους σε όλα τα επίπεδα. «Γνωρίζει ότι ο σύγχρονος κόσμος της απασχόλησης έχει αλλάξει πολύ και ξέρει ότι τα συνδικάτα πρέπει να αποτελέσουν μέρος της λύσης στα οικονομικά προβλήματα της Βρετανίας», λέει γι’ αυτήν ο Ντέιβιντ Μίλιμπαντ, πρώην υπουργός και αδελφός του σημερινού ηγέτη των Εργατικών.

ΣΥΝΟΙΚΙΑ ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ. Η πρώτη μάχη που θα πρέπει να δώσει από τη νέα της θέση αφορά το σχέδιο του υπουργού Οικονομικών Τζορτζ Οσμπορν να πληρώνονται οι εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα ανάλογα με την περιοχή που μένουν. «Είναι ντροπή αυτό το μέτρο», λέει η Ο’Γκρέιντι. «Είναι άδικο, αναποτελεσματικό και κακό για την οικονομία. Γιατί θα πρέπει ένας δάσκαλος που εργάζεται σε μια δύσκολη γειτονιά του Νιουκάστλ να πληρώνεται λιγότερο από έναν δάσκαλο που δουλεύει σε ένα καταπράσινο προάστιο του Σάρεϊ;». Ηδη πολλοί βουλευτές των Τόρις βρίσκονται στο πλευρό της. Το TUC δεν συνδέεται άμεσα με τους Εργατικούς, αλλά η Φράνσις παραδέχεται ότι έχουν «κοινές αξίες» που ενισχύθηκαν υπό την ηγεσία του Εντ Μίλιμπαντ.

Αυτές τις ημέρες ο μεγάλος της γιος κλείνει τα 21 του χρόνια. Η πρώτη δουλειά της Ο’Γκρέιντι ήταν να πλένει πιάτα σε κουζίνα του κολεγίου στην Οξφόρδη, λίγα χρόνια πριν ο σημερινός Πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον γραφτεί στη Λέσχη Μπάλινγκτον του ίδιου Πανεπιστημίου, στην οποία εντάσσονταν τα παιδιά των πλουσίων. Στέλεχος του συνδικαλισμού σχεδόν όλη την ενήλικη ζωή της, παραδέχεται ότι μεγάλωσε τον γιο και την κόρη της μόνη, «με λίγη βοήθεια από καλούς φίλους». Θυμάται να ακούει από το ραδιόφωνο του αυτοκινήτου έναν πολιτικό να επιτίθεται στις ανύπαντρες μητέρες. «Γύρισε η κόρη μου – ήταν περίπου 8 ετών – και μου είπε: “Μιλάνε για εμάς”. Και είχε ένα βλέμμα…».

Ευτυχώς τα παιδιά της έχουν μεγαλώσει και δεν χρειάζεται πια να πηγαίνει μαζί τους στο σινεμά για την τελευταία ταινία κινουμένων σχεδίων. «Μου αρέσουν οι ανεξάρτητες ταινίες… οι ευρωπαϊκές. Και μου αρέσει πολύ να πηγαίνω στο μουσείο και να θαυμάζω τα έργα του Ρενουάρ». Ζωγραφίζει κι εκείνη μερικές φορές. Το να γίνει όμως η πιο ισχυρή φωνή του συνδικαλιστικού κινήματος και να εξηγεί στον Πρωθυπουργό τα λάθη του, σημαίνει ότι θα έχει πολύ λίγο ελεύθερο χρόνο. Οπότε οι νερομπογιές θα χρειαστεί να περιμένουν…

ΕΙΠΕ
Γνωρίζω τι σημαίνει να ανησυχείς για το πώς θα πληρώσεις τους λογαριασμούς, ξέρω πώς είναι όταν ψάχνεις να βρεις κάποιον να κρατήσει το παιδί σου, τι σημαίνει να σε πιέζει το αφεντικό

ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ ΑΥΤΗΝ
Είναι πολύ πειστική. Μπορεί να σε καθίσει κάτω και να σου μιλάει μέχρι να καταρρεύσεις
Κέβιν Μαγκουάιρ, διευθυντής της «Ντέιλι Μίρορ»