Η Ελβετία ανεβοκατεβάζει τα σπρεντ

Οταν διαταράσσεται μια οικονομική ισορροπία συνήθως οι τάσεις που προκαλούνται στην αγορά δεν ευνοούν την αποκατάστασή της αλλά τη δημιουργία μεγαλύτερων αποκλίσεων. Μεγαλύτερων ανισορροπιών. Ερευνα της Standard & Poor’s για τις ροές κεφαλαίων από και προς την Ελβετία το τελευταίο δωδεκάμηνο, από τότε δηλαδή που η Τράπεζα της Ελβετίας αποφάσισε να σταματήσει την ανατίμηση του φράγκου έναντι του ευρώ, έδειξε ότι η πολιτική που ακολούθησαν για αυτόν τον σκοπό οι ελβετικές νομισματικές αρχές είχε ως αποτέλεσμα να διευρυνθούν ακόμη περισσότερο οι διαφορές μεταξύ Βορρά και Νότου στην ευρωζώνη. Και σ’ αυτό συνέβαλαν οι κεφαλαιούχοι του Νότου – των Ελλήνων συμπεριλαμβανομένων – που φυγάδευσαν κεφάλαια στα ασφαλή ελβετικά καταφύγια φοβούμενοι κατάρρευση της ευρωζώνης και του ευρώ.

Η αρχή έγινε με την απόφαση της Εθνικής Τράπεζας της Ελβετίας (NSB) να μην αφήσει από την 6η Σεπτεμβρίου 2011 και μετά την ισοτιμία του ελβετικού φράγκου να πέφτει κάτω από τα 1,20 φράγκα ανά ευρώ. Διότι από το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης το ελβετικό νόμισμα άρχισε να ανατιμάται έναντι των περισσοτέρων νομισμάτων του πλανήτη και κυρίως έναντι του ευρώ. Ενώ στα μέσα του 2007 η ισοτιμία είχε ξεπεράσει τα 1,68 φράγκα ανά ευρώ, το 2010 είχε φθάσει στα 1,40 φράγκα ανά ευρώ. Από τις αρχές του 2010, που η κρίση στην ευρωζώνη άρχισε να παίρνει διαστάσεις, με πρωταγωνίστρια βέβαια την Ελλάδα, επιταχύνθηκε θεαματικά η ανατίμηση του ελβετικού φράγκου – ακριβέστερα επιταχύνθηκε η υποτίμηση του ευρώ, διότι το ευρώ βρέθηκε στο στόχαστρο των αγορών και άρχισε να κατρακυλά έναντι και του δολαρίου και του γεν και των άλλων νομισμάτων.

Εφθασε, λοιπόν, το περυσινό καλοκαίρι η ισοτιμία ελβετικού φράγκου-ευρώ να πλησιάζει το 1 προς 1. Στις 10 Αυγούστου 2011 είχε φθάσει συγκεκριμένα στο 1,03002 ελβετικά φράγκα ανά ευρώ. Η Τράπεζα της Ελβετίας (NSB) έθεσε πλαφόν στην ισοτιμία των δύο νομισμάτων το 1,20. Θα φρόντιζε δηλαδή να μην υποχωρεί το ευρώ κάτω από τα 1,20 ελβετικά φράγκα. Και πώς θα το φρόντιζε; Δαπανώντας ελβετικά φράγκα για να αγοράσει ευρώ και άλλα περιουσιακά στοιχεία χωρών της ευρωζώνης, δηλαδή ομόλογα. Βεβαίως δεν αγόραζε τα ευρισκόμενα σε τροχιά απαξίωσης ομόλογα των αδύναμων και ευάλωτων οικονομιών του Νότου, αλλά «σίγουρα χαρτιά» των μεγάλων οικονομικών δυνάμεων του Βορρά. Γερμανικά, γαλλικά, ολλανδικά, φινλανδικά και αυστριακά ομόλογα, με αξιολογήσεις… πολλών Α.

Σύμφωνα με την S&Ρ, το πρώτο δωδεκάμηνο στήριξης του ελβετικού φράγκου η Τράπεζα της Ελβετίας έχει αγοράσει ομόλογα των κυβερνήσεων της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ολλανδίας, της Φινλανδίας και της Αυστρίας συνολικής αξίας 80 δισ. ευρώ. Το ποσό είναι τεράστιο. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς ότι με τις τοποθετήσεις αυτές η Ελβετία χρηματοδότησε κατά 90% τα συνολικά δημοσιονομικά ελλείμματα των πέντε αυτών κρατών το συγκεκριμένο 12μηνο.

Πού βρήκε η Ελβετία τα κεφάλαια για να στηρίξει το νόμισμά της; Σύμφωνοι, κάποια από αυτά είναι επαναπατρισθέντα λόγω ανησυχιών για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας κεφάλαια ελβετών πολιτών. Είναι όμως και κεφάλαια που φυγαδεύθηκαν από τις βυθιζόμενες στην κρίση και στην ύφεση Ισπανία, Ιταλία και Ελλάδα. «Το αποτέλεσμα ήταν να διευρύνονται τα σπρεντ μεταξύ Βορρά και Νότου και να διαιωνίζεται ο φαύλος κύκλος», διαπιστώνει η S&P.